(БЭЙЭМ, БЭЙЭҤ, БЭЙЭЛЭРЭ, БЭЙЭБИТ, БЭЙЭҔИТ) аат эб. Аат туохтуур ааспыт уонна билиҥҥи кэмнэрин кытта этиллэр хайааһыны субъект мэлдьи идэ курдук оҥорорун бэлиэтиири көрдөрөр (билиҥҥи кэмҥэ туспа этии кэпсиирэтин кытта тут-бат кэриэтэ). ☉ Употребляясь с причастиями прошедшего и будущего времени, указывает на то, что действие постоянно и обычно присуще субъекту речи. Кини урут даҕаны эбэһээтэлистибэ бөҕөнү ылыммахтаабыт бэйэтэ этэ
□ Ээ, кырдьык, биһиэхэ туох саҥа эрэ барыта абааһы көрүллүбүт бэйэтэ. Амма Аччыгыйа. Дьэ, доҕорум былыр-былыргыттан ситтэрбэккэ эрэйдээбит бэйэтэ.Софр. Данилов
△ Салаа этии кэпсиирэтин кытта утары туруоран ситимниир дэгэттэнэр. ☉ Со сказуемым придаточного предложения приобретает оттенок противительного значения
Урут хаһан да ыраас ырбаахыламматах бэйэтэ, саҥа сиидэс ырбаахыламмыт. Н. Якутскай
Оҕонньор дьүһүнэ уларыйбыт, кини мичээрдии турбут бэйэтэ, аллараа уоһун хам ытырбыт, иэдэһин быччыҥнара күүрбүттэр, икки илиитин сутуруктуу туттубут. Амма Аччыгыйа
Тойоно супту көрдөҕүнэ, хараҕын куоттаран умса көрөр бэйэтэ, онно аан маҥнай кини утары көрбүтэ. Софр. Данилов
Били кыһыны быһа ыарытыйан сытан тахсар бэйэтэ, тиллэ охсон, тута тэринэр айдааныгар түспүтэ. Далан
△ Кэккэ атын эбиискэлэри кытта этэ, эбит, ээ, эбээт, ини уо. д. а. суолтатын дьүөрэлээн, түмэн туттуллар, сорохтору кытта саҥа холбуу эбиискэни үөскэтэр (бэйэтэ дуу, бэйэтэ буолла). ☉ Сочетается с частицами этэ, эбит, ээ, эбээт, ини и др., а с некоторыми другими образует новые сложные частицы (бэйэтэ дуу, бэйэтэ буолла)
Киэҥ Россия хотуну атахтарын тилэҕинэн тэниппит ахан бэйэтэ эбит. Н. Заболоцкай
Төһө да буугунаа, куттамматах бэйэм ини. Софр. Данилов