побуд. от ырааһыр =.
Якутский → Русский
ырааһырт=
Якутский → Якутский
ырааһырт
туохт.
1. Салгыны чэбдигирт, дьэгдьит (этиҥнээх ардах, күөх от-мас туһунан). ☉ Сделать чистым, свежим, освежить (напр., о грозе)
Тэлгэһэни көҕөрдүү доруобуйаҕа улахан туһалаах, биллэрин курдук, күөх отмас салгыны дьэгдьитэр, ырааһырдар. Дьиэ к.
2. Эмтээх оттору туһанан кими, тугу эмэ дьаҥтан-дьаһахтан, дьиэҕин-уоккун куһаҕан дьайтан харыстаа. ☉ Оградить, защитить, очистить свой дом и домочадцев от болезней, хвори и другой нечисти (обычно при помощи различных трав)
Өбүгэлэрбит кытыаны аһы-үөлү хаһаанарга, иһити-хомуоһу ырааһырдарга, ыарыыттан, дьаҥтан дьаһахтан харыстанарга, дьиэни-уоту ырааһырдарга туһаналлара. ПАЕ ЭАБ
3. көсп. Өйгүн-санааҕын дьайҕарт, үтүөҕэ-кэрэҕэ туһулаа. ☉ Освежить, прояснить (напр., знания, мысли)
Ити курдук биир-биир аттаран иккиэн санааларын сыымайдаан, ырааһырдан, чочуйан баран, биир түмүккэ кэллилэр. В. Яковлев
Маннык хоһоон киһи иэйиитин үрдэтэр, санаатын ырааһырдар, үтүөнү-сырдыгы айарга көҕүтэр. ЭСЭ
4. көсп. Кими эмэ буруйтан-сэмэттэн босхолоо, кырдьыгын буллар. ☉ Оправдать, реабилитировать кого-л.
Мин наһаа үөрдүм. Иванов Мирону, Гаврильев Макары эмиэ ырааһырдыбыттар. Б. Павлов. Бары буруйу барытын Варяҕа түһэрбитигэр, кыыһа барытын чиэһинэйдик кэпсээн биэрэн, Айтаны ырааһырдан таһаарбыттара. Сэмсэ
Еще переводы: