Якутские буквы:

Якутский → Русский

адаҕалан

возвр.-страд. от адаҕалаа = 1) надеваться, быть надетым—о колодке (на животное); 2) перен. обременять чем-л. (себя), брать лишнюю обузу (на себя).

Якутский → Якутский

адаҕалан

  1. адаҕалаа диэнтэн атын. туһ. Ойуун элэмэс ата Кытыйалаах балаҕаннарын чугаһыгар адаҕаланан соҕотоҕун аһыы сылдьар. И. Гоголев
    Ама дуо, доҕоор, Адаҕаламмыт атах Арбыйан барда, Босхоломмут илии, Босхоломмутун билэн, Бойбороҥнообутунан барда. П. Ойуунускай
    Күн аайы көлүллэр, мииниллэр ат адаҕаланан, атах баайыллан, бууталанан эбэтэр өртөнөн ыытыллар. АНП ССХТ
  2. адаҕалаа диэнтэн бэй. туһ. Онноманна барыах киһи эбии үлэни ыламмын адаҕаланан хааллым
    □ Муҥ маһы кэрийбэт, сор-муҥ сүгэһэрдэнэр, эрэйбуруй адаҕаланар күннэр үүнүөхтэрэ диэн куттана саныыр буолан хааллым. М. Доҕордуурап

Еще переводы:

адаҕаламмыттыы

адаҕаламмыттыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Адаҕаламмыт курдук, олус бытааннык, нэһиилэ (хамнаа, бар, кэл). ☉ Очень медленно, с большим трудом (передвигаться)
Сыккырыыр үрүйэтин баһыттан Сыҕарыҥнаан илистэн, Атахпын арыычча халбарытан Адаҕаламмыттыы айанныыбын. К. Туйаарыскай

сүгэһэрдэн

сүгэһэрдэн (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ ылан көхсүгэр сүк, сүгэн илдьэ сырыт. ☉ Взвалить какую-л. ношу на спину, иметь ношу за спиной
Мэхээлэйэбис, бу ханна баран иһэҕин? Бу эмиэ тоҕо сүгэһэрдэнниҥ? П. Ойуунускай
Бу икки хараҕа суох буолан, хаппыт хаппар сүгэһэрдэнэн умналаан, ыллаан аһыам диэн, түһээн да көрбөт этим. Суорун Омоллоон
Дабыыт дьиэтин эмиэ баттатан кээһэр, дьоҕус сүгэһэрдэнэр уонна дэриэбинэни хабыллар хаба ортотунан киирэн, тус хоту салаллар. У. Нуолур
2. көсп. Туох эмэ ыар санааны таһаҕас гын. ☉ Быть подавленным тяжёлыми переживаниями
Муҥ маһы кэрийбэт, баҕар, сор-муҥ сүгэһэрдэнэр, эрэй-буруй адаҕаланар күннэр үүнүөхтэрэ. М. Доҕордуурап
Дьөгүөрдээх оннук ыар санаа сүгэһэрдэнэн, кураанахсыйан олордохторуна, Арыпыаналааҕы тэбистэрбит суоппары сууттууллар диэн сурах кэлбитэ. М. Попов