тииҥ диэнтэн атаах.-аччат. Ким аймыа этэй мин сүдү чуумпубун? Тииттэргэ чэрэҥниир тииҥчээн дуо? М. Ефимов
Эриэхэһит тииҥчээннэр, чычып-чааптар, эрдэҕэс улардар, кукаакылар күлсэн быардара суохтар. Эрчимэн

дьүһ. туохт. Чэрэҥэлии-чөрөҥөлүү хамсаан көһүн (хол., тииҥ кулгааҕын этэргэ). ☉ Делать быстрые движения острым кончиком (напр., о беличьих ушах)
Тииҥ барахсан Тэрэҥниир, Чэрэҥниир. П. Тобуруокап

дьүһ. туохт. Салгыны эҕирийэргэр, тыынаргар кэҥээн, улаатан ыл (таныы туһунан). ☉ Расширяться, раздуваться при вдыхании воздуха (о ноздрях)
Кулуба ата күөнүнэн оонньоон, кутаа уотуттан сиргэнэн, таныыта тартаҥнаан, тула холоруктуур. А. Сыромятникова
«Миигин айахха киирбиччэ тыллаах киһинэн ааҕаллар», — диир мааны таҥастаах, дьэргэлдьийбит харахтаах, тартаҥнаабыт таныылаах аҕамсыйан эрэр киһи. В. Ойуурускай
[Таба] ньалҕаархай таныыта тартаҥныыра, кулгааҕа сэрэммиттии чэрэҥниирэ. «ХС»

чэрэҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. Куттас куобах сэрэнэн Кулгааҕын чэрэҥнэтэн, Аргыый аҕай лэкээрэн Аһыы киирбит, көр эрэ! С. Данилов
«Туораах» кыараҕас харахтарынан ырыаһытын көрбөхтүүр, кыракый кулгаахтарын чэрэҥнэтэр, эгэ-дьэгэ буолар. Т. Сметанин
Аттар …… кулгаахтарын чэрэҥнэтэ-чэрэҥнэтэ, оргууй аҕай уулаан куллурҕаталлар. А. Фадеев (тылб.)

I
чэрэҥнээ диэнтэн холб. туһ. — Ол хайдах? — чэрэҥнэстилэр тииҥнэр. М. Ефимов
Субай сүөһүлэр сөрүүн түспүтүгэр үөрбүт курдук тоҥкуччахтаһа-тоҥкуччахтаһа чэрэҥнэһэн кэллилэр. Н. Түгүнүүрэп
II
даҕ. Үөһэ-аллара хамсыыр, хоройон ылар (тыаһы иһиллээн эбэтэр тугу эрэ интэриэһиргээн — хол., тииҥ кулгаахтарын этэргэ). ☉ Шевелящийся, двигающийся вверх-вниз, навостряющийся (прислушиваясь к чему-л. — напр., об ушах белки)
[Тииҥнэр] Сыалаах, харыйа мастарга, Чыпчаал, төргүү мутуктарга, Кулгаахтара чэрэҥнэстэр, Кутуруктара элэҥнэстэр. С. Данилов
Чэрэҥнэс кырачаан тугуттар Үөрэннэр ойуолуу көттүлэр, Туундара күлүмнэс ньууругар Оһуохай оһуорун тэптилэр. Чэчир-76

туохт.
1. Төгүрүччү кэрий, кэрийэн көрө сырыт. ☉ Обходить, объезжать, облетать вокруг кого-чего-л.
Икки атахтаах Ириэнэх хааннанан, Ийэ сирин кэриимнээтэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Күнүн аайы бу баай тайҕа үрдүнэн тоноҕосчут курдук уһун кутуруктаах саллаҕар төбөлөөх тимир көтөр ньирилии кэриимниир. И. Гоголев
[Тииҥ] Томтор сир арҕаһын Сарсыарда кэриимниир Уһун тиит чыпчаалын Үрдүгэр чэрэҥниир. С. Васильев
2. эргэр. Дьиэтэ-уота суох буолан ыаллары кэрий, бырадьаагалаа, кэрэдэхтээ. ☉ Скитаться по чужим домам, бродяжничать
Ол эрээри кэҥсэ [айах адаҕата] буолан, нэһилиэги Кэриимниирим баһа биллибэт. Умнаһыт буолан Улууһу ороскуоттуурум баһа биллибэт. Өксөкүлээх Өлөксөй
Умнаһыт буолан кэриимнии барыахтара, үс сыл умналаан аһыахтара. М. Горькай (тылб.)
3. эргэр. Оҕолору сүрэхтии, дьону бэргэһэлии, малыыппа этэ кэрийэ сырыт (былыргы кэриим аҕабыытын туһунан). ☉ Объезжать паству, крестить детей, венчать и т. п. (о странствующих священниках-миссионерах)
Уол төрөөтөҕүн кыһын, аҕабыыт кэриимнии сылдьан Максим диэн уол төрөөбүтүн туһунан суруйбута. П. Филиппов
4. Кэрит, кэритэн үллэр. ☉ Обносить чем-л. по очереди кого-л., распределять что-л. в несколько приемов, повторов между кем-л.
Ити икки ардыгар чаҕардар хас ыалдьыт аайы үрүүмкэ кутуталаан хаста да кэриимнээн бүтэрдилэр. А. Пушкин (тылб.)
5. көсп. Киһиттэн киһиэхэ, ыалтан ыалга тарҕан. ☉ Переходить из уст в уста, из дома в дом (о слухах)
«Тугу гыныахха?» диэн толкуй Кэбээйини биир гына кэриимнээн баран, кэнникинэн кинилэр түөлбэлэнэн сытар Чиҥнээнилэригэр тиийэн кэлэр. «ХС»