Якутские буквы:

Якутский → Русский

чүөччэр

уст. кружочек из кожи (подкладываемый на стержень жёрнова).

Якутский → Якутский

чүөччэр

аат., эргэр.
1. Бурдук тардар таас, суоруна киин маһын анныгар угуллар төгүрүк быһыылаах кыра тирии. Кружочек кожи, подкладываемый под стержень жёрнова
Аҕам бурдук тардар тааһын чүөччэрин илдьэ бардым. Е. Макаров
[Сэлиэһинэйи] биир да чүөччэрин хаалларбакка, курупчаакы курдук мээккэ гына тардан аҕалбыттара. Г. Колесов
2. көсп. Кыра соҕус төгүрүк туох эмэ (хол., ырааһыйа). Что-л., имеющее небольшой размер и круглую форму (напр., поляна)
[Өрүүнэ] уот сиэбит чүөччэригэр умса түһэ сытан дэлби ытаабыт. П. Аввакумов
Ярангалар турбут сирдэригэр хара төгүрүк чүөччэрдэр, көмүллэммит таба уҥуохтарын чөмөхтөрө …… эрэ көстөллөр. «ХС»
Харыйаан ойуур иһигэр баар чүөччэр курдук төгүрүк ырааһыйатыгар тиийэн кэллэ. «Чолбон»


Еще переводы:

быччаһый

быччаһый (Якутский → Якутский)

быччай диэнтэн хамс
көстүү. Модороон сирэйигэр төгүрүк чүөччэр алаас саҕа муус килиэдэ хараҕыттан харах уута …… толору быччаһыйан, күүгэннирэ-долгуннура сытта. Д. Апросимов

дып-

дып- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр формата, ды-, дыы- диэн саҕаланар олохторго сыстар: дып-дырылас, дып-дыгдаҥнас, дып-дыыгынас. Препозитивная усилительная форма прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слогов ды-, дыы-: дып-дырылас 'усиленно дребезжащий, с очень сильным дребезжанием; усиленно, напряженно пробегающий по всему телу', дып-дыгдаҥнас 'сильно вздувающийся, набухающий', дып-дыыгынас 'протяжно жужжащий, звенящий'
- Миэнэ эмиэ [кырыымпа кыла] айа кирсин курдук дып-дыыгынас. Суорун Омоллоон
[Сир] төп-төгүрүк чүөччэр хонуута, үктэннэххэ, бэриинэ кэриэтэ, дып-дыгдаҥнас. Софр. Данилов
Эрбии дып-дырылас сыттаах араҕастыйар сырдык көөбүлү ыһан тибиирдэ. П. Аввакумов

биһик

биһик (Якутский → Якутский)

аат.
1. Ньирэй оҕону бигээн утутарга аналлаах кыра орон. Колыбель, люлька
Настя оҕону биһигэр илдьэн сытыарар. Н. Якутскай
Эһэтэ сиэнигэр бэйэтэ биһик оҥорбута. И. Гоголев
Биһиктэр үрдүлэринэн сүөһү хабахтарын ыйаан күлтэтэллэрэ, кылыгырас тыастаах чуорааннары баайаллара. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. көсп., поэт. Ким-туох эмэ үөскээбит, иитиллэн тахсыбыт сирэ. Место рождения кого-л., возникновения чего-л.
Хайа баҕарар киһиэхэ төрөөбүт буора — төрөөбүт уйата, бигэммит биһигэ буоллаҕа. «ХС»
Өрөбөлүүссүйэ биһигэ Ленинград куорат килбэйэр киинигэр — Бастакы лииньийэҕэ турар эргэ дьиэ биир кыбартыыратыгар киирэбит. «ХС»
Москва — дьол, сырдык, кэлэр кэскил биһигэ. И. Федосеев
тюрк. бешик, бесик
Биһикпин ыйаабыт сирим — үчүгэйдик билэр сирим (төрөөбүт-үөскээбит дьиэм таһа сир). Хорошо знакомое место, родные места
Маннык ыарахан суолунан мээнэ киһи айаннаабат. Иннокентий Степанович бу билбит, «биһигин ыйаабыт» суола. «ХС»
Киһи эрэ «биһигэ ыйаммыт» сирэ кини төһө да сайыннын, көрдүн-биллин, киэҥ далааһыннаах айаннаах-сырыылаах буоллун, өйүгэр-дууһатыгар олус үчүгэй, үрүҥ чүөччэр буолан иҥэр эбээт! А. Сыромятникова
«Мунуо суоҕа — биһигин ыйаабыт сирэ. Сарсыарда кэлиэҕэ», — Иннокентий Николаевич эмээхсинин уоскутар. ИИА КК.
Биһик ырыата — оҕону утутарга ылланар ырыа. Колыбельная песня
Кини оҕотугар биһик ырыатын ыллаан биир кэм: А-аа-а!.. Баю-баюшки баю! Н. Якутскай
Миэхэ оргууй ыллаама Биһик намыын ырыатын, Хайҕаан, сэмээр ааттаама Хара хаастаах кыыс аатын. И. Гоголев
Кини [суотчут оҕонньор] кырыымпаҕа: «Дьахтар ырыата», «Биһик ырыата» онтон да атын ырыалары олус үчүгэйдик оонньуур. М. Доҕордуурап