Якутские буквы:

Якутский → Якутский

эҕий

дьүһ. туохт. Төбөҕүн өрө туттан туран өрө көтөҕүллэн саҥар-иҥэр, эт-тыын. ☉ Вскинув голову, говорить воодушевлённо, возбуждённо
Эҕийэн этэр имэҥнээх Сынтарыйбат кылааннаах, Сытыы-болот тылланыҥ. А. Софронов
Эдэр сааспар эҕийбитим, Элбэх ыалы кэрийбитим. С. Васильев
ср. хак. ики ‘кивать головой’

эҕий-доҕуй

дьүһ. туохт. Такымнаргын биир тэҥ эрчимнээхтик накыҥнатан, бүтүн таһааҕынан имигэстик хамнан (хол., оһуохай үҥкүүтүгэр). ☉ Упруго отталкиваться ногами, ритмично двигаясь всем корпусом в такт танцу (напр., танцуя осуохай)
Ыллаан-туойан дуоратан, Эҕийэн-доҕуйан дьиэрэтэн Холбоон-хоһуйан иһиэҕиҥ! Саха фольк. Илиилэртэн сиэттиһэн, Эҕийдоҕуй эргийэн, Хоролдьуһа долгуһан Хоробуоттаан бардылар. Күннүк Уурастыырап
Оһуор-ойуу үктэнэн Оһуохайдаан барыахпыт. Эҕий-доҕуй үктэнэн Эһиэхэйдии сылдьыахпыт. Чэчир-72

Якутский → Русский

эҕий-доҕуй=

образн. делать разные телодвижения, кривляться.

эҕий-кэҕий=

образн. то вытягивать, то втягивать шею.

эҕий=

образн. поднимать вверх подбородок и вытягивать шею.

Еще переводы:

эҕиҥнээ

эҕиҥнээ (Якутский → Якутский)

эҕий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. [Күн] Күлүмнээн көмүстүү саккырыыр аалыыта Эҕиҥниир эрэһэ долгуҥҥа тоҕунна. С. Васильев

ходьолдьус

ходьолдьус (Якутский → Якутский)

ходьолдьуй диэнтэн холб. туһ. Оонньуу саҕаланан, Оҕолордуун, улаханныын сиэттиһэн, Эҕий-доҕуй эргийэн, Ходьолдьуһа долгуһан, Хоробуоттаан бардылар. Күннүк Уурастыырап

эҕилдьий

эҕилдьий (Якутский → Якутский)

эҕий диэнтэн арыт
көстүү. Куолаһа чөллөркөйө, этэрэ ууһа, хааман эҕилдьийэрэ эрчимнээҕэ түһүлгэҕэ киириэ да суоҕу угуйар күүстээҕэ. Хомус Уйбаан

сурааһынныы

сурааһынныы (Якутский → Якутский)

сыһ. Сурааһын курдук. ☉ Как линия, черта, подобно линии, черте
Биэрэк устун, хара кыраасканан сурааһынныы эҕий-дугуй тардыбыт курдук чараас хара араҥа баар. А. Фёдоров
Ити билигин саба үүнэн, сиҥнэн эрэр да ыстаал ыллык кыһыл харандааһынан сурааһынныы тардыллыбыта саарбаҕа суох. «Чолбон»

экир курдук

экир курдук (Якутский → Якутский)

даҕ. Бөдөҥ-садаҥ, улахан көстүүлээх. ☉ Крупный, высокий, здоровый
Экир курдук быһыылаах Эр киһи элигэ Эҕийэн тиийэн кэллэ, Эргийэн-урбайан көрдө. Саха фольк. Арай биирдэ, биир улахан экир курдук хара киһи тиийэн кэлбит. Саха ост. II
Бэйэтин улахан, экир курдук дьүһүнүгэр ханан да дьүөрэтэ суох ньааҕынас куолаһынан саҥаран барда. Эрилик Эристиин
ср. хак. гир ‘кривой, изогнутый; извилистый; кривизна’

араҥ а

араҥ а (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ биир кэлим дьапталҕата (хол., буор, кумах уо. д. а. ). ☉ Слой, пласт (напр., земли, песка и т. п.)
Биэрэк устун, хара кыраасканан сурааһынныы эҕий-дугуй тардыбыт курдук, чараас хара араҥа барар. А. Федоров. Почва диэн сир үүнээйинэн бүрүллүбүт үрүт араҥата. КВА Б
Хайа үрүт араҥатын [чоҕор тиэрдэ] соролооһун үлэтэ бара турар эбит. БИ СТ
2. көсп. Уопсастыба, нэһилиэнньэ, дьон ханнык эрэ бөлөҕө. ☉ Та или иная группа людей, населения, общества
Бааллар — буҕаалтыр бииһин ууһа барыта, холкуостаах бары араҥата, биригэдьиир арааһа. С. Федотов
Оттон нэһилиэнньэ бары араҥаларыгар киэҥник өтөн киирбит тыллар сүнньүнэн сахалыы форманан бараллар. СТЫМ
3. көсп. Туох эрэ биир туспа чаас буолар бөлөҕө. ☉ Однородная масса как часть чего-л.
Билигин да саха бүттүүн тылын словарнай састаабыгар эргэрбит тыллар араҥалара олус кыараҕаһа суох. АПС СЛ
Саха тылын наардаталаан көрдөххүнэ, хас да араҥаны булаҕын. ЧМА ЭТНББ
◊ Араҥа туос — саас-сааһынан арахсар туос. ☉ Слоистая береста
Урут кырдьаҕас булчуттарга Дмитриев баарына хайаан даҕаны испиискэни араҥа туоска суулатан хоонньуларыгар уктарара. «ХС»
Араҕас субалаах, араҥа туостардаах, Сэбирдэх симэхтээх, айгырас лабаалаах Хатыҥчаан чараҥым суугунуу тыаһаата, Саһархай таҥаһын наҥначчы таҥынна. А. Бэрияк