тыаһы үт. туохт. Тэтимнээхтик талыгыраан тыаһаа. ☉ Сильно стучать (напр., о крышке чайника)
Чууркаларынан оҥоһуллубут суолга тэлиэгэ талыгырайда, өтөрүнэн оҕунуохтамматах көлөһөлөр кыычыгырастылар. Е. Неймохов
Чаанньык хаппаҕа өрө талыгырайа түстэ, тумса үпүрүҥ паарынан өрө чуһуурда. Н. Заболоцкай
Мин киһим кэнниттэн бокуойа суох талыгырайан иһэбин. И. Федосеев
Сэндэлэс ойуур иһиттэн эрдэҕэс улар өрө көтөн талыгырайан таҕыста. М. Тимофеев

1) пронзительно свистеть, свиристеть; милиционер свистога чуһуурда раздался свисток милиционера; 2) вырываться со свистом (напр. о паре).

I
аат.
1. Уу итийиититтэн үөскүүр гаас. ☉ Пар (газ, образующийся при нагревании воды)
Сылабаартан икки утах итии паар өрө дьурулаан таҕыста. Амма Аччыгыйа
Паарынан тыыммахтаан, күн орто Паровоз айманан аттанна. Күннүк Уурастыырап
Чаанньык хаппаҕа өрө талыгырайа түстэ, тумса үп-үрүҥ паарынан өрө чуһуурда. Н. Заболоцкай
2. Салгыҥҥа көтө сылдьар кып-кыра уу хааппылалара мустубуттара. ☉ Пар (скопление мельчайших капелек воды — напр., туман над озером)
Дьүүктэ буолан тахсар туустаах уу алары толороро уонна сотору паар буолан көтөрө. И. Данилов
Сир ыксатынааҕы салгыҥҥа быыл, хоруо кыырпахтара, уу паара булкуһа сылдьар буолаллар. МНА ФГ
Күөлтэн уу сиигэ паар буолан үллэн олордо. Я. Козак (тылб.)
3. Элэктэриичэстибэ иннинээҕи бырамыысыланнаһы, олоҕу хамсатар, сайыннарар күүс, эниэргийэ. ☉ Предшественница электрической энергии, паровая энергия
Паар күүһүнэн, массыына күүһүнэн, элэктэриичэстибэ күүһүнэн тугу тулутуохпутуй? П. Ойуунускай
Ааспыт үйэҕэ аан дойдуну тиэрэ эргиппит паар баһылааһына бүттэ; паар оннугар быдан ордук өрөбөлүүссүйүөннэй күүс — элэктэриичэстибэ кэлиэҕэ. ЛВ МТА
II
аат., т.-х. Сыыс отун тохтотоору уонна өҥсүтээри хорутан баран тугу да ыспакка сайылатар бааһына. ☉ Поле, оставленное на одно лето незасеянным, пар
Уҥуор хайа эрэ бааһынаттан паарга сылдьар тыраахтар тыаһа бүтэҥитик ньириһийэн иһилиннэ. В. Яковлев
Саха сирин кураан усулуобуйатыгар паар диэн сиргэ сииги мунньуу биир бастыҥ, бэрэбиэркэлэммит суола буолар. П. Егоров
Оройуон хаһаайыстыбаларыгар хадьымалы көтөҕүү, паары таҥастааһын, бааһыналарга уоҕурдууну киллэрии …… дьаһаллара адьас мөлтөхтүк ыытыллаллар. «Кыым»
◊ Хара паар — сыыс отунан саба бүрүллүбэтэх ыраас паар. ☉ Чёрный пар
Хара паарынан эргитиллибит дьылыгар сибиэһэй ноһуому дэлэлээҕи таһыллыбатаҕа, кыһыныгар үс төгүл хаары типтэриллибитэ. М. Доҕордуурап. Ыраас паар — сайын устата туох да ыһыллыбатах паардаммыт сир. ☉ Земля под паром, чистый пар
Үс хонуулаах севообороппут үстэн биирэ ыраас паар. Ыраас паары бэс ыйын бастакы аҥаарыгар уон аҕыс-сүүрбэ сэнтимиэтир дириҥинэн тиэрэрдээх булуугунан хорутабыт. С. Окоёмов
Кэлиҥҥи сылларга ыраас паар, сүөһү аһылыгар аналлаах ыһыылар ылар ирээттэрэ улаатта. ПНП ТКҮүҮ. Эрдэтээҕи паар — эрдэ бэлэмнэнэр паар. ☉ Ранний пар
Эрдэтээҕи паары хорутууга тиэтэйиэххэ. «Кыым»