Якутские буквы:

Якутский → Русский

халан=

возвр.-страд. от халаа=.

Якутский → Якутский

халан

I
халаа диэнтэн атын
туһ. «Хайа уонна Бүтэйдээх лааппытын таһаҕаһа халаммыта буолбат дуо?» — диир Нутчин. Идэлги
Барааҥка сонноохторо суотабайдаах буолан, халаммытын тыллыы охсубут. Лоһуура
Халаммыт баай-дуол сороҕо Рим хааһынатыгар киирэрэ. КФП БАаДИ
II
аат., көсп. Элбэх саҥаиҥэ, күүгээн, айдаан. ☉ Шум, гвалт
Хата, дьонум хас ыалдьыт халаныгар кыһаммат сэбэрэлээхтэр. К. Уткин
III
даҕ. Ахсым, дохсун (үксүгэр ат туһунан). ☉ Горячий, быстрый, резвый, проворный (обычно о коне). Халан ат
□ Төлөн халан курдук. ПЭК СЯЯ
ср. монг. халуун ‘жара; горячий’


Еще переводы:

һай-һат

һай-һат (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Сүөһүнү, сылгыны үүрэргэр түргэтэтэр хаһыы. ☉ Крик, понукающий скот (стадо скота), коня (табун лошадей) двигаться быстрее
Һай-һат! Саллырҕаччы сиэлэн иһиий! Уурастаамаар! Мин бэрт былдьаһааччы Буолбатахпын, ол да буоллар Кыһыыта бэрт, дьонтон хаалар. И. Гоголев
Таһырдьа ынахтар маҥыраһаллара, били соҕотох биэлээхтэрэ кистээн аймаһыйбыта, онуоха эбии һай-һат, һуу-һаа диэн саҥа айдаана [кыыс кулгааҕар] ынырыктык иһилиннэ. М. Доҕордуурап
Хара Кыыс [ынах аата] кэлээтин төрөөбүтэ, дьэ һай-һат буола түспүппүт. В. Иванов
♦ Һай-һат диэ — 1) элбэх сүөһүлэн, сүөһүнэн байан бар. ☉ Развести огромное количество скота, разбогатеть крупным рогатым скотом и лошадьми. Кэлин кинилэр һай-һат диэн кыаҕыран барбыттара; 2) үрдүк ситиһиилэн, балаһыанньаҥ тубус, өрө таҕыс. ☉ Добиваться больших успехов, достигнуть высот, находиться в лучшем положении
Халаммыт норуоттар ииммиттэрэ-сүппүттэрэ, олох сайдыыта ол континеннарга бытаарбыта, ол оннугар Европа норуоттара «һай-һат» диэбиттэрэ, тыыллан-сайдан тахсыбыттара. Далан
Улахан өйдөөх-санаалаах, киэҥ билиилээх дьон баар буоллахтарына эрэ төрөөбүт Сахабыт сирин «һай-һат» дэтиэхпит. В. Протодьяконов
Өрдөөҕүтэ манна эмиэ улахан күөл баарын Боппуоктар көһөрөн олус киэҥ, олус үүнүүлээх ходуһа таһаарбыттар, онтон ыла «һайһат» диэн байан барбыттар. «ХС»