туохт.
1. Сытыытык чаҕылый, уоттаах курдук буолан көһүн (хол., харах туһунан). ☉ Блестеть, сверкать, гореть (напр., о глазах)
Хараҕын кыыстан араарбат — кыраһыабайыан! Харахтара чоҕулуйан, имнэрэ тэһэ кэйэн түһэн — эдэриэн. Е. Неймохов
[Эһэ] хараҕа мэктиэтигэр банаар уотунуу чоҕулуйан көһүннэ. В. Протодьяконов
Булчут үүтээнин Түннүгүн уота Түүҥҥү хараҥаҕа Чолбоннуу чоҕулуйда. А. Старостин
2. Сытыытык уоттааҕынан көр, чобуотук тутун (хол., кыыс оҕо). ☉ Держаться бойко, сверкая горящим взором (напр., о девочке)
Биир быычыкаа чоҕулуйбут кыысчаан ойон тураат: «Николай Семёнович, бу оҕонньору кытта бииргэ олорбоппун, бытыга сүрэ бэрт», — диэн чаҕылыннарда. Дьүөгэ Ааныстыырап
Чоруун уостаах, Дьоҕус-кыра бэйэтэ Чобуотук чоҕулуйа Чуор кэрэ куолаһынан Этигэн хомус курдук этэ-кэпсии турарын Олоҕум устатыгар умнуо суохпун. ҮӨЫ
Чугас дьонуҥ мааллара күндүтүн көр, чоҕулуйан кыыс да кыыс. Огдо
Якутский → Якутский
чоҕулуй
чоҕул
даҕ. Уоттаах курдук чаҕылхай, сытыытык чаҕылыйан көстөр (хол., харах). ☉ Излучающий свет, светящийся яркой точкой (напр., глаза)
Чочур Мыраан анныгар Чоҕул уоппут умайар. Эллэй
Ыраах, ыраах алмаас курдук Чоҕул сулус тырымныыр. П. Тобуруокап
Хойуу кыламаннарын быыһыгар саспыт чоҕул хара харахтардаах …… уол этэ. «ХС»
ср. др.-тюрк. чоҕ ‘блеск, сияние’
чоҕул-игил
даҕ. Сытыытык чаҕылыҥныыр, уоттааҕынан көрөр (хараҕы этэргэ). ☉ Горящий, блестящий, сверкающий (о глазах)
Чурумчуку барахсан, Сортон-муҥтан арахсан, Чоҕулигил хараҕын Субуруһар ууларын Солко былаатынан сот[унна]. Эллэй
Чоҕулигил харахтаахтар Чороҥ кыра дьиэбитигэр Чоҕулуччу көрүөхтүннэр. И. Гоголев
Еще переводы: