преследовать кого-л., приставать к кому-л.; постоянно беспокоить кого-л., досаждать кому-л.; быйыл бу дойдуну эһэ буулаата в этом году здесь беспокоят медведи; ср. адаҕый =.

саҥа алл. Кыйаханыыны, кыһыыны, абарыыны көрдөрөр. ☉ Обозначает досаду, раздражение, недовольство
Өлүү, өһөс үөскээтэ, Атыыр айдаан адаҕыйда, Аат туолар аҕай ньии... А. Софронов
Аат туоларбын, ыат татайбын! ПЭК СЯЯ

аат. Адаҕыйан, айгыстан кэлээччи; куруутун айгыстандархаһыйан кэлээччи-барааччы. ☉ Тот, кто своим приходом доставляет хозяевам большие хлопоты, неудобства
Быыпсайдаахха адаҕыйааччылар бары сыарҕа муҥунан сыннаран кэлэр этилэр. А. Сыромятникова

адаҕый диэнтэн холб. туһ. [Ырыган Ыстапаан:] Аһыан-сиэн баҕарбыт ап-соллоҥ айахтаах абааһы саллааттарын курдук баҕайылар адаҕыһаннар, саа тута-тута аймананнар ньии. Н. Түгүнүүрэп

сыһ. Сыһыары, кумуна (хол., ыт кутуругун этэргэ). ☉ Прижав (напр., хвост)
Кутаа уот кутуругун Купчуруччу туттан баран, Арҕаа диэки төттөрү Адаҕыйда адьарай. М. Тимофеев-Терешкин

кэрэ диэнтэн атаах.-аччат. Күп-күөх күкээркэй тииҥнэрим Кэрэкэчээн таҥастарын — Көп түүлэрин кылааннаары Манна кыһын адаҕыйар, Маҥан хаарым сири сабар. С. Данилов

туохт.
1. сөбүлээб. Айгыстан, дархаһыйан кэл, түбүлээ (күүтүллүбэтэх эбэтэр түбүгү сүпсүгүрүүнү таһаарар «ыар ыалдьыттар» тустарынан). ☉ Приходить, приезжать, прибывать с большим шумом, помпой (обычно о незваных гостях или гостях, пребывание к-рых сопряжено с большими хлопотами, неприятностями для хозяев)
Биирдэ Силтэһин Махсыыҥҥа Сэбиэт сэкирэтээрэ киирдэ. Атыыһыт Сүөдэр, «таарыччаҕа» Адаҕыйан тиийдэ. С. Васильев
Сибэтиэй бөҕө сэлэлээтэ, Аанньал бөҕө арыаллаата. Аккыырай аймаҕа адаҕыйда, Оппуостал бииһэ уолдьаста. С. Зверев
Аҕабыыттаах лөчүөк аҥаардастыы адаҕайдылар. «ХС»
2. көсп., үрд. Өһөөбүт курдук соруйан куһаҕанынан бул, кыһалҕалаах, эрэйдээх өттүнэн күөнтээ. ☉ Неотступно преследовать; грянуть, нависать (о беде, несчастии, явлениях, влекущих за собой большие неприятности)
[Ньукулай:] Атаҕастабыл аччыан кэриэтэ адаҕыйан иһэр, баттабыл бараныан кэриэтэ бастаан иһэр, хаһан да уурайара биллибэт. А. Софронов
Ахса-аана биллибэт Алдьархай адаҕыйдаҕа буолуо, Үксэдьүүлэ биллибэт Үлүгэр бөҕө үтүрүйдэҕэ буолуо. П. Ойуунускай
Дьэ, доҕоттоор, Саха сиригэр өтөрүнэн түспэтэх уот кураан таҥнары сатыылаан, быйыл улуу сут адаҕыйда. И. Гоголев

саҥа алл. Сөҕүүлээх дьиибэргээһини көрдөрөр. ☉ Выражает чувство радости с оттенком удивления, изумления
Аатыгарын диэх курдук Алгыстар арыллаллар Аҕай эбээ, оҕолоор. А. Софронов
Аатыгарын аҕай нии!.. Аан дайды туманыгар Абааһы аһай адаҕыйбытыттан Абаран айманнаҕа дуу? А. Софронов

даҕ. Кыратык аһыллыбыт, ситэ аһыллыбатах. ☉ Слегка открытый, приоткрытый, полуоткрытый
[Моруос оҕонньор] Аппаҕар ааннаах ыалы буллаҕына, Адаҕыйан киирэн, Чэҥнээх муннукка Чэчэгэйин ууран, Аргыардаах боруокка Атаҕын анньан, Хонон ааһар. С. Васильев
Кирилиэскэ аан кыра аппаҕарынан сырдык түһэн турар. Н. Островскай (тылб.)

даҕ., фольк. Сүдү, сүҥкэн, баараҕай. ☉ Громадный, величественный, огромный (по силе, величине)
Аанньанан аттаммат Аараҕай ыал оҕолоро Адаҕыйан кэлбиттэр быһыылаах. П. Ойуунускай
Арай мин биирдэ, Аараҕай тайах суладыйбыт, Арбах бэһин эркээйи оҥостон өрө хааман тахсыбыттааҕым — тумулга. С. Зверев
Аараҕай тымныы аттаныыта, Аҕыс өргөстөөх Аламай күн уоттаныыта Халдьаайы сир Харалдьык буолла. Эрилик Эристиин. Тэҥн. баараҕай