беречь, экономить; үбү кэмчилээ = экономить средства.

тратить что-л. очень скупо; экономить.

разг. экономить; харчыгын экономиялаа = экономить деньги; бириэмэҕин экономиялаан туһан = использовать своё время экономно; ср. кэмчилээ=.

возвр.-страд. от кэмчилээ = 1) беречь, экономить (для себя); 2) быть сэкономленным.

1) стараться делать что-л. тщательно; усердствовать; хаачыстыбатын кичэй = бороться за качество; кичэйэн үөрэт = старательно разучивать (напр. песню); 2) разг. сберегать, экономить; үбү кичэй = сберечь средства.

туохт. Олус харыстаа, кыра-кыратык туһан. ☉ Относиться очень бережно, экономно, экономить
Саа сэбэ дэлэй быһыылаах да, бэркэ киччэриһэн кыра-кыратык атыылыыр. Болот Боотур

1) беречь, экономить; бириэмэҕин харыстаа береги своё время; доруобуйаҕын харыстыаҥ — уһуннук олоруоҥ сбережёшь здоровье—проживёшь долго; 2) жалеть, щадить; 3) хранить, сохранять; маны харыстаа , илдьэ сырыт храни это, носй с собой; 4) защищать, предохранять; бу ачыкы күн уотуттан харыстыыр эти очки защищают (глаза) от солнца.

туохт., кэпс.
1. Харыстаа, олус кэмчилээ. ☉ Беречь, экономить
[Огдооччуйа:] — Сай устата кичэҥкэлэһэн-кичэҥкэлэһэн муспуппут. Л. Габышев
[Батурин:] Хадарин ол иһин үпкэ-аска ордук кичэҥкэлэһэр дуу диибин ээ. В. Яковлев
2. Утарылас, өһөс. ☉ Упрямиться, упорствовать, оказывать сопротивление
[Албан:] Эрийсэн-эрийсэн, дьэ мүччү туттардым ээ. Кичэҥкэлэһэн түһэн, аат уола эбит. Күннүк Уурастыырап
Ньургун умса барымаары кичэҥкэлэһэн атаҕын көннөрөр. Н. Лугинов
Мөккүһэн ылахтаһыы буолла; дэбиэринэйбит кичэҥкэлэһэн барда. И. Тургенев (тылб.). Тэҥн. кичэс

туохт. Мээнэ туһата суох ороскуоттамматын курдук кэмнээн, харыстаан тутун. ☉ Беречь, экономить, экономно, бережливо пользоваться чем-л., употреблять что-л. Аһыыр ыһыга, төһө да кини кэмчилээбитин иһин, бүтэр. Н. Якутскай
Кэмчилии сатаабытын үрдүнэн ынаҕар ото, оһоҕор маһа бүтэн барбыт. Софр. Данилов
Дьоннор [былыр] тууһу аһара кэмчилээн тутталлара. И. Данилов
2. көсп. Наһаа хорҕомнообокко, сөбүн көрөн, кэмнээн тугу эмэ гын, оҥор. ☉ Делать что-л. расчетливо, экономно, бережливо
Хайа, кэмчилээбэккэ кэпсиэ. А. Софронов
Дьон болҕомтотун эмиэ кэмчилиэххэ наада. Амма Аччыгыйа
Вера Панова суруйар майгытын биир сүрүн уратытынан кини тылы муҥутуурдук кэмчилээн туттара буолар. Софр. Данилов
Дмитрий Таас тылыөһү кэмчилээн туттар, судургу истииллээх суруйааччы этэ. Д. Таас