Якутские буквы:

Якутский → Якутский

харбааһыннаах

даҕ.
1. Эрчимнээх киэҥ хардыы (хол., сырыы). Широкий, размашистый (о шаге, ходьбе)
Аар тайҕа Аарыма кырдьаҕаһа, Хара тыа хаҥыл кыыла, Харбааһыннаах сырыылааҕа, Хардаҥ эһэ-тойон эһэм. Н. Ефремов
Бүөтүкээс харбааһыннаах соҕустук хааман-сиимэн, Дьахтар Алааһын илин саҕатыгар Уйбааҥкалыын киирэн кэлбиттэрэ. А. Неустроева
Сирдэрин улахан аҥаарын ааһыыта Кыргыылаах ат кэҥээбитэ билиннэ, хардыыта харбааһыннаах буолла, ойуута түргэтээтэ. «Чолбон»
2. көсп. Киэҥ эйгэни хабар, киэҥ далааһыннаах (хол., толкуйдуур дьоҕур, өй-санаа). Отличающийся глубиной и большим охватом (об интеллекте, мышлении)
Нестор Петрович бэртээхэй этиини оҥордо. Улахан харбааһыннаах, фантазиялаах киһи. Н. Якутскай
Ким үрдүктүк көтөр, төһөнөн үөһэ турар да, оччонон көрөрө-билэрэ киэҥ, харбааһыннаах буолар. ИМС ОС
Ол эрээри бэл саха интеллигеннэригэр маннык сарадах санаа, харбааһыннаах өй кэмэ кэллэ. «ХС»
3. көсп. Ымсыы, иҥсэлээх, кээмэйэ суох харбыалас (киһи). Неуёмный в своих аппетитах, действующий с широким размахом (напр., о хищениях)
Иннин көрүнэр, таһыттан киирэри сирбэт, харбааһыннаах киһи этэ. Күннүк Уурастыырап
Бээ-бээ, бу сүбэлэһэн, толкуйдаан оҥоһуллубут, ыраах харбааһыннаах куорҕаллааһын буолаарай, доҕор? Айталын
Никита Иванович Мирон оҕонньору урут, төһө даҕаны сыылба, кыра ымсыы курдук санаан ахсарбатаҕын иннигэр, ити курдук харбааһыннаах буолуо диэн өйүгэр да суоҕа. Билигин дьэ дьулайда, лаппа кэлэйдэ. «ХС»


Еще переводы:

куораан

куораан (Якутский → Якутский)

куораан далай ытыс фольк. — улахан харбааһыннаах ытыс. Большая, загребающая издали лапа (ладонь)
Уоттаах харахтааҕы Утары көрдөрөҥҥүн, Куораан далай ытыстаахха Курдары харбатан Куоттарар буолаайаҕын. П. Ойуунускай
Оҕобут уон тарбахтаахха ордук туттарыма, куораан далай ытыстаахха куду харбатыма. Далан

куорай

куорай (Якутский → Якутский)

даҕ. Оҕуруктаах, уорааннаах, иҥсэлээх. Вороватый, жадный, алчный
Тимир биристээҥки үтүлүгүн куруҥ тиит быһаҕаһын саҕа куорай дархан илиитигэр сэксэччи анньынан кээспит. ПЭК ОНЛЯ III
Умсары уураахха түбэһэммин Уһун хонуктаах Уһуктаах олбуордаах Улуу куорай остуруокка угуллубутум. Е. Иванова
Суобаһы уонна чиэһи Кудулу куорай куртахха куллурҕаччы куттахха Иҥэрэн, дьэллэйэн иһэр. К. Туйаарыскай
Куорай далаан ытыс (илии) — харбааһыннаах, иҥсэлээх ытыс. Загребистая ладонь (рука). Куорай далаан ытыстаах куду харбаабатын
ср. монг. хаҕур ‘обмануть, провести; соблазнить’