туохт.
1. Сөллөн, үрэллэн хаал (өрүллүбүт, хатыллыбыт, баайыллыбыт туох эмэ туһунан этэргэ). ☉ Распускаться, развязываться, расплетаться
Хатыллыбыт иҥиир сап утахтара, сылаас ууга улам сиигирэн, синньигэс төбөлөрүттэн саҕалаан өһүллэн, үөһэ-аллара түллэҥнэһэн бараллар. Н. Якутскай
Өһүллүбүт суһуоҕу имэрийэ Үөрэммэтэҕэ биһиги муусабыт. П. Тулааһынап
△ Төлөрүйэн хаал, төлө бар, төлөрүтүлүн (тимэх о. д. а. тустарынан этэргэ). ☉ Расстёгиваться, развязываться (напр., о пуговицах, вязках)
Түөс симэҕэ төлөрүйдэ, Өттүк симэҕэ өһүлүннэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бу мин, Үөһээ уолун кытта Үс түүннээх күн охсуһан Үрүт үүдэһиммин өһүллэрэн, Алын тирэхпин алдьаттаран олоробун. С. Васильев
2. көсп. Мөлтөө, мүлүй, мүлүрүйэ быһыытый (тымныы күүһэ мөлтөөһүнүн этэргэ). ☉ Ослабевать (о морозе, холоде)
Кэлин кэмҥэ тымныы арыый өһүллэн, нэдиэлэ тухары хамсаабакка, аймаммакка, ньиргиччи дьэ үлэлээбиттэрэ. В. Яковлев
Хатааһын өһүллэн Ириэһин дьэ кэллэ. Болот Боотур
♦ Күүһэ өһүллүбүт (өһүллэн) — мөлтөөбүт, урукку кыаҕын, күүһүн сүтэрбит (ыалдьан, ыараханнык эчэйэн). ☉ Он ослаб, потерял былую силу (напр., в результате болезни, тяжёлой травмы)
Сыыры өрө дабайан иһэн, эмискэ күүһэ өһүллэн, атахтарын босхо-босхонон үктэнитэлээн, тэлиэс-былаас дайбаталаан ылбыта. Күннүк Уурастыырап
Софрон ойоҕоһун оскуолак үлтү көтөн, тыҥатын таарыйбыт этэ, хаана олус барбытыттан сирэйэ кубарыйан, күүһэ өһүллэн сытара. ССС. Өйдөрө (өйө) өһүллүбүт — буккуллубут, кыайан өйдөөбөт, тобулбат буолбут. ☉ Он ослаб умом
Саныыр санааҥ сайҕаннаҕа, өйдүүр өйүҥ өһүлүннэҕэ, мэйиилээх бэйэҥ мэнэрийдэҕэ. ПЭК ОНЛЯ II
Уулуссаҕа оҕунна, Хаарга таралыйда, Киҥэ-наара кэбэлийдэ, Өйө-санаата өһүлүннэ, Иһэри эрэ ирдэстэ. А. Софронов. Өрөөбүт уоһа (өһө) өһүллүбүт (хоммут уоһа хоҥнубут) — кэпсээнэ-сэһэнэ, ырыата-тойуга тобуллубут, ыпсаран кэпсиир күнэ буолбут. ☉ Отличиться красноречием
Өрөөбүт уоһум өһүлүннэ, Дьэбиннийбит күөмэйим дьэҥкэрдэ. С. Васильев
Этэрикээн баччааҥҥа диэри кимиэхэ да быктарбатах чып кистэлэҥин умнан, өрөөбүт уоһа өһүллүбүт, хоммут уоһа хоҥнубут. П. Филиппов. Өһүллүбэт өс (өс-саас) — хаһан да уҕарыйбат, мөлтөөбөт, уурайбат өстүйүү. ☉ Смертельная вражда, ненависть
Үтүө доҕотторо эдэр саастарын үгэнигэр кыргыһыыга охтон, доҕотторун бу оҥорбуттары утары өһүллүбэт өс-саас уота кини [Дайыыла] сүрэҕин уматта. Д. Таас
[Ииппит суорун оҕотун] өлөрөр айыыта бэрт буолуо, суор аймахха өһүллүбэт өскө-сааска барабын. И. Федосеев. Үүдэһинэ өһүллүбүт кэпс. — кырдьан буорай, бэйэни аанньа кыаммат гына мөлтөө. ☉ Сильно одряхлеть, стать беспомощным (букв. связки его развязались)
Хаар бөҕө баттаан, түөрт үүдэһин өһүллүбүт киһитэбин. Күннүк Уурастыырап
Якутский → Якутский
өһүлүн
Якутский → Русский
өһүлүн=
1) разбираться, развинчиваться; 2) распускаться, развязавшись, расплетаться; суһуоҕа өһүллүбүт у неё косы расплелись # күүһэ өһүллүбүт он ослаб, потерял былую силу (напр. в результате болезни, тяжёлой травмы); өйө өһүллүбүт он ослаб умом.
Еще переводы: