туохт. Тугу эмэ ыһыллыбатын курдук гына онон-манан анньан тик, сэлбээ, кэлгий. ☉ Скреплять что-л., связывая, сшивая. Саа хайдыбыт маһа ньаалбаанынан үүйүллүбүт
□ Талкы оҕонньор онтон-мантан хаптаһын хомуйан, талаҕынан үүйэн, быыкаайык хоруоп оҥордо. Күндэ
Дарбааһап таһырдьа тахсан, аны балаҕан таһыгар ат баһын быатын сэмсии, үүйэ олорор Уйбаанчыкка тиийдэ. В. Протодьяконов
♦ Үүйэ (үүйэ-хаайа) тут — 1) кими эмэ бокуой биэрбэккэ ынньаҕалат, тугу эмэ ааспакка-арахпакка көрдөс. ☉ Не давая покоя, прохода кому-л., усиленно просить, упрашивать о чём-л.
Ирина Владимировна: «Аны ханна да барыма, сэрии диэн кыыс оҕо анала буолбатах», — дии-дии кыыһын биир кэм үүйэ тутта, көрдөстө-ааттаста. С. Никифоров
«Хата, кэпсээ», — диэн Сахаары тула өттүттэн үүйэ тутуу буолла. И. Сосин
Чэ, «Уйбаан, кэпсээ, кэпсээ», — диэн үүйэ-хаайа туттубут. «ХС»
Оҕолор аҕаларын ону-маны ыйытан үүйэ-хаайа туттахтарына, төһө да сылайдар, күлэн кэбиһэ-кэбиһэ лоп-бааччы быһааран биэрээччи. «Кыым»; 2) аспакка-арахпакка киирэ тур, эрэйдээ (санаа, санаа-оноо туһунан). ☉ Обступать, охватывать, захватывать (напр., думы, мысли)
Сүөдэри сэриигэ киирэ охсор санаа үүйэ тутара. Г. Колесов
«Мантан бара охсуохха, куотуохха», — диэх курдук санаа үүйэ тутар. Э. Соколов
«Киһи хайдах сураҕа суох сүтүөй? …… Тыыннаах буолуо. Кини хайаан да көстүө», — итинник санаа Мария Егоровнаны үүйэ-хаайа тутара. «Кыым»
ср. бур. уяха ‘шнуровать’; уйг. үймэк ‘собирать в одно место’