хотой II диэнтэн хай
аата. Африкаҕа баар Виктория күөл оҥхойо быһытталаныыга буолбакка, платформа сырыынньа хотойуутугар баар. Ол иһин күөл чычаас соҕус. КВА МГ

туохт. Ы р а а хха диэри тэлгэнэн, улаатан, ситэн көһүн. ☉ Протягиваться, простираться далеко (напр., вдоль и вширь)
Амма дэриэбинэтэ, дьиэтэ-уота бачыгыраан, н э л эйэн-хотойон, тупсан аххан турар. Г. Нынныров
Ортотугар киирдэххэ кэҥээн, нэлэйэн-хотойон би э р э р э би т б у болуоссат барахсан. М. Ефимов

I
туохт. Ыйааһыныҥ баттаан, ортоҕунан аллара диэки өҕүлүн, кэдэй, кимиччи түс. ☉ От тяжести прогибаться, оседать, провисать
Эргэ куорат иҥнэйбит соппулуоттара, хотойбут сарайдара уонна саҥа кыбаарталлара, күөрэ-лаҥкы тэлгэһэлэрэ аны кини үлэтигэр киирэллэр. Н. Лугинов
Сыарҕа анныгар муустара тыаһаабытынан, хотойбутунан барда! И. Данилов
Дьиэбит кырыыһата ортотунан хотойон сиҥнибит. «ХС»
II
аат.
1. Тыҥырахтаах улахан көтөр, тойон көтөр. ☉ Орёл
Үөһээ халлааҥҥа биир сири тула эрийэ көтө сылдьар хотойу мин көрдүм. Н. Якутскай
Ол тыа үрдүнэн хотой кыыл көй салгыҥҥа уста сылдьар. Амма Аччыгыйа
2. көсп. Хорсун-хоодуот, эр санаалаах киһи. ☉ Храбрый, отважный, мужественный человек
Хаһан эрэ мин даҕаны Хотой этим, тукаам, диэҕим. Т. Сметанин
Лүөччүк, майор Юрий Гагарин Үрдүк куосумас хотойо буолла. Эллэй
ср. др.-тюрк. ходы ‘сильный’

орёл || орлиный; хотой кыната орлиные крылья.

прогибаться, оседать; дьиэ үрдэ хотойбут потолок прогнулся; өһүө хотойбут перекладина прогнулась; муус хотойбут лёд подался; остуол хотойор аһа так много яств, что стол ломится.