1) длинная, обычно волосяная бечёвка; 2) нижние и верхние бечёвки невода, сети; муҥха ситимин субуй= перебирать бечёвку невода # ооҕуй ситимэ паутинка; ситим тыл грам. союз; холбуур ситим тыллар соединительные союзы.

присоединенная сеть

1) вот этот, эта, это, именно вот этот, эта, это; сити күнтэн ыла с этого самого дня; 2) вот так, именно так; кэпсээн бүттэҕэ сити вот так кончается рассказ; сити курдук см. ситигирдик ; сити иһин только (лишь) из-за этого.

возвр.-страд. от холбоо = 1) соединяться, связываться; быть соединённым, связанным; атын атыгар холбонно его лошадь он присоединил к своей; 2) смешиваться, перемешиваться; быть смешанным.

n. connection, network, net

аат.
1. Синньигэс уһун ситии эбэтэр бирээдьинэ. ☉ Тонкая длинная волосяная или пеньковая верёвка
Ситим курдук синньигэс суолу батыһан барбыппыт. Н. Якутскай
Кэбис, түксү, эрийимэҥ, Кирдээх ситиминэн кэлгийимэҥ! С. Васильев
[Дьирээ] ситим хатар, хотоҕос оҥорор, таастыган баайар. «ХС»
2. фольк. Саха мифологиятыгар тугу баҕарар бэйэтигэр сыһыары тардан сөрөөн кэбиһэр аптаах илим. ☉ В якутской мифологии: волшебная паутина, притягивающая в свои сети и опутывающая всё что угодно
Айыы Дьураҕастай бухатыыр ап-чарай ситимигэр хам сыстан, сөрөнүллэн баран сыккырыыр тыына эрэ ордон көбүөхтүү сытар. Суорун Омоллоон
3. көсп. Ким-туох эмэ киһини (дьону) тугунан эмэ хапчайан төлөрүйбэт хабалаҕа тутуута эбэтэр өйүн-санаатын муннаран тууйуута. ☉ Полное закабаление, подчинение кого-л. чему-л.
Хараҥа холкуостаахтары кулаак ситимэр сөрөөбүтүҥ курдук, миигин сөрүөҥ суоҕа. Амма Аччыгыйа
Манна кэлбит киһи Табаарыстыба ситимнээх ситимигэр иҥнэр. Онон киһи босхолонор кыаҕа суох. Н. Якутскай
4. Туох эмэ туохтан эмэ тутуллар тутулуга, силбээһинэ, холбонуута. ☉ Связка, соединяющая что-л. с чем-л.
Сиртэн ситимэ суох, Халлаантан тардылыга суох, Абыраллаах аһылыктаах Аан ийэ дойду Бу курдук Айыллыбыт эбит. Саха фольк. Маннык сарсыардаҕа аан дойду эйигин кытта көстүбэт дьикти ситимнэринэн холбоспукка дылы буолар. А. Фёдоров
Өр эрчиллэн кини [артыыс] сарын хаптаҕайын уонна онуоха имигэс ситимнэринэн сыһыарыллыбыт илии саннын уҥуоҕун балачча ыраахха дылы …… халбарыйалларын ситиспит. ДьДьДь
△ Икки киһи, дьон ыккардыларыгар тугунан эмэ төрүөттэнэн олоҕурар хардарыта сыһыан, тутулук. ☉ Взаимоотношения, взаимосвязь между людьми
Маайа кэргэннэнэн да баран, кини дьонун кытары ситимин быспатаҕа. М. Ефимов
Норуоппун кытта биир эт-хаан Быстыспат ситим миэхэ баар. И. Федосеев
Киһи уопсастыбата суох, атын дьону кытта ситимэ суох тыыннаах буолбат. ДИМ
△ Туох эмэ ис хоһоонунан бэйэ-бэйэтиттэн тахсар курдук утума эбэтэр салҕанан иһиитэ. ☉ Цепь, вереница каких-л. взаимосвязанных элементов (напр., мыслей), являющихся продолжением друг друга
Хоноһолоро киирэн кэпсэтиилэрин ситимэ быстан хаалла. Болот Боотур
Сыыйа салҕанан, сэлэһиибит ситимэ быстыбатаҕа. Р. Баҕатаайыскай
Саша санааттан санаа ситимэр сиэттэрэн дьиэлээтэ. М. Доҕордуурап
5. Туох эмэ ыраах-ыраах баары холботолуур оҥоһук эбэтэр тутуу. ☉ Что-л., соединяющее элементы какой-л. системы, расположенные на расстоянии друг от друга
Суол кытыытынан барар төлөпүөн сибээһин ситимнэрин бысталаатыбыт. Т. Сметанин
Элэктэриичэстибэ уонна ититэр ситим тэрилтэтигэр сантехнигынан үлэҕэ ылбыттара. «Кыым»
6. Биир уопсай сыаллаах-соруктаах эбэтэр биир тэриллиилээх тэрилтэлэр холбоһуктара. ☉ Система организаций, однородных по своим задачам, или учреждений, организационно объединённых в одно целое. Бибилэтиэкэлэр ситимнэрэ. Оҕо тэрилтэлэрин киэҥ ситимнэрэ
□ Оскуолалар, үөрэх тэрилтэлэрин киэҥ ситимэ сайынна. «Кыым»
Биир уопсай технологическай ситиминэн үлэлиир оробуочайдарга барыларыгар үрдүк оҥорумтуолаах үлэ усулуобуйатын тэрийэргэ биһиги хас биирдиибит кыһаллыахтаах. ПА
◊ Ооҕуй ситимэ көр ооҕуй
Ооҕуй ситимнэрэ тииттэн тииккэ тардыллыбыт көмүс антыанналыы биэтэҥнэһэллэр. Далан. Ситимин быспак- ка — тохтоон хаалбакка эрэ, биир күдьүстүк. ☉ Беспрерывно, безостановочно
Киһи өйө ситимин быспакка сайдыах тустаах. А. Сыромятникова
Уруогу ситимин быспакка ааҕыахха наада. «ББ». Дьокуускай куорат өрөспүүбүлүкэ бары оройуоннарын уонна Москваны кытта авиациянан ситимин быспакка сибээстэһэр. «Ленин с.». Ситим тыл тыл үөр. — тыллары эбэтэр этиилэри ситимнииргэ туттуллар көмө тыл. ☉ Союз, связка (служебное слово)
Саха тылыгар көмө тылларга киирэллэр көмө туохтуурдар, эбиискэлэр, дьөһүөллэр, ситим тыллар. АПС СБТЛ
Биир уустаах чилиэннэр бэйэ-бэйэлэрин кытта ситим тыл көмөтүнэн эмиэ холбоһоллор. ЧМА СТСАКҮө
Холбуу этиигэ киирэр судургу этиилэр ситим тыл уонна интонация көмөтүнэн холбоһоллор. ПНЕ СТ
ср. бур. шэжэм ‘бечёвка’, тув. сыдым ‘аркан’

ити I диэнтэн күүһ
ф. Сити кэмҥэ тайахтар икки ардыларынан тыһаҕастара тырахыс гына ойон таҕыста. Амма Аччыгыйа
Сити кини, били Түөкүн Харалаампый эбит. Софр. Данилов
[Киирик:] Дьэ, табаарыс Попов, сити тылгар улахан баһыыба. С. Ефремов
◊ Сити курдук көр ситигирдик
Кини сити курдук киэһэни быһа даҕаны хамсаабакка сытыан сөп. Н. Лугинов
[Барахсаанап:] Эн мэлдьи сити курдук алҕаһыыгын дуо? С. Ефремов. Сити иһин — сыччах ол (эрэ) туһугар, ол (эрэ) туһуттан. ☉ Только лишь из-за этого
Дьэ, сити иһин үүрүллэн Хоту Сибииргэ кэлбит. Эллэй
«Кокориновы сити да иһин баартыйатыттан үүрэргэ сөп», — диэтэ Хандыы тымтан туран. А. Фёдоров

сыһ. Бииртэн биир, биир кэнниттэн биир. ☉ Один за другим, друг за другом
Дьон бары тыыллаҥнаһан, дьааһыйан, ыҥыранан утумситим уһуктан, туран кэллилэр. Эрилик Эристиин
Холкуостаахтар утумситим кэлитэлээн, саала иһэ дьонунан туолан истэ. Д. Таас
Маҥнай дьиэлээх хотун, онтон хоно сытар дьон утумситим уһуктан, хоту дойду сиэринэн бэрт түргэнник билсэн, күө-дьаа буолан бардыбыт. Н. Заболоцкай
◊ Утум-ситим баһылатыы тыл үөр. — баһылатыылаах ситим баһылыыр чилиэнэ бэйэтэ атын тылга баһылатан ситимнэһиитэ. ☉ Последовательное подчинение. Бу айымньыттан утум-ситим баһылатыылаах тыллардаах этиилэри булан бэлиэтээҥ

холбоо диэнтэн бэй., атын
туһ. Доҕор көһүннэр, күүс холбонно да, эн барыны тулуйуоҥ, барыны кыайыаҥ. Амма Аччыгыйа
Эриэппэ луугу кырбаан сиикэй сымыыкка уонна сүөгэйгэ холбонор, туустанар, булкуйуллар. ДьБ
Ынахтар сыарҕаҕа холбоннулар. КНЗ ОО
Киэсэ уол төлөпүөнэ хаһан холбоно сылдьыбытын! «Кыым»
♦ Ырыаҕа ыллан, хоһооҥҥо холбон көр ырыа
Халлааны кустуктуур Москва, Эн үтүөҥ хоһооҥҥо холбонно. «ХС»
◊ Тэҥҥэ холбоммут холбуу этии көр тэҥҥэ
Тэҥҥэ холбоммут холбуу этии чаастара сороҕор ситим тыл көмөтүнэн холбоһоллор. СТ С