возвр.-страд. от абырахтаа = 1) чинить, починять, ремонтировать что-л. (для себя); 2) латать (для себя), класть заплату (себе); 3) чиниться, ремонтироваться, быть починенным, отремонтированным; куул барыта абырахтанна все мешки починены; 4) лататься, быть заплатанным # омурдун абырахтанар он рассказывает небылицы; төбөҕүн абырахтан = разг. опохмеляться.

1) починка, ремонт; бүтэй абыраҕар сылдьар он занят починкой изгороди; таҥас абыраҕы таптыыр посл. одежда любит починку; 2) заплата, заплатка; абырахта уур = наложить заплату; абырах таҥаһа материал для заплаты.

аат.
1. Туох эмэ алдьаммытын (көтүллүбүтүн, хайдыбытын, тостубутун, сиҥнибитин эҥин) чөлүгэр түһэрии, өрөмүөннээһин; оҥорон туһаҕа таһаарыы. ☉ Ремонт, починка
Быйыл эн [оһох] да абыраххыттан ордубат дьон буоллубут. Амма Аччыгыйа
Саатар күрүө эҥин абыраҕар сылдьыаҥ этэ. А. Федоров. Сарсыныгар ийэтэ кичэллээхтик абырахтаабыт ырбаахытын, илбирийбитэ эмиэ абырах күүһүнэн эрэ тулуһа сылдьар ыстаанын кэппитэ. Уустаах Избеков
2. Туох эмэ алдьаммытын сабар, самыыр самалык, киллэһик. ☉ Заплата, заплатка
Хотун икки сиринэн сибиниэс абырахтаах, лааҕа бараммыт тимир тэриэлкэни биэрдэ. Суорун Омоллоон
Бачыыҥката буоллаҕына эргэрэн, олус өр кэтиллэн, төбөтө салтайан уонна хас эмэ абырах, киллэһик оҥоһуллан, ханнык да холуоһаҕа — саҥаҕа да, эргэҕэ да наадыйбат таҥас буолбут этэ. Н. Заболоцкай. Үрдүк күүлэлээх ампаар айаҕар ситэ түспэтэх кур түүтэ онон-манан сыһыартаабыт абырах курдук күкээрийэн көстүбүт хара ыт түүрүллэн сытар. А. Федоров
♦ Төбө (бас) абыраҕа кэпс. — арыгыга баттаппыт киһи «эмтэнээри» иһэр арыгыта. ☉ Вино, оставленное для похмелья
Бары кыһалҕаттан быыһаабыт доҕоругар Кэйэр Ыстапааҥҥа «төбө абыраҕа» диэн ааттаан бүтүн иһити туруорбута. Н. Босиков
Ээ, төбө абыраҕа барахсан ханна тиэрпэтэҕэ, тугу оҥорботоҕо баарай. И. Егоров
Бары мустан аһаатылар. Бас абыраҕа ааттааннар, Бар дуома арыгылаатылар. П. Ершов (тылб.)

1. абырахтаа диэнтэн атын. туһ. Ыраах сиргэ айанныырга бэлэмнэнэн эргэ таҥастарынан хос-хос абырахтаммыт ньилбэктэрдээх ыстаана тоҕута көтүллүбүтэ саманна арыллан иэдээн буолла. Амма Аччыгыйа
   Киниэнэ [Яков киэнэ] буоллаҕына бэлиэлээх: уҥа ис сиэбэр күөх чэрэниилэ тохтубут, хаҥас тас хармаана хара сабынан абырахтаммыт буолуохтаах. Н. Заболоцкай
   Иҥнэри бүтэй ордук судургутук абырахтанар. Көхөлөрү, өйөбүл атахтары үүттээн саайар оннугар, олукка олордор судургу. ПАЕ ОС
   Сыттыгын аттыгар сууйуллубут, үчүгэй баҕайытык абырахтаммыт тельняшката уонна ыраас парусиновай ырбаахыта сыталларын көрө биэрдэ. М. Шолохов (тылб.)
   2
   абырахтаа диэнтэн бэй. туһ. Сэбирдэх Уйбаан эмиэ, сарсын уола оскуолаттан өрүүр күнүгэр илдьэ бараары, куйуурун абырахтана олордо. Амма Аччыгыйа
   Утуйбакка эрэ туран, дьон уһуктуохтарын иннинэ, таҥаһын абырахтана олороохтообута. Суорун Омоллоон
   Бүтэйи үчүгэйдик тутуммут уонна онтукатын сылын ахсын көрүнэр, абырахтанар, сопхуос сүөһүттэн ылыллар бородууксуйаны улаатыннарар. «Кыым»