пила; быһах эрбии ножовка; быһар эрбии поперечная пила; хайытар эрбии продольная пила.

пилить, перепиливать; быһа эрбээ = перепилить, отпилить; хайа эрбээ = распилить вдоль.

n. saw (tool); эрбээ= v. to saw

аат. Маһы эрбииргэ аналлаах мас тутаахтаах, тиистэрдээх, чараас тимир туттар тэрил. ☉ Стальная зубчатая пластина с деревянными рукоятками для разрезания дерева, пила
Көстөр сүгэ, эрбии биитэ Күҥҥэ өрө кылбачыйан. Баал Хабырыыс
Сүгэ табырҕас тыаһа, эрбии аалыҥныыра киэһэлээх сарсыардааҥҥы тоҥ салгыны киэптээн кэбиспитэ. М. Доҕордуурап
Элбэх эрбии тыаһаата, Эйээр-дьэйээр ыллаата. С. Васильев
♦ Эрбии биитин курдук — сыарҕа сыҥааҕын курдук (тэҥнэр) диэн курдук (көр сыарҕа)
Ыаллыылар туохтарын былдьаһыахтарай, хайа-хайалара ордуга-хоһо суох эрбии биитин курдук тэбис-тэҥ дьон. И. Эртюков
Үс хонук устата Эрбии биитин курдук Тэбистэҥҥэ иэҕистилэр. ТТИГ КХКК
◊ Быһах эрбии көр быһах. Аҕам быһах эрбии атыыласпыт
□ Аан бастаан сэлии аһыытын быһах эрбиинэн уонна чаачар эрбиинэн кэрчиктэнэр. ПСН УТС
Хайытар эрбии көр хайыт. Алексей Семёнович тутууга хайытар эрбиигэ ыстаарсай эрбииһитинэн үлэлээбитэ. «ЭК»
Хайытыы эрбии — хайытар эрбии диэн курдук (көр хайыт). Холкуостаахтар хайытыы эрбиинэн бэрэбинэни эрбииллэр. Амма Аччыгыйа. Чаачар эрбии — икки ардынан быанан эбэтэр синньигэс бороболуоханан тардыллыбыт уһун мас уктаах, соҕотох киһи туттар эрбиитэ, киристээх эрбии. ☉ Лучковая пила
Хара сарсыардаттан мас кыстыырыгар тахсан, чаачар эрбиинэн суон баҕайы дүлүҥү эрбээн эрэр. В. Иванов. Эрбии хардарар түөлбэ. — эрбии тииһин тиэрэргэ аналлаах туттар сэп. ☉ Инструмент для разводки зубьев пилы поочерёдно в разные стороны
Эрбии хардарар аны ханна да көстүбэт сэп. СТТТ
ср. др.-тюрк., тюрк. ерпэ ‘пила’

туохт.
1. Тугу эмэ эрбиинэн туора быс. ☉ Пилить, распиливать что-л. Тиит охтон барчаланара, сүгэ тыаһа табыгырыыра, мас эрбээн сырылаталлара …… иһилиннэ. М. Доҕордуурап
Бэл, тоҕус уоннаах кырдьаҕас, Көрбөт да буоллар, Уончалаах сиэнэ уоллуун Мас эрбии тураллар. Эллэй
Оскуола оҕолоро кыһыҥҥы кыстык маһы бэйэбит эрбиирбит. Хомус Уйбаан
2. көсп., кэпс. Кими эмэ арахсыбакка аал, саҥар, сэмэлээ. ☉ Беспрерывно упрекать, попрекать, распекать кого-л., пилить
Киэһэ аайы ийэлээх аҕам миигин тылларынан эрбээн тахсаллар. А. Фёдоров
[Дьоптуруоппуй:] Кэргэним тура-тура миигин эрбээ да эрбээ: үлэлээ диир, арыгылаама, күүлэйдээмэ диир. Р. Кулаковскай
Эбэбин балта сылайбат-элэйбэт тылынан эрбээбитэ. М. Горькай (тылб.)