1) уст. худеть; голодать; ити ынах олус чаакырбыт эта корова очень исхудала; эһэ арҕаҕыттан тахсан чаакырда медведь изголодался и вылез из берлоги; 2) уминаться, утаптываться (ногами — о снеге); тэлгэһэ чаакырбыт надворье утоптали.

тыаһы үт. т. Тугу эмэ тарбаатахха эбэтэр хаарга хаамтахха тахсар араастаан кыычыргыыр кыра тыас. ☉ Звукоподражание негромкому скрипу (возникающему, напр., при почёсывании чего-л. или при хождении по снегу)
[Чурумчуку] Чуоҕур, сыгынньах кэтэҕин Догуо-дэгиэ тыҥыраҕынан Чуукур-чаакыр тарбанна. Эллэй. [Витя] от тиэйэр суолга киирэн, пиэрмэтин диэки түргэнник чуукур-чаакыр тэбинэ турда… Н. Заболоцкай
Хабырыыс, оҥоойу сиэбититтэн иэдэһин чуукурчаакыр тарбанна. В. Миронов
ср. др.-тюрк. чигир-чигир ‘звукоподражание хрусту чего-л. на зубах’, уйг. шак ׀ ыр-шук ׀ ур ‘треск, щёлкание, скрежет’