талба; эрэстэрээн талбата меню ресторана; талбата оҥор = составить меню.

туохт. Ийэттэн төрүү сыгынньахтан. ☉ Раздеваться догола, обнажаться
— Кэбис, доҕор, Володя көрөн олордоҕуна ньылбалана туруом дуо? В. Яковлев
Европаҕа эрэстэрээннэргэ, баардарга ийэттэн төрүү сыгынньах буолуохтарыгар диэри таҥастарын ньылбаланан көрдөрөн харчыны өлөрөөччүлэр кытта бааллар. «Сахаада»

I
аат., зоол. Лабаа курдук атахтардаах, куйах курдук хаалаах, ууга үөскүүр сиэнэр харамай. ☉ Пресноводное или морское животное с клешнями и брюшком; рак. Эрэстэрээҥҥэ араагы сиэтим
II
аат., эмп. Кутталлаах искэн ыарыытын биир көрүҥэ. ☉ Род злокачественной опухоли
Биһиги дьоммут барыта араактан быһыннылар. Ити туох ааттаах ыарыыта булан сордоото, Биэрээ? Далан

туохт. Сакааста оҥор, тугу эмэ оҥорторорго, ыларга эрдэттэн үлэс, көрдөс. ☉ Заказывать
Билигин көдьүүстээбэт буоллаҕына, …… оборудованиены тоҕо сакаастаабыккытый? Л. Попов
Михаил Иванович эрэстэрээҥҥэ киирэн, …… бастыҥ остуолу бэлэмнииллэригэр сакаастаата. Н. Лугинов
Тиһэх муода этэринэн Тигиллибит таҥаһы, Приколканы, арааһы Москубалыыр киһинэн Сакаастаан аҕалтарар, Минньигэстик мичээрэн ылар. Р. Баҕатаайыскай

аат. Эрчимнээх, хамсаныылаах үҥкүү, эрчимнээхтик хамсанан үҥкүүлээһин (үксүгэр элбэх киһи мунньустан). ☉ Ритмичные танцы (обычно многолюдные)
Ыһыахха олоҥхо уонна ырыа-тойук, үҥкүү-битии уонна күрэс былдьаһыы, күөн көрсүү буолара. Л. Попов
Тутааччылар бөһүөлэктэрин «Долгун» диэн сахалыы дьикти ааттаах бүччүм кыракый эрэстэрээнигэр ас-үөл, көр-нар, үҥкүү-битии өрөгөйө буолан эрэрэ. В. Яковлев
Ый-хай, ырыатойук, Үҥкүү-битии бөҕө түһэрэллэр. Г. Угаров

аат., эргэр. Арыгы иһэр дьиэ. ☉ Питейное заведение, кабак
Куоракка хабаах ааныгар турдахпына, Моҕотой уола Дьаакып кэпсээн ааспыта. Н. Неустроев
Оспуоччуктар харчыларын киэһэ аайы хабаахха киирэн арыгылаан, суох гынан тахсаллара. Н. Якутскай
Эрэстэрээҥҥэ кыратык олоро түһэн баран, арыгыһыттар тоҕуоруһар хабаахтарыгар киирбиттэрэ. Н. Босиков

Даҕааһын күүһүрдэр формата, ик-, ин-, ир-, ич- диэн саҕаланар олохторго сыстар: ибис-инчэҕэй, ибис-ириэнэх, ибис-иччитэх. ☉ Препозитивная усилительная форма прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слогов ик-, ин-, ир-, ич-: ибисинчэҕэй 'совершенно мокрый', ибис-ириэнэх 'совсем талый', ибис-иччитэх 'совсем пустой; совершенно пустынный, необитаемый'
Киһи төбөтө босхо, ибисириэнэх этэ. Анныгар тааска халыйбыт хаана буруолуу сытара. Болот Боотур
Бэргэһэтин иһэ ибис-инчэҕэй этэ. С. Никифоров
Тиийбитим эрэстэрээн ибис-иччитэх, хайы-сах сабыллан хаалбыт. Н. Заболоцкай

сыһ. Толорутук, иҥсэлээхтик уобан (сиэ). ☉ В полный рот, за обе щеки (есть, уплетать)
«Бу да оҕонньор сэрии дьонугар дылы хамаанданан үлэлэтээри дойҕохтоотоҕо үһү», — өттүгэстээн сытан, лэппиэскэни мотуччу уоба-уоба, б и и р у о л х а п т ү һ ү с т э. Дьүөгэ Ааныстыырап
Манна эрэстэрээҥҥэ курдук ким да сэрэнэ туттубат: мотуччу уоппут эти ыстаан ыллаҥнатыы, итии миини үрэн бурдьугунатыы, дуоһуйбуттуу кэҕэрдэн кэбиһии. Ыҥырар ыл.

1. аат., кэпс. Үчүгэй көстүүлээх баай-талым туох эмэ. ☉ Шик, великолепие
   Сиэдэрэһим бэртэрэ, сибэкким дьиктилэрэ, Синньэ дьэрэкээн кэдээлбин Силигилэтэ симээн дьэргэтиҥ! Күннүк Уурастыырап
   Өстүөкүлэттэн уонна бетонтан оҥоһуллубут небоскрёбтар, сиэдэрэй отеллар, эрэстэрээннэр …… куораттарга аныгылыы көрүҥү биэрэллэр. Ол эрээри ити сиэдэрэһи бүтүннүүтүн баай дьон эрэ туһанар кыахтаахтар. КВА МГ
   2
   даҕ. суолт., сиэдэрэй диэн курдук. «Дьэ дуу, үчүгэй сиэдэрэс массыына. Дьэ дуу, эргэ биэрээри гыммыккын дуу», — дии-дии Егор массыынаны тула эргийдэ. М. Доҕордуурап
   Сиэдэрэс олоҕу Ситэрэн испиппит. Тоҥ Суорун
   русск. щедрость

аат.
1. Эмп састаабын уонна эми ыарыһах хайдах иһиэхтээҕин туһунан быраас суруга. ☉ Письменное предписание врача аптеке об отпуске лекарств с указанием способа их применения больным, медицинский рецепт
Урукку 1998 сыллаахха «Мисс Россия» кыайыылааҕа ааттаммыт …… Анна Малова Нью-Йорк куоракка норкуотуктары кистээн атыылаан уонна сымыйа ырысыаптары оҥорон тутулунна. «Кыым»
2. Тугу эмэ (үксүгэр аһы) астыырга, бэлэмнииргэ бэриллэр ыйыылар. ☉ Описание способа изготовления, приготовления чего-л., рецепт. Салаат ырысыаба. Ырысыаптар кинигэлэрэ
□ Ыраата барбакка, аспытын-үөлбүтүн ылыаҕыҥ — күөрчэхпит ырысыабын «дьоппуон бүлүүдэтин» курдук аан дойду эрэстэрээннэригэр атыылыыллар. «Кыым»