Якутские буквы:

Якутский → Русский

алаҥха

  1. весенние проталины; сааскы алаҥха весенние проталины; 2. созревший, поспевший неодновременно (о плодах, ягодах); алаҥха отон ягоды, поспевшие местами.

Якутский → Якутский

алаҥха

  1. аат. Сааскы харалдьык тахсыыта; харалдьык саҕанааҕы ууллан көҕөрүмтүйэр хаар. ☉ Проталины; голубоватый тающий весенний снег. Сааскы алаҥха саҕана
    □ Хабдьыланаруларданар харалдьыктар Ханыылаһан, алаҥханы тарҕаттылар. П. Тобуруокап
    Муус устар — Ньургуһун сибэкки — Хонуу тунаара. Аттыбар көҕөрөр Алаҥха хаара. «ХС»
    Алаҥха саҕана төрөөбүт ала кулун этин буһуулаан таһаараҥҥыт, араҥа туос үрдүгэр тэлгэтэн биэриҥ! ПЭК ОНЛЯ III
  2. даҕ. суолт. Онон-манан буспут, алатала буспут, ала, эриэн буолбут (отон, бурдук). ☉ Созревший, поспевший островками, неодновременно (о ягоде, хлебе)
    Сир аһа алаҥха буолбут. Алаҥха отон, бурдук. ПЭК СЯЯ

Еще переводы:

алаҥхалаа

алаҥхалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Онон-манан ала, эриэн, алаҥха буол. ☉ Приобретать неодинаковый, неоднородный вид, быть пестрым, неоднородным (напр., об увядающей природе)
Хатыҥ мас алаҥхалыырын ааһан, бүтүннүү хагдарыйда. И. Гоголев
Күһүн от-мас алаҥхалаан, хонуу-толоон кубарыйан эрдэҕинэ, хаһыҥнаах сарсыарда, тыҥ хатыыта туртайыытын саҕана ол аптаах баҕаны көрдүүр куолу. Н. Павлов
Киэҥ толоон хаара үрдүк эниэлэринэн алаҥхалаабыт. Н. Якутскай

алаҥхар

алаҥхар (Якутский → Якутский)

туохт. Онон-манан бус, алаҥха буола бус (хол., бурдук, отон туһунан). ☉ Созревать неодновременно, местами, там и сям
Амыдай аһа алаҥхаран эрэр. ПЭК СЯЯ
Бурдук туорааҕа буһуутун үс кэмҥэ араараллар: үүттүйбүт эбэтэр күөх (алаҥхара), буоскатыйбыт эбэтэр саһара уонна ситэри эбэтэр кытаата (саарыгыра) буһуу. СОТ

буһуулаа

буһуулаа (Якутский → Якутский)

туохт. Олус элбэҕи буһар. ☉ Варить, сварить очень много, в большом количестве
Эрдэ төрөөбүт эмньик кулун этин буһуулаан туруорда. ПЭК СЯЯ
Солуур тобус-толору эт бөҕөнү буһуулаан кэбистилэр. СГФ СКТ
Уол тойоммутугар Куруубай Хааннаах Кулун Куллустуурга алаҥха саҕана төрөөбүт ала кулун этин буһуулаан таһаараҥҥыт, араҥа туос үрдүгэр тэлгэтэн биэриҥ! ПЭК ОНЛЯ III

барбахтас

барбахтас (Якутский → Якутский)

  1. барбахтаа диэнтэн холб. туһ. Кини биһигини кытта аргыстаһан барбахтаһан иһэн, дьиэтигэр туораата
  2. кэпс. Туохха эмэ дьоҕурдааххын, сыһыаннааххын көрдөр. ☉ Проявить свое умение, свои способности к чему-л.
    Кэнчээри кросска Барбахтаһар буолара. Оттон манна от мунньан Кыргыттарга куоттарар дии. И. Гоголев
    Спорка кыралаан хачымахтаһарбыт, Син аҕайбыт саахымакка, Поэзияҕа барбахтаһабыт, Наукаҕа дьэ хайыыбыт. Н. Тобуруокап
    Кини кэм омук тылыгар барбахтаһар. «ХС»
  3. кэпс. Өссө да балачча олоро түс, үйэҕин уһата түс. ☉ Сохранять свою жизнь, продолжать жить
    Чэ, кэбис, Сэмэн, өссө да аҕыйах сыл барбахтаһар инибит. Н. Лугинов
    Күһүөрү сайын хатыҥ сэбирдэҕэ алаҥха буолуута өлбөтөхпүнэ, аны да барбахтаһыам. И. Гоголев
    Кинилэр ийэлэрэ аҕыс уон алта сааһыгар өлбүтэ. Ону утумнаатахтарына, балайда барбахтаһар буолуохтаахтар. «Кыым»