Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ааргытыйыы

ааргытый диэнтэн хай
аата. Марья Алексеевна, үчүгэй тылы итэҕэйбэт этиҥ, ааргытыйыы эбэтэр албыннааһын дии саныырыҥ, оннук саныырыҥ сөп этэ. Н. Чернышевскай (тылб.)

ааргытый

туохт. Ааргы киһи курдук буол (сылайыыттан, хал буолууттан, кырдьыыттан эҥин). Впадать в состояние тупоумия, становиться безразличным, апатичным (от усталости, однообразных, неинтересных занятий, старости и др.)
Дириэктэрбит Степан Саввич диэн үлэттэн адьас ааргытыйыар диэри сылайбыт-элэйбит, уопсайынан, «эргэрбит» киһи. Н. Лугинов
Ааргытыйбакка, түөһэйбэккэ, Аҕам-эһэм аахха аттаныым, Муҥатыйбакка-кэмсиммэккэ, Муҥур үйэбин моҥуум. Болот Боотур
Миигин муҥур кыахтаах таҥара быһыытынан күүтэллэр дуу эбэтэр бөрөлөргө туттарбыт ааргытыйбыт буур кэриэтэ дуу. С. Курилов (тылб.)


Еще переводы:

опростоволоситься

опростоволоситься (Русский → Якутский)

сов. разг. ааргытый, иирээкитий, сыыс.

тупеть

тупеть (Русский → Якутский)

несов. 1. (о ноже и т. п.) сыппаа; 2. (глупеть) ааргытый, бодуор, өйгүнэн мөлтөө.

ааргытыт

ааргытыт (Якутский → Якутский)

ааргытый диэнтэн дьаһ
туһ. Уустугу судургутутан, Муударайы ааргытытан Өйдөөбүппүн дьэ биллим: Оннук эбит чычаас билиим... «Кыым»

эдэрчээн

эдэрчээн (Якутский → Якутский)

эдэр диэнтэн аччат. Сэрииттэн эдэрчээн Елена Сэгэрэ кэлэрин кэтэһэр. Т. Сметанин
Эн кинини көрө-истэ сылдьарыҥ сөп. Эдэрчээнэ бэрт, ааргытыйыа. Куһаҕаҥҥа тэбиллиэн сөп. «ХС»

уопсайынан

уопсайынан (Якутский → Якутский)

  1. сыһ. Үрдүнэнаннынан, уопсайдык. Не вдаваясь в подробности, поверхностно, бегло
    Эдэр ыччакка, суруйар буоллахха, уопсайынан туойбакка, чуо дьүһүнү-быһыыны сүрүннээн биэриэххэ наада. Н. Заболоцкай
    Мунньахха кэпсэтиибит эмиэ наһаа мөкүркэйдик, барыта уопсайынан ааста. «Кыым»
  2. сыһыан т. Үрдүттэн саба быраҕан көрдөххө, түмүктээтэххэ. Вообще, в общем
    Дириэктэрбит Степан Саввич диэн үлэттэн адьас ааргытыйыар диэри сылайбыт-элэйбит, уопсайынан, «эргэрбит» киһи. Н. Лугинов
    Уопсайынан, олоруу Куһаҕана суох курдук. Күннүк Уурастыырап
    [Маня:] Тугу да сатаабаппын, кыайбаппын даҕаны, уопсайынан, маннык үлэҕэ [ыанньыксыт үлэтигэр] анабылым суох быһыылаах. С. Ефремов
эргэр

эргэр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Саҥа туруккун сүтэр, эргэ буол, туһаҕыттан таҕыс. Становиться старым, ветшать, изнашиваться
Сэбиэт эргэрбит дьиэтэ дьонунан туолла. Амма Аччыгыйа
Хара бэйэтэ кубарыйыар диэри эргэрбит сукуна хортууһун уста оҕуста. Н. Якутскай
Эрэйдэнэн биир дьиэни туттубута, Эргэрэн, ааһа кырдьан, Эмэҕирэн үрдэ сууллубута. С. Васильев
2. Аныгыга, билиҥҥигэ сөп түбэспэт буол. Выходить из употребления, устаревать (напр., о модели чего-л.)
Ылланаллар дуо мин ырыаларым, Эбэтэр эргэрэн хааллылар? С. Данилов
Кини этиллэн-этиллэн эргэрэри билбэт кэрэ тэҥнэбиллэрин үгүстүк тутталлар. Эрчимэн
Былырыын бэрт эрэйинэн булбут «Универсал» котеллара адьас эргэрбит маарка, туттуллара да ахсааннаах. «Чолбон»
Моисей Ефимов таптал туһунан поэзиятын биир сүрүн матыыба — хаһан да эргэрбэт, куруук эдэр иэйиини туойуу. Н. Тобуруокап
3. Бүт, баран (ыйы, сылы, дьылы этэргэ). Подходить к концу, завершаться, оканчиваться (о годе, месяце)
Дьыл эргэрбит хонугар Ханнык эрэ түбэҕэ, Уһун суол тоҕойугар Мин суолум бүтүөҕэ. С. Данилов
4. күл.-ооннь. Сааһыр, кырый. Стариться, стареть
Суолу биэриэххэ саҥа киһиэхэ, Өскөтүн эргэрбит буоллахха. С. Данилов
Дириэктэрбит Степан Саввич диэн үлэттэн адьас ааргытыйыар диэри сылайбыт-элэйбит, уопсайынан, эргэрбит киһи. Н. Лугинов
Эмээхсиним эргэрдэ, Эдэр бэйэтэ эмсэҕирдэ. А. Чугунов
Яков Андреев: «Эргэрээри гыммыт киһиттэн тоҕо ыйытаҕын?» — диэн тылы уруттатан туттар. М. Доҕордуурап
5. тыл үөр. Сүтэн-симэлийэн туһаныллыбат буол. Выходить из употребления, устаревать (напр., о слове). Эргэрбит быраабыла
Өрдөөҕүтэ эргэрэн, саха бүттүүн тылыгар умнуллубут тыллар сорохторо олохтоох говордарга сүппэккэ сылдьар буолуохтарын сөп. АПС СБТЛ
Эргэрбит тыл тыл үөр. — туттуллубат буолбут эбэтэр былыргыны бэлиэтиир тыл. Устаревшее слово, архаизм
Историческай тылдьыт былыргы, эргэрбит тыллары быһаарар. АНК СБТЛ
Өрдөөҕүттэн суруктаах тылларга эргэрбит тыллар араҥалара билигин эрэ биллэринэн муҥурдаммат, сурукка хаалбыта үгүс буолар. АПС СБТЛ
Айымньы ис хоһоонун үчүгэйдик өйдөтөр наадаҕа эргэрбит тыллары быһаарыы оҥоһуллар. ННН СТМО