Якутские буквы:

Якутский → Якутский

халан

I
халаа диэнтэн атын
туһ. «Хайа уонна Бүтэйдээх лааппытын таһаҕаһа халаммыта буолбат дуо?» — диир Нутчин. Идэлги
Барааҥка сонноохторо суотабайдаах буолан, халаммытын тыллыы охсубут. Лоһуура
Халаммыт баай-дуол сороҕо Рим хааһынатыгар киирэрэ. КФП БАаДИ
II
аат., көсп. Элбэх саҥаиҥэ, күүгээн, айдаан. Шум, гвалт
Хата, дьонум хас ыалдьыт халаныгар кыһаммат сэбэрэлээхтэр. К. Уткин
III
даҕ. Ахсым, дохсун (үксүгэр ат туһунан). Горячий, быстрый, резвый, проворный (обычно о коне). Халан ат
Төлөн халан курдук. ПЭК СЯЯ
ср. монг. халуун ‘жара; горячий’

Якутский → Русский

халан=

возвр.-страд. от халаа=.


Еще переводы:

һай-һат

һай-һат (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Сүөһүнү, сылгыны үүрэргэр түргэтэтэр хаһыы. Крик, понукающий скот (стадо скота), коня (табун лошадей) двигаться быстрее
Һай-һат! Саллырҕаччы сиэлэн иһиий! Уурастаамаар! Мин бэрт былдьаһааччы Буолбатахпын, ол да буоллар Кыһыыта бэрт, дьонтон хаалар. И. Гоголев
Таһырдьа ынахтар маҥыраһаллара, били соҕотох биэлээхтэрэ кистээн аймаһыйбыта, онуоха эбии һай-һат, һуу-һаа диэн саҥа айдаана [кыыс кулгааҕар] ынырыктык иһилиннэ. М. Доҕордуурап
Хара Кыыс [ынах аата] кэлээтин төрөөбүтэ, дьэ һай-һат буола түспүппүт. В. Иванов
Һай-һат диэ — 1) элбэх сүөһүлэн, сүөһүнэн байан бар. Развести огромное количество скота, разбогатеть крупным рогатым скотом и лошадьми. Кэлин кинилэр һай-һат диэн кыаҕыран барбыттара; 2) үрдүк ситиһиилэн, балаһыанньаҥ тубус, өрө таҕыс. Добиваться больших успехов, достигнуть высот, находиться в лучшем положении
Халаммыт норуоттар ииммиттэрэ-сүппүттэрэ, олох сайдыыта ол континеннарга бытаарбыта, ол оннугар Европа норуоттара «һай-һат» диэбиттэрэ, тыыллан-сайдан тахсыбыттара. Далан
Улахан өйдөөх-санаалаах, киэҥ билиилээх дьон баар буоллахтарына эрэ төрөөбүт Сахабыт сирин «һай-һат» дэтиэхпит. В. Протодьяконов
Өрдөөҕүтэ манна эмиэ улахан күөл баарын Боппуоктар көһөрөн олус киэҥ, олус үүнүүлээх ходуһа таһаарбыттар, онтон ыла «һайһат» диэн байан барбыттар. «ХС»