хачыгырас I диэнтэн хай
аата. Баанньа ойон турбут да, уолу сирэйгэ сырбаппыт. Уолуктаһыы, хачыгыраһыы буолбут. Н. Кондаков

субул. тыас туохт. Биир кэм «хачыгыр-хачыгыр» гынан тыаһаа (хол., муоста, кумааҕы туһунан). ☉ Скрипеть (напр., о половицах), шуршать (напр., о бумаге). Муостабыт хачыгыраан түһэн
□ Истиэнэттэн …… уһун тоһоҕону субуйа тардан таһаарара, киһи куйахата күүрүөн курдук хачыгырыыр. Н. Якутскай
Тума «Кыымы» оргууй тэниҥнэтэр, эчи, хачыгыраан, тыаһын-ууһун. У. Нуолур
Бэл, кутуйах сүүрэн хачыгырыыра иһиллэрэ. Ойуку
ср. кирг. хачыраа ‘скрипеть, хрустеть’

I
хачыгыраа диэнтэн холб. туһ. Күтүөт Мэхээчэ дьиэтин туттан хачыгыраһар. Далан
Дьон …… сүр тиэтэл үлүгэринэн таҥнан хачыгыраһаллар. Н. Якутскай
Эксээмэҥҥэ бэлэмнэнэн балачча хачыгыраһар курдукпут. КНЗ ОО
II
даҕ. Хачыгыраан иһиллэр, хачыгырыыр тыастаах, кучурҕас, хачырҕас. ☉ Хрусткий, шуршащий, скрипящий
Миша …… хачыгырас кумааҕыга сууламмыт улахан балыгы ороон таһаарда. Н. Лугинов
Үөмэн көрөөрү гыммыта — тоҥмут от-мас тыаһа хапхачыгырас. П. Степанов
Федор …… саатын, күүстээх фонаригын харбаат, хачыгырас тыаска ыстанна. СЮ ЫБ
◊ Хачыгырас харчы (харчылан) — элбэх харчы (харчылан). ☉ (Иметь) большие деньги (букв. шуршащие деньги)
Түөкүнтэн хачыгырас харчыны туттара түһүөххэ баар! Софр. Данилов
Төһө да билигин туттар үбэ суох тутайан олордорбун, син эмиэ хачыгырас харчылана сылдьыбытым эбээт! Н. Якутскай

звукоподр. учащ.-длит. 1) хрустеть; шуршать; издавать лёгкий трескучий шум; муннукка кутуйах кумааҕыны хачыгырыыр в углу скребётся мышь; 2) торопливо суетиться.

хрустящий; ср. хачырҕас.

совм. от хачыгыраа=; айанньыттар бараары хачыгырастылар путники торопливо засуетились, собираясь в дорогу.