Якутские буквы:

Якутский → Русский

ыаччы

и. д. л. от ыа = I тот, кто доит; ср. ыанньыксыт .

ыа=

I доить, выдаивать; ынахта ыа = доить корову.
II метать икру, нереститься; собо ыан эрэр караси начали метать икру.

Якутский → Якутский

ыаччы

ыа I диэнтэн х-ччы аата
Уопуттаах ыаччы анал үөрэтии кэнниттэн икки аппараатынан биир чааска алта уоннуу биэни ыан сөп. ААФ КС
Ыаччы эмиийи тарбахтарынан туппахтаатаҕына эрэ үүт кэлэр. «ХС»

ыа

I
туохт. Ийэ сүөһү (хол., ынах, биэ) эмиийдэрин тардыалаан, үүтүн ыган сүүрт. Доить, выдаивать (напр., корову, кобылу)
Дьахталлар ынахтарын ыан бүтэрэн, ньирэйдэрин холкуос күрүөтүгэр ыыталыыллар. Амма Аччыгыйа
Маайыс …… сылбырҕатык олоро түһээт, биэҕэ сыстан, имигэстик туттан-хаптан ыабытынан барда. В. Протодьяконов
Табаны ыан турдурҕатан киллэрэн, кырса оҕотугар үүт иһэрдибиттэр. И. Федосеев
ср. др.-тюрк. саҕ, алт., кирг. саа, чув. су, бур. һааха ‘доить’
II
туохт. Ууһуур кэмигэр искэҕин таһаарар (балыгы этэргэ). Метать икру, нереститься
Үрэхтэргэ, үрүйэлэргэ, күөллэргэ балык ыыр. Н. Якутскай
Ону сэргэ собо, мунду үгүөрүтүк үөскүүр, тыымпытыгар тыыраахы сымыыттыыр, көҥүһүгэр күөнэх ыыр. ПАК СБМ
Собо саас кытылга тахсан сылаас ууга ыыр. ПНИ ЭД
Балык ыыр ыйа — ыам ыйа диэн курдук (көр ый II). Уол балык ыыр ыйын саҕана тиийэн кэлбитэ

Якутский → Английский

ыа

v. to milk; ыаҕас n. milking bucket

ыа=

v. to milk


Еще переводы:

ыанньыксыт

ыанньыксыт (Якутский → Русский)

дояр; доярка; колхоз бастыҥ ыанньыксыта лучшая доярка колхоза; ср. ыаччы .

ыанньыксыт

ыанньыксыт (Якутский → Якутский)

аат. Ынах ыаччы, көрөөччү идэлээх, ынах ыаччынан, көрөөччүнэн үлэлиир киһи. Дояр, доярка
Эн ийэҥ холкуос бастыҥ ыанньыксыта этэ, эйигин төрөтөн баран аҕыйах хоноот, үлэтигэр тахсаахтаабыта. И. Гоголев
Манаана кинилэри күн аайы хайдах үчүгэй ыанньыксыт буоларга, ынаҕы хайдах харайарга, ынахтан хайдах элбэх үүтү ыырга уһуйара. И. Данилов. Ийэтэ сааһын тухары холкуос ыанньыксыта этэ. В. Бочкарёв

таҥастааччы

таҥастааччы (Якутский → Якутский)

таҥастаа II диэнтэн х-ччы аата
Сопхуос булчуттара, кыылы иитээччилэрэ уонна түүлээҕи таҥастааччылара түүлээх бултааһынын сыллааҕы былаанын сүүс биэс бырыһыан толорорго …… бигэ тылларын биэрэн үлэлии-хамсыы сылдьаллар. ФНС ХБС
Билигин өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн сэттэ уон [тутар, таҥастыыр] пууннарга биэс сүүсчэ таҥастааччылар үлэлииллэр. «ХС»
Белгород уобалаһыгар үүтү ыаччылар уонна таҥастааччылар холдинг тэринэн холбоһоллор. «Кыым»

ньирэй

ньирэй (Якутский → Якутский)

аат. Ынах оҕото (үксүгэр төрөөбүтүнэн эбэтэр маҥнайгы ыйдарыгар). Телёнок
Дьахталлар ынахтарын ыан бүтэрэн, ньирэйдэрин холкуос бүтэйигэр ыыталлар. Амма Аччыгыйа
Сүүһүгэр туоһахталаах кугас ньирэйдэрин олбу-солбу көтөҕөн …… биэрэк диэки дьүккүһэн истилэр. Н. Заболоцкай
Күөл кытыытыгар өрүөлээх ньирэйдэр мэччийэн сырсан бытарыһаллар. М. Доҕордуурап
Ньирэйгэр түс — кыра оҕо курдук буол. Вести себя как ребёнок (букв. впадать в телячье состояние)
Дархан, олох аһыытын-ньулуунун билбит кырдьаҕас киһи, бэйэтэ оҕотун уоскутуон оннугар, дьэ, ньирэйигэр түһэн, ытаан бопторон, бүгүллэҥнии олордо. Софр. Данилов
Ньирэй көрөөччү — ньирэй кыра эрдэҕинэ көрөр-харайар киһи. Телятник, телятница, работник по уходу за телятами
Эгэ, үрдүк үөрэхтэнэн баран, биһиэхэ холкуоска ынах ыаччынан, ньирэй көрөөччүнэн …… кэлиэхтэрэ баара дуо? В. Гаврильева
«Үөһээ Бүлүү» сопхуос ньирэй көрөөччүлэрэ сайыҥҥы түөрт ыйга …… үрдэтиллибит эбэһээтэлистибэ ылыннылар. «Кыым». Ньирэй оҕо — олоро илик, икки-түөрт ыйдаах кыра оҕо. Грудной младенец двух-четырёх месяцев от роду
[Айыыһыты атаара] Ньиччир бараан дьиэбин Ньирэй оҕонон ньиккирэтээр, Байдам уорук балаҕаммын Баччыр оҕонон баккыратаар. П. Ойуунускай
Сиһи таҥнары түһэн, үрүйэ сыбарыгар тиийэн эрдэхпинэ, эмискэ ньирэй оҕо маккыраата. Н. Заболоцкай
Ньирэй оҕо саҥата ньиккирэччи ытаата. И. Чаҕылҕан. Ньирэй от — саҥа тахсан эрэр намчы от. Ростки травы. Саҥа төрөөбүт ынаҕы ньирэй отунан аһатыллар. Ньирэй саас — кыра оҕо эрдэҕинээҕи кэм. Младенческий возраст
Кыракыйтан, ньирэй саастан Сылааһы эрэ биллэргит, Аан маҥнайгы буурҕаҕа Хайдах ордуох этигит. П. Тулааһынап. Ньирэй тиис — саҥа тахсан эрэр, тииһиир тиис. Молочные зубы. Оҕо ньирэй тииһэ ыарыылаахтык тахсааччы
Ыт оҕотугар ньирэй тиистэр тахсаллар, олор олох тиистэри солбуйаллар. ББЕ З
Уу ньирэй көр уу. [Биһиги] бүгүн, бэҕэһээ төрөөбүт, уоһахтаах уу ньирэй оҕолор буолбатахпыт. Эрилик Эристиин
Ол Харачаас баҕайыны харыстыам дуо?! Бу үлүгэр булкууру кинилэр оҥорон, соҕотох уолум, ити уу ньирэй оҕолорун быраҕан, хара тыаны сирэйдэннэ. Пьесалар-1954.
ср. монг. нярай ‘родившийся недавно’

доить

доить (Русский → Якутский)

несов. кого ыа.

подоить

подоить (Русский → Якутский)

сов. кого ыа, ыан ыл.

ыас=

ыас= (Якутский → Русский)

совм.-взаимн. от ыа = I.

боҕуулан

боҕуулан (Якутский → Якутский)

боҕуулаа диэнтэн бэй. туһ. Ыар сүгэһэр боҕууланыма

надоить

надоить (Русский → Якутский)

сов. что, чего ыа, ыан ыл; надоить ведро молока биэдэрэ үүттэ ыан ыл.

ыамай

ыамай (Якутский → Русский)

см. ыама .