сов. в ком-чём албыннат, таакка эрэн; обмануться в своих ожиданиях таакка эрэн.

гл,сов
албыннатта

хомой диэнтэн хай
аата. Уоста сонньуйуу Төрүүр түгэх күлүүттэн, Албыннатан хомойуу Абаккатын бэлиэтэ. С. Данилов
Олох биир үөрүүнэн, биир хомойуунан бүтүө сатаммат эбит. Н. Заболоцкай

отуойкаҕа олор (олорт) — албыҥҥа түбэс (түбэһиннэр), албыннатан (албыннаан) кураанахха олор, олорон хаал. ☉ соотв. остаться на бобах, остаться с носом
Артемьев отуойкаҕа олорон, кыһыы бөҕөнү кыһыйбыта. В. Чиряев
Кимтэн мин албыннатан, отуойкаҕа олорон иэйбитим-туойбутум баар этэй? А. Сыромятникова
Кини эйиигин албынныа, көрөөр даҕаны, хайаан даҕаны отуойкаҕа олордуо. «ХС»
Сири биирдэ эрэ албынныахпыт, оттон кини биһигини тоҕус төгүл отуойкаҕа олордуоҕа. «ХС»
русск. и только

туохт. Кими эмэ киһи толлубат, кытаанаҕа суох, сымнаҕас киһинэн аах. ☉ Считать кого-л. слишком мягким, не внушающим страха. Учууталгын сымнаһырҕат
□ Бостуук табаларга албыннаппатаҕына сатанар, хайаан да иннилэрин ылан тэйиэхтээх
Инньэ гымматаҕына, сымнаҕаһырҕатан, аны үүрэрин да истибэт буолуохтара. А. Кривошапкин (тылб.)

м. 1. мурун; 2. (клюв) тумус; 3. (судна) тумус; 4. см. носок I 2; # натянуть (или наставить) нос кому-л. разг. отуойкаҕа олорт, кураанаҕы куустар; повесить нос разг. санааҕа түс; совать нос разг. онно-манна ороос, булкус; не видеть дальше своего носа разг. муннуҥ анныттан ырааҕы көрүмэ; из-под (самого) носа разг. муннун анныттан, көр-дөрбүтүнэн туран; остаться с носом разг. албыннат, кураанаҕы куус.

быһ. суох солб. аат. Ханнык баҕарар киһи, ким баҕарар, ханнык эрэ киһи (түмэр суолт.). ☉ Любой, кто-нибудь, кто-то (собир.)
Ким эмэ кэлбэт эбээт. П. Ойуунускай
Арай ким эмэ көхсүн этитэр, атаҕын сыҕарыҥнатар, сыҥсыйбахтаан ылар. Амма Аччыгыйа
[Үчүгээйэп:] Кэм кимиэхэ эмэ албыннаппытыҥ буолуо. С. Ефремов

даҕ., кэпс. Акаары (үксүгэр оҕону, эдэри күл.-ооннь. этиигэ). ☉ Глупышка (обычно шутл.- пренебрежительно по отношению к детям, молодым людям)
[Маайыс:] Кэйээрин Быыпсайтан куттаммата буолуо дуо? [Уйбаанчык:] Ыы, акаарыскай диэ бар. Абааһы оннооҕор, таҥара дьиэтиттэн куттаммат үһү. П. Ойуунускай
[Бөрө] Остуоруйа этэринэн, Оҕуруктаах саһылга Албыннатан алдьанар Акаарыскай буолбат дуо?! Күннүк Уурастыырап
«Ээ, акаарыскай диэ бар!» — диэн Челкаш кэпсэтэ олорор уолуттан эмиэ киэр хайыһан кэбистэ уонна көхсүн этиттэ. М. Горькай (тылб.)

аат. Өрүс, үрэх эмпэ кытылын эниэтэ, иҥнэри сыыра. ☉ Склон по краю берега реки, речки
Өрүс анараа кыйыатын үрдүгэр икки ыҥыыр аттаах киһи кэлэн тохтообуттарын көрдүлэр. Биирдэрэ кыйыаны таҥнары айаннатан киирдэ. Эрилик Эристиин
Кинини эккирэтээччи үс хоһуун албыннаппыттарын дьэ билэн кыһыйан, кураахтаах сааларын өрүтэ ууна-ууна, кыйыа үрдүттэн хаһыытаспыттара. Далан
Кууһума хаартылаан баран аппа кыйыатынан дьиэлээн иһэр. Н. Павлов
ср. тюрк. кыйыг, кыйы ‘край, предел; узкая полоса берега между скалой и рекой’

даҕ.
1. Хаппыт, уута, сиигэ суох. ☉ Сухой
Лиҥкинэс тиит мастардаах кураанах сиринэн айаннаан истибит. Н. Заболоцкай
Уот кураанах маһы иҥсэлээхтик сиэн чачыгыратта. Н. Габышев
2. Иччитэ суох, иччитэх, туох да угуллубатах, кутуллубатах (иһит-хомуос, хаа туһунан). ☉ Порожний, пустой
Кураанах кэнсиэрбэ иһитэ, бөх-сах элбэх. Т. Сметанин
Натааһа мичээрдээн дьиэҕэ ааста, кураанах биэдэрэни лаҥкынатар. Н. Габышев
3. көсп. Туһата, суолтата, ис хоһооно суох. ☉ Пустой, бессодержательный, бесполезный
Кураанах баҕа санаанан Уоһу минньиппэт этибит. Баал Хабырыыс
Олус улахан эниэргийэлээх частицалары үөрэтэргэ сорунуу диэн — кураанах лахсыыр. В. Яковлев
♦ Кураанаҕы кууһан (хаал, тур) — албыннат, албыҥҥа түбэс. ☉ Быть обманутым, обмануться
«Холооннооҕун» куоттаран, Кураанаҕы кууһан туран Хобдох күтүөт аатыран, — Эрдэ турар элэгигэр Ити иһин киирбитэ. Күннүк Уурастыырап
Версияны таба булбатаххына, төһө эмэ үлэни үлэлээн бараҥҥын кураанаҕы кууһан хаалаҕын. М. Попов
◊ Кураанах кус — кус көрүҥэ: ууга үчүгэйдик умсубат, үксүн чычаас ууга сылдьар кус (хол., моонньоҕон, көҕөн, чыркымай). ☉ Речные утки
Дулҕа төбөтүгэр кураанах кус төрүүр. Т. Сметанин
ср. тюрк. курас ‘сухой’