хаардыы хаамп көр хаамп
Оонньуур курдук, ону-маны көрө-көрө тааҕы далайар, хаардыы хааман бииртэн биир киһи иннигэр түһэн истэ! М. Тролуков. Дуобат оонньуутугар, төһө да кыайар балаһыанньаламмытыҥ иһин, утарылаһааччыгын кэбэҕэстик хаардыы хааман кум-хам туппаккын. ПРД ТҮө
Саамай чэпчэкилэргэ, сэрэйбиппит курдук, үтүөлээх маастар Василий Гоголев хаардыы хаамта. «К»
Якутский → Якутский
хаардыы
хаардаа
туохт.
1. Былыттан хаар сөҥүү буолан түс. ☉ Идти, падать, выпадать (о снеге), снежить
Өрүс баһыгар хаардаата быһыылаах, хаас хойуутук киирбитэ хаһыс да күнэ буолла. В. Иванов
Халлаан арыт чуумпуруоҕунан чуумпуран, хаардаан намылытар. Э. Соколов
Күһүн сир тоҥуор диэри ардаабакка хаардаатаҕына, сир хайаҕастарынан сылаас тахсан, кырыа эбиллэн хаар халыҥыыр. КМП ДьБ
2. Туох эмэ хаарын, кырыатын ыраастаа. ☉ Очищать что-л. от снега, счищать снег с чего-л.
Халлаан суһуктуйа сырдыыта холкуостаахтар тус-туспа хайдыһан үлэлээн, дулҕаны хаардыыхаардыы хайыта сынньан бардылар. М. Доҕордуурап
Хамхаадай тумуһун үрдүнээҕи чаллах тииккэ уйалаах, сыл аайы кэлэр кырдьаҕас хотой хайыы-үйэ уйатын хаардаан барбыт. И. Федосеев
Бастаан кэбиһиилээх отун хаардаабыта, онтон тордуохтаабыта. «Чолбон»
3. Утаҕын ханнараары хаары сиир, хабыалыыр (сылгыны этэргэ). ☉ Копать, хватать мордой и есть снег, утоляя жажду (о лошади)
Кураанах отунан аһыыр ат, хаардаан сиэбэт гына, аһатыах иннинэ уулатыытын кыайыахха наада. ОМГ ЭСС
Сорох дьыл уу барыта тоҥон хаалар, онон сылгы уулаабат, хаардаан сиэн, хаар суох буолар. Сылгыһыт с. Эрдэ төрөөбүт кулунуҥ өссө оту сииригэр хаардыыр буолар, оннооҕор хаары хаһан көрөөччү. АНП ССХТ
♦ Өтөхтөрүн хаардаабыт көр өтөх
Бэл, үлэтигэр тардылыннаҕына: «Өтөхтөргүн хаардаабытыҥ буолаарай?» — диэн муннукка ыкпытынан барара. ТТК
Якутский → Русский
хаардаа=
1) идти, падать, выпадать — о снеге; 2) очищать что-л. от снега; счищать снег с чего-л.; кэбиһиилээх оту хаардаа = очистить стог сена от снега; 3) прибавлять, добавлять снег к чему-л.; итии ууну хаардаа = положить снег в горячую воду.
Еще переводы: