I
туохт.
1. Ононманан бөлтөччү иһэн, үллүтэлээн таҕыс (хол., үөн-көйүүр ытырдаҕына). ☉ Покрываться волдырями (напр., от укусов насекомых)
Артём этэ эмп аһытарын тулуйбат, хабырыттыбыт бааһын сүһүрдэр. Тумарча
Таня атаҕа дыгдаччы иһэн хаалбыта, эт-этэ хабырыттан тахсыбыта. В. Иванов
Хатырыктыйа хабырыттыбыт уоһун ньимийэн, иннин диэки кырыктаахтык көрөн иһэр. «ХС»
△ Хайыта бар; эмтэрий (хол., маһы этэргэ). ☉ Трескаться; скалываться, откалываться (напр., о древесине)
Ити мас мутуга улахана бэрт, аны хабырытта сылдьыа. Н. Лугинов
Быһаҕын биитэ хас да сиринэн эмтэритэ баран хабырыттыбыт. П. Ламутскай (тылб.)
2. Ньалҕаархайа суох, хабырыттаҕас буол (таҥаһы этэргэ). ☉ Иметь узловатую или ребристую поверхность (о материи)
Былааччыйаны бэйэтиттэн хабырыттан тахсыбыт, сибэккиллээх матырыйаалтан тигэллэр. «Кыым»
II
туохт.
1. Сүр күүскэ сааллан улаханнык тыаһаа. ☉ Издавать, производить громкие грохочущие звуки, сильный, звонкий треск
Сир өрүтэ түллэҥниирэ, Халлаан хабырыттан ылара. Күннүк Уурастыырап
Саалар тыастара тыа баһынан хабырытта тарҕанна. В. Яковлев
Сэрии тыаһыттан сир ньиргийэ, халлаан хабырытта олордо. «ХС»
2. кэпс. Өргөйө түс, улаханнык бардьыгынаа; хабырын. ☉ Приходить в ярость; скрежетать зубами (от злости)
Кыыһыра санаан Хабырытта олорбута, Охсуһаары оҥостубута, Сэриилэһээри тэриммитэ. Тоҥ Суорун
Сорохтор ыгыта бардьыгынаан хабырытталлар, сорохтор сатаарыччы саанан хаалаллар. Амма Аччыгыйа
Дьиэлээх өрө хабырыттыбытынан олоро түстэ. «ХС»
3. көсп. Олус күүһүр, сытыырхай (тымныыны этэргэ). ☉ Усиливаться, лютовать, ожесточаться (о морозе)
Хабырыттар хатан тымныынан хам ылан чысхааннаах кыһын обургу торолуйда. М. Доҕордуурап
Сарсыардааҥҥы, киэһээҥҥи хатан дьыбардар киһини чаҕыта хабырытталлар. П. Аввакумов
Тоһуттар курдук тулабар кыһын, Ахсынньы хабырыттан тымныытын! «Чолбон»