дьүһ. туохт. Биир тэҥник, түргэнник, өгдөҥөлөөн ойуоккалаа, ыстаҥалаа (суон, төкүнүк ким-туох эмэ туһунан). ☉ Резво, быстро скакать; двигаться, подпрыгивая (о чем-л. толстом, круглом). Чыычаах тэлгэһэҕэ дөгдөрөҥнүүр

дьүһ. туохт. Ыалдьар атаххынан ситэ тирэммэккэ өгдөҥөлөөн хаамп. ☉ Подпрыгивать, идти, припадая на одну ногу, осторожно ступая на больную ногу, ковылять
Сүөһүбүт дьоодьороҥноон эрэр. ПЭК СЯЯ

дьүһ. туохт. Ыһыллаҥнаан, өгдөҥөлөөн хамсан, оннук хамсанан хаамп-сиимп. ☉ Ходить, двигаться угловато, неуклюже, размахивая руками и подпрыгивая
Саввишна уҥа ороҥҥо олорор нуучча ыалдьытын аттыгар таһыахайдаан тиийдэ. Болот Боотур

даҕ., кэпс. Өгдөҥөлөөн ылар, өгдөрөҥнүүр (айан, сүүрүү, ойуу уо. д. а.). ☉ Скачущий, прыгающий, галопирующий, подскакивающий
Көппөрөҥ айанынан иһэр. ПЭК СЯЯ
Эһэ атаҕастанным дии санаатаҕына, эйигиттэн олох арахпакка, күнүстэри-түүннэри көппөрөҥ ойуунан эккирэтэн, хайаатар да ситэн иэстэһэр үгэстээх. Д. Дефо (тылб.)

дьүһ. туохт. Санныгын өрө көтөҕөлүүр курдук, өгдөҥөлөөн хаамп (кылгас таҥастаах киһини этэргэ). ☉ Идти прыгающей походкой, двигая плечами вверх-вниз (будучи в короткополой, кургузой одежде)
Обо-тобо суох огдооройдоон хаампыт оккураҥ соҕус киһи. П. Тобуруокап

дьүһ. туохт. Биир тэҥник үктэнитэлээн, кыратык өрө өгдөҥөлүөх курдук, хааман ис (үксүгэр кыра уҥуохтаах киһини этэргэ). ☉ Ходить размеренными, пружинистыми шагами (обычно о человеке небольшого роста)
Мэник Мэнигийээн хааман тэппэрэҥнээн испит. Саха ост. II

сыһ. Ыксыыр курдук, ханна эрэ тиэтэйэрдии. ☉ Как будто бы в спешке, словно торопясь. Ханна эрэ ыксыырдыы өгдөҥөлүү олорор
□ «Чэ, мин бардым, Аня
Сээкэйи гынарым элбэх», — диэн Лариса ыксыырдыы туттунна. Т. Находкина

дьүһ. туохт. Түргэнник өгдөрөҥнөөн хаамп (кыра, бөкчөгөрдүҥү көҕүстээх киһи туһунан). ☉ Идти быстрым нешироким скачущим шагом, выставив вверх плечи (загривок) или горб (о небольшом сутулом или горбатом человеке).
△ Ыстаҥалаан, өгдөҥөлөөн хаамп, сүүр (чыычаах туһунан). ☉ Ходить, бегать, скакать вприпрыжку (о птичке).
△ Сир тэхтириттэн мэһэйдэтэн өрүтэ тэйиэккэлээн, өгдөрөҥнөөн бар, айаннаа (көлөһөлөөх тырааныспар туһунан). ☉ Ехать (обычно на колесном транспорте) по ухабистой дороге, подскакивая на неровностях.

дьүһ. туохт. Өгдөҥөлөөн, үллэҥэлээн сүүр, өрүтэ ойуолаан сүүр (улахан, эмис киһи эбэтэр туох эмэ туһунан). ☉ Бегать вприпрыжку, подскакивать ритмично, подпрыгивать (о большом, тучном человеке или предмете крупных размеров)
Ойуур быыһынан маары эргийэ бөтөрөҥнөөн, көппөрөҥнөөн иһэн ат хорус гына түстэ. Софр. Данилов
Ыттар туран, аймаластылар, суол устун түһүннүлэр. Улам түргэтээн, өрүтэ көппөрөҥнөөн ойуолаан бардылар. С. Дадаскинов
Турку такымын астаҕына эрэ көрүнньүк көппөрөҥнөөбүтэ буолаахтыыр таба. «ХС»

сыһ.
1. Хатаннык, чаачыгырыыр курдук (саҥар — хол., кыырды этэргэ). ☉ Резко, пронзительно (клекотать — напр., о ястребе)
[Хотой оҕото] маһынан халбарыччы астахха кыыһыран, түүтүн сахсатар …… уонна сүр үлүгэрдик чаачыгыраччы саҥарар. Е. Макаров
2. Хатаннык, тэтимнээхтик (күл, ытаа — хол., оҕону этэргэ). ☉ Пронзительно, звонко (смеяться или плакать — обычно о детях)
Сүөдэр соруйан чаачыгыраччы күлэн өгдөҥөлөөтө. Амма Аччыгыйа
Эдэр соҕус киһи Кинини көрөн баран Чаачыгыраччы күллэ. А-ИМН ОЫЭБЫ