туохт.
1. Туох эмэ ыһыллыбыты бэрээдэктээ, сааһылаа, сууй-сот. ☉ Приводить что-л. в порядок, убираться, прибираться
Оҕолор күрэхтэһии кэнниттэн сааланы хомуйан элэҥнэһэллэр. Н. Лугинов
Хас сарсыарда аайы кини курсаннар уопсай дьиэлэригэр мин хоспун хомуйа киирэр. Амма Аччыгыйа
Өлөөнө остуолга турар иһити хомуйар, остуолун сотор уонна куукунаҕа тахсар. С. Ефремов
2. Харбаан ылан биир сиргэ мус, чохчолоо (туох эмэ бытархайы, от-мас сыыһын). ☉ Сгрести, собрать в одном месте, в кучу какую-л. мелочь (что-л. сыпучее, рассыпающееся)
Аҕыйах мас сыыһын хомуйан аан хоһу утары хоско муста. Н. Габышев
[Мэхээлэ оҕонньор:] Онон эн от хомуйа сылдьаҕын дуу? Күндэ
△ Тугу эмэ ылҕаа, итигэстээ (хол., отону). ☉ Собрать, сорвать, подобрать с земли, убрать что-л. (напр., плоды, ягоды)
Соломо сэлээппэ муҥунан сугуну, тэллэйи хомуйдум. Күннүк Уурастыырап
Хомуйбут гербарийбын хатара уурдум. Суорун Омоллоон
Булпун хомуйааары буутум быстарынан ыстанным. Т. Сметанин
3. Тугу эмэ биир сиргэ түм, мус. ☉ Собрать, сосредоточить что-л. в одном месте
Аҕабыт хомуйбут түүлээҕин атыылаары куоракка барар түбүккэ түстэ. Амма Аччыгыйа
Үөрэппит учууталлара түмсэн үп хомуйан — уолу олордон үөрэттэрэр буолбуттара. П. Филиппов
4. Ыҥыран эбэтэр үүрэн аҕалан биир сиргэ мус (дьону, сүөһүнү этэргэ). ☉ Созвать или согнать, собрать в одном месте (людей, животных)
Маннааҕы табалары хомуйа охсон бөһүөлэккэ киллэр. Амма Аччыгыйа
Хаһыҥы утары охсуһууга бөһүөлэк иһинээҕи дьону олорчу хомуйан илтилэр. М. Доҕордуурап
Күнүскү, киэһээҥҥи ыамнарга дьонноругар ынах хомуйан аҕалаллара. Дьүөгэ Ааныстыырап
5. Туох эмэ оҥоһугу, массыынаны чаастарынан холбоон таҥ, оҥор. ☉ Соединив и скрепив отдельные детали, части, собрать что-л. в одно целое (какой-л. механизм, машину, устройство)
Оборудованиеларын хомуйа …… сырыттаҕына, хос нөҥүө өттүгэр дьахтар саҥата иһиллибитэ. В. Яковлев
Москватааҕы собуот оробуочайдара биир мүнүүтэҕэ конвейерга биэс генераторы хомуйаллара. ПА
6. Тугу эмэ наардаан, ситимнээн аттаран мус (хол., матырыйаалы, хомуурунньугу). ☉ Приобретая, разыскивая, собрать, сосредоточить что-л. в одном месте (напр., фольклорные материалы)
[Николай Габышев] араас былыргы кэпсээннэри, ырыалары-хоһооннору хомуйар этэ. Н. Заболоцкай. Кини [П. А. Ойуунускай] норуот олоҥхотун киэҥник хомуйан бииргэ түмэн таһаарбыта «ХС»
ср. бур. хамаха ‘мести’