туохт. Абаансата биэр, абаансаны тарҕат. ☉ Выдавать аванс (авансы), авансировать
Бүгүн холкуостарга дууһаҕа алталыы киилэ сылгы этин, адьас быстыынньаларга үстүү киилэ арыыны, киһи аайы биэстии киилэ нэчимиэни абаансалыырга быһаарынным. Айталын
Эһиил ый аайы абаансалыыр кыахтаныыһы. Н. Апросимов

сов. 1. кого-что (не выпустить) тут, тутан хаал, илдьэ хаал; 2. кого (не дать сделать что-л.) тохтот; 3. что (не дать обнаружиться) тутун, кыан, кыатан; он удержал возглас изумления кини сөҕөн саҥа аллайан иһэн кыатанна; 4. ксго-что (сдержать, задержать) тут, тохтот; я не мог удержать лошадей аттары кыайан тохтоппотум; его не удержишь кинини кыайан туппаккын; 5. что (сохранить) тут, тутан хаал, илдьэ хаал; удержать в памяти өйгөр тут; удержать первое место маҥнайгы миэстэни тутан хаал; 6. что (вычесть) тут, тутан хаал; удержать аванс аванс ылбытын тутан хаал.

аат.
1. эргэр. Холкуоска үлэ күнүн төлөбүрүн суотугар эрдэтинэ ылыллар бородуукта эбэтэр харчы. ☉ Аванс продуктами и деньгами за счет трудодней в колхозах
Бэрэссэдээтэл харчыны, бородууктаны абаанса быһыытынан суруйан биэрэр. С. Ефремов
Мөрүөн оҕонньор ааспыт ыйга өлөрбүт күнэ даҕаны холкуостаахтааҕар аҕыйах буолан таҕыста. Ону тэҥинэн урут эмиэ икки төгүл абаанса ылбыт эбит. Д. Таас
2. Хамнас, үлэ төлөбүрүн суотугар харчыны эрдэттэн ылыы. ☉ Денежный аванс за счет заработков, зарплаты
Кэлбит билиэппит атыытын уонна отуттуу сүүһү абаанса биэрбиттэрэ. Н. Якутскай
«Биһиги манна мас кэрдиитигэр кэпсэтэ сылдьабыт, бүгүн дуу, сарсын дуу абаанса биэриэхтээхтэр»,— диир Адаархай. Р. Баҕатаайыскай
3. кэпс., элэк. Оҥоһуллуохтаах кэмин иннинэ, эрдэтинэ, инники түһэн тугу эмэни оҥор (үксүгэр сиэртэн туоруур, сүөргү быһыыны). ☉ Делать, совершать что-л. раньше времени (обычно что-л. предосудительное)
Сыбаайба арыгытын абаанса амсайыахха. И. Гоголев
Адам Романович аналлаах хотунун Абаансанан мөҕөн айдааран барда. Р. Баҕатаайыскай
Арааһа, араатардыах буолан абаансанан аһаабыт быһыылаах. В. Протодьяконов
Хата, биһиги абаансанан билигин да биирдии үрүүмкэни түһэриэхпитин сөп эбит. В. Ойуурускай

прил. бухг. 1. (о денежном авансе) отчуоттанар; подотчётная сумма отчуоттанар суума; 2. (о человеке, учреждении) отчуоттуур; подотчётные органы отчуоттуур органнар.

I нареч. прежде, раньше, до того; урут эрдэ турарым прежде я вставал рано; кини үлэтин биһигиттэн урут бүтэрдэ он закончил работу раньше нас; харчытын урут (урутунан) ылбыт он получил деньги авансом.
II 1) запал (одышка, обычно у лошадей); 2) недомогание в результате чрезмерного употребления жидкости (при сильной жажде —*у* * *человека).