аат., түөлбэ. Эбээннэр сон таһынан түөстэригэр кэтэр оһуордаах тирии таҥастара. ☉ Эвенский расшитый меховой нагрудник, надеваемый поверх пальто
Дьэрэкээннээн, чуорааннаан Ньэлэкэни тигэллэр, Дьарҕааламмыт таһаалаан Тэтилэрин симииллэр. С. Данилов

чуорааннаа диэнтэн бэй
туһ. Ыркый ойуур мутукчата Ымыы чыычаах ыалдьыттанна. Холкуос, сопхуос сайылыга Хоһоон-тойук чуорааннанна. С. Васильев
Төлөпүөн, күүгээни тохтотордуу, чуорааннана түһэр. У. Нуолур

туохт. Таһаалаах гын. ☉ Придать какую-л. форму чему-л. (напр., фигуре человека)
Былыр, оҕо сылдьан, Мин саныырым — Мин тапталым хайдах буолуохтааҕын: Эйиигин санаабынан сабаҕалыырым: Бу маннык таһаалыырым, Бу маннык харахтыырым. С. Данилов
Дьэрэкээннээн, чуорааннаан Ньэлэкэни тигэллэр, Дьарҕааламмыт таһаалаан Тэтилэрин симииллэр. С. Данилов

аат., түөлбэ. Оһуордаах таба саҕынньах. ☉ Оленья доха с орнаментом
Дьэрэкээннээн, чуорааннаан Ньэлэкэни тигэллэр, Дьарҕааламмыт таһаалаан Тэтилэрин симииллэр. С. Данилов
Ол хаар устун устан ааһар Өрүү күндү тэтилээх Ол уол ахтар, таптыыр кыыһа, Ол уол дьоллоох эрэлэ. «ХС»
Илумуттан килэрийбит түү тэтилэрин бүрүммүтүнэн Гиголаах Юко сырсан таҕыстылар. А. Кривошапкин (тылб.)

I
туохт. Күүгүнүү, күөдьүйэ, айдаара түс. ☉ Поднять шум-гам, гомон
Сарсыарда даачаттан маҥнайгы ньургуһуннары, тыллан эрэр мутукчаны илдьэ кэлбиппэр кыргыттар үөрэн көйгүөрэ түстүлэр. М. Ефимов
Күн анныгар күөрэгэй куолаһа, Көмүс чуораанныы, көйгүөрэ түстэ. С. Данилов
Тула унаарда буруо-тараа, Көр-нар, саҥа-иҥэ көйгүөрдэ. «ХС»
II
аат. Элбэх саҥа-иҥэ, тыас-уус күөдьүйэн кэлиитэ. ☉ Внезапный шум, шум-гам, гомон, галдеж
Оскуола таһыгар оҕолор көйгүөрдэрэ иһиллэр. — Хаһааҥҥытааҕар да сайдан Көйгүөр түһэрдилэр — Күөрэгэй, ырыа чыычаахтар, Кэлэҕэйдээбэт кэҕэлэр... С. Данилов

туохт.
1. Эгэлгэ, сиэдэрэй өҥнөө, ойуулаа, симээ. ☉ Украшать, разукрашивать разноцветно, ярко
Халымаҕа дьахталлар Нарын, уус тарбахтаахтар. Дьэрэкээннээн, чуорааннаан Ньэлэкэни тигэллэр. С. Данилов
Айаан үрэх сүүрүгүнүүн Аргыстаһан саас иһэр. …Томуйах туйаҕынан Кырдалы дьэрэкээнниир. И. Гоголев
Мин оҥордум дьикти араас Букет бэрдин дьэрэкээннээн. Н. Босиков
△ Уустукураннык, сиэдэрэйдик хоһуй, ойуулаа. ☉ Воспевать кого-что-л. изощренно, искусно, вычурно
[Олоҥхону] Кылачыысап курдук Кытардахха, Дьэрэкээннээн эттэххэ, Дьэргэлдьитэн истэххэ. П. Ойуунускай
Дьэһиэй эмээхсинэ эбэкэйим Дьэрэкээннээн тэнитэн туойарыныы …… Ойуулаах тойукпун симээтэхпинэ. С. Зверев
[Хомоҕой тылым] Ойуулаама, дьэрэкээннээмэ, Онно суоҕу ончу нэмнээмэ. С. Васильев

I
аат.
1. Киһи эбэтэр харамай саҥатын, ырыатын дорҕооно, дорҕоонноро. ☉ Голос
Чуор куолас. Хатан куолас. Сөҥ куолас. Симик куолас. — «Аргыый!» — дьону уһугуннарыа диэн дьулайарын таһынан, Даша куолаһа кыралаан элэктиирдии быһыытыйда. Амма Аччыгыйа
Күн анныгар күөрэгэй куолаһа, Көмүс чуораанныы, күйгүөрэ түстэ. С. Данилов
2. Быыбардыыр быраап. ☉ Право избирать
Аҕыйах куолаһынан сир түҥэтигин сайыҥҥа дылы тохтотор гына уурааҕы таһаартаран, баайдар кыайбыт курдук буолаллар. Эрилик Эристиин
Тиһэҕэр Толль былаанын өйүүр этии үксээн, куолас аҥаардастаан барбыта. «ХС»
♦ Куоласкын сонот — кыыһыран көбүөлээн саҥар. ☉ Повысить голос
«Дьиэлээхтэр, кэпсээҥҥит диибин эбээт», — Лөгөнтөй куолаһын сонотто. Р. Кулаковскай
◊ Куолаһын быс — куоластыыр быраабын быс. ☉ Лишить права избирать
Өндөрөй оҕонньордооҕор буолуох дьоннор кулаакка тахсан куоластара быстан кумаланан эрэллэр. П. Ойуунускай. Куолас силгэлэрэ анат. — күөмэй дорҕоону үөскэтэр силгэлэрэ. ☉ Голосовые связки
Куолас силгэлэрэ (голосовые связки) — күөмэй дорҕоону үөскэтэр силгэлэрэ. Күөмэйгэ тыҥаттан тахсар салгын күүһүттэн илигирээн, дорҕоону үөскэтэллэр. АНК ТСТЗС
II
аат. Туорахтаах үүнээйи (бурдук, от) умнаһын төбөтүгэр үүнэр сиэмэтэ, кылыһа. ☉ Колос
Туораах, куолас бурдугу Туораппакка хомуйан, Үрдүк үүнүү быйаҥын Үлүннэрэн биэриэҕиҥ. Күннүк Уурастыырап
Биир куолаһы ылан кини илиитигэр мэлийдэ. С. Тимофеев