с. 1. аалсыы, аалыы; 2. трения мн. * *перен. (споры, столкновения) атааннапыылар, атааннаһыы, адаарыһыы; **между ними начались трения кининэр ыккардыларыгар ата аннаһыы буолан барда.

ж. 1. муз. дисгармония, дьүөрэтэ суох иһиллии, дьүөрэлэһиитэ суох тыас; 2. перен. адаарыһыы, тыл-тылга киирсимии. диск м. диск, төгүрүк (төгүрүк хаптаҕай предмет); метательный диск спорт, быраҕар диск; диск Луны Ый төгүрүгэ, Ый омооно.

сыһ. Аһаҕастык, ымпыгар-чымпыгар тиийэ, кырдьыгынан (хол., кэпсээ). ☉ Откровенно, обстоятельно, подробно, правдиво (напр., рассказывать о чём-л.)
Мунньахха бурдук хомууругар бэлэмнэнэр үлэни ньиччихоччу кэпсэтэн, уураах ылыннылар. М. Доҕордуурап
Намыйаан Ольганы кытары үчүгэйдик ньиччи-хоччу кэпсэтэн, үөрэн, көтөҕүллэн дьиэлээбитэ. В. Яковлев
Октя төһө даҕаны сылайдар, ылынарыгар эрэ тиийдэ. Үнүрүүн адаарыһыы кэнниттэн ньиччи-хоччу кэпсэтэ илик эбээт! М. Попов

1. аалыс диэнтэн хай. аата. Хатырбыт тараһа икки хатырыктаах мас буоланнар хатыылаах аалсыытыгар кэм туох эрэ тахсыах тустаах. Эрилик Эристиин
   Уулуссаҕа киһи көбүөхтэс. Төттөрү-таары аалсыы, кэлии-барыы баһаамнаабыт. А. Софронов
   Ирбитин оптуобуска киирдэ. Дьон аалсыытыгар кыһаммакка, бэйэтэ саныыр санаалаах истэ. В. Яковлев
2. көсп. Сөпсөспөт буолуу, хабырыйсыы, адаарыһыы. ☉ Конфликты, столкновения (между людьми, поколениями)
   Көлүөнэлэр солбуйсуулара былыр былыргыттан судургутук, аалсыыта-араабыта суох ааспат. И. Аргунов
   Үйэлэр алтыһыыларын, аныгы былыргыны кытары аалсыытын, атааннаһыытын итиэннэ аргыстаһыытын туһунан кини [Торопуун] хаһыаттарга, сурунаалларга ирдээн туран сэҥээрэн ааҕар. В. Яковлев
3. физ. Эттик атын эттик ньууругар сыстан хамсыыра. ☉ Трение
   Атах таҥаһын уллуҥа тротуары кытта аалсыытын улаатыннараары, муус тоҥот саҕана тротуарга кумах куталлар. ПАВ Ф-6
   ◊ Аалсыы күүһэ физ. — биир эттик атын эттик ньуурун устун хамсыырыгар үөскүүр уонна ол хамсааһыны утарсар күүс. ☉ Сила трения.