cf адалҕа n. foot restrainers (for horses); burden, load

аат., эргэр. Дүлүҥү хаһан тыыны, мас иһити оҥорорго аналлаах былыргы саха туттар сэбэ: уга сүгэ киэнин курдук, тимирэ сүгэ саҕа, ол гынан баран биитэ туора хайысхалаах. ☉ Инструмент древних якутов для долбления лодок, деревянной посуды: железная часть и ручка как у топора, но с поперечным направлением лезвия
[Оҕонньор] туох баар иэттэрин, кэһиэхтэрин, күөбүллэрин, арбыйаларын мунньар, сотор. Суорун Омоллоон
Оҥочону адалҕанан эрэ хаһан оҥорботтор этэ. Өссө арбыйа диэн баара. Дүлүҥү хаһан, тыыны, атыйаҕы оҥорорго былыргы саха туттар сэбэ. Багдарыын Сүлбэ. Тэҥн. адалҕа, иэт

I
туохт. Ыанньыйбыт үүккүн бүтүннүү үчүгэйдик ыат, үүт биэр (ынах туһунан). ☉ Хорошо доиться, легко и полностью выдаиваться (о корове)
[Хобороос:] Мааҕын ала бургунас аанньа иэппэтэҕэ, улахан Хара [ынах аата] кэлбэтэх этэ. А. Софронов
Хайа ынах иэппитин, иэппэтэҕин, хайа эрэ уулаах бургунас уолбутун туһунан кэпсэппэхтээн баран, дьахталлар им-дьим бардылар. Болот Боотур
[Ынахтар] кыыһырдахтарына иэппэттэр, онтукалара үгэс буолан, үүттэрэ тардан хаалааччы. М. Доҕордуурап
Иэтиэҥ суоҕа - эми булуом: Купчуур угуом, туус сиэтиэм, Туорай мастыам, чурумчулуом, Муннугуттан мин сиэтиэм. Дьуон Дьаҥылы
II
аат., эргэр. Маһы оҥо хаһан, дьиэ ол-бу кыра тээбиринин оҥорорго аналлаах, токур иэҕиллибит төбөлөөх быһахха майгынныыр сэп. ☉ Железный нож изогнутой (почти в кольцо) формы, служащий для выдалбливания деревянной посуды (ступы, чаши, ложки ит.п.)
[Бухатыырдар] утаакы буолумуна, кытыйаһыт киһи иэтин курдук үҥүүлэрэ эриллэн хаалбыттарын киэр эһитэлээн кэбистилэр. ПЭК ОНЛЯ III
Кэхтэ-кэхтэ хаппыт быһах Кимтэн кэрэ иэт буолар эбээт. С. Васильев
Оҕонньор хатыҥ удьурҕайыттан иэт быһаҕынан дьөлө хаһан улахан, орто уонна кыра кээмэйдээх, эҥинэ атахтардаах чорооннору уонна кытыйалары оҥороро. «Кыым». Тэҥн. адалҕа, арбыйа
ср. туркм. эгди 'дугообразный ножик для резки дынь и арбузов'