I
куоҕай диэнтэн холб. туһ. Күөлгэ үгүс киһи мунньустан үлэлээн эрэллэр
Сорохторо куйуурдаан куоҕаһа тураллар. Амма Аччыгыйа
Тыалы кытта ыллаһан Куугунаһа куоҕаһар Толуу-лоҥкур мастардаах Чогдоот бэрдин буллулар. Күннүк Уурастыырап
II
аат., зоол.
1. Хара эриэн дьүһүннээх, балыгынан аһылыктанар уу көтөрө. ☉ Гагара
Анды, туотаайы, куоҕас эҥин тиһэх миэстэҕэ тураллар. Кинилэр балык амтаннаахтар. Далан
Куоҕас — үөл кус. Хара эриэн өҥнөөх, өрөҕөтө маҥан. АНК ТСТЗС
2. Ойуун Үөһээ дойдуга абааһыны үтэйэригэр уонна сүөһүнү Үөһээ дойдуга атаарарыгар анаан туруоруллубут сэргэ иннигэр, үс ураҕас төбөтүгэр олордуллар мастан оҥоһуллубут, куоҕас курдук быһыылаах ойуун эмэгэтэ. ☉ Деревянное изваяние гагары, насаживаемое на один из трех шестов, вбиваемых перед сэргэ во время церемонии проводов духа и жертвенной скотины в Верхний мир
Соторусотору ойуун куоҕастара, өксөкүлэрэ даллаһан тураллара көстөллөр. Н. Якутскай
3. Ойуун кумутугар (кыырар таҥаһыгар) иилиллэр тимиртэн оҥоһуллубут куоҕас ойуута. ☉ Железная подвеска в виде гагары на шаманском костюме.
◊ Быытта куоҕас зоол. — саамай кыра куоҕас, көхсө күрэҥниҥи бороҥ, моонньун иннинэн кытархайдыҥы хоҥор түүлээх. ☉ Краснозобая гагара
Быытта куоҕас буоллаҕына, төттөрү, айыы куоҕаһа диэн ааттанар. Багдарыын Сүлбэ. Таллан куоҕас зоол. — улахан куоҕас, көхсө үрүҥ эбирдэрдээх (ойуун куоҕаһа, киһиэхэ куһаҕаны аҕалыан сөп дии саныыллара былыргы сахалар). ☉ Чернозобая гагара (древние якуты считали ее зловредной шаманской птицей)
Илимигэр биир таллан куоҕас иилистэн даллаахтыы сытар үһү. Амма Аччыгыйа
Киһи кутун-сүрүн баттыыр иччитэх дойдуга көтөр кынаттаахтан арай таллан эриэн куоҕастар, уйулҕалара тохтоон, олохсуйбуттар. Сэмээр Баһылай