I возвр. от тас=; кыһын оттор мастарын таһыммыттар они навозили себе дров на зиму.
II 1) возвр. от таһый= I; өттүгүн таһынна он ударил себя по бёдрам (от удивления); 2) рукоплескать; аплодировать # ытыс таһынар ыас хараҥа соотв. (темно) хоть глаз выколи.

I
тас I диэнтэн бэй
туһ. Мас таһыналлара дьэ кэлбит үһү. Н. Ефремов
Оччолорго сыарҕаны сатаан оҥостубат этибит, уучаҕынан сылдьарбыт, таһынарбыт. Н. Абыйчанин
II
1.
таһый I диэнтэн бэй. туһ. Тоҕус туруйа баһа Тоһута сытыйда диэн, Өттүгүн таһынан Өрүтэ мөҕө олордо. П. Ойуунускай
Оҕонньор соһуйан-өмүрэн өттүгүн таһына түстэ. «ХС»
Кыһын суунар минньигэһин — Баанньыкка паарданаллар, Бэйэ бааммыт миинньигинэн Дьон дэлби таһыналлар. А. Твардовскай (тылб.)
2. Сөбүлүүргүн, биһирииргин биллэрэн ытыскын ытыскар охсуолаа. ☉ Хлопать в ладоши в знак одобрения, аплодировать
Оҕолор ытыстарын таһына-таһына бары эккирээмэхтээтилэр. И. Гоголев
«Ураа!», «Уруй!» хаһыытаатылар, Ыга киирэн тула мустан Ытыстарын таһыннылар. С. Васильев
Соҕотох илиигинэн Ытыскын таһыммаккын, Бэйэҕин арбаан эн Ырааҕы барбаккын. «ХС»
♦ Ытыс таһынар <ыас> хараҥа — туох да көстүбэт хараҥата, ыас хараҥа. ☉ соотв. кромешная тьма, хоть глаз выколи
Ытыс таһынар хараҥаҕа айан суолун устун бардар баран иһэбин. Амма Аччыгыйа
Түүн үөһэ буолара чугаһаата, халлааны ыаһырбыт хара былыт бүрүйдэ, ытыс таһынар ыас хараҥа буолла. И. Никифоров
Им-дьим Ытыс таһынар хараҥа. А. Фёдоров

мн. (ед. хлебопродукт м.) бурдук бородуукталар. хлебороб м. бурдук үүннэрээччи. хлебородный прил. бурдук үүнэр, бурдуктаах; хлебородный год бурдуктаах дьыл. хлебосдача ж. бурдугу туттарыы. хлебосол м. ыалдьытымсах киһи. хлебосольный прил. ыалдьытымсах, күндүһүт; хлебосольный хозяин ыалдьытымсах хаһаайын. хлеботорговля ж. бурдук эргиэнэ. хлеботорговый прил. бурдугунан эргинэр, бурдук эргиэнин; хлеботорговые организации бурдук эргиэнин тэрилтэлэрэ. хлебоуборка ж. бурдук хомуура. хлебоуборочный прил. бурдук хомуйар, бурдук хомуурун; хлебоуборочная кампания бурдук хомуурун хампаанньата. хлев м. хотон; коровий хлев ынах хотоно. хлестать несов. 1. кого-что, по чему (бить, стегать) таһый, быһыта биэр, быһыта курбуулаа; хлестать лошадь кнутом аты кымньыынан быһыта курбуулаа; 2. (литься с шумом) курулат, харылаа, охсуолаа; дождь так и хлещет самыыр түһэн курулатар. хлёсткий прил. 1. сытыы, купур^ас, хлесткий кнут сытыы кымньыы; хлёсткий ветер сытыы тыал; 2. перен. разг. (резкий) сытыы чыпчархай, хабыр; хлёсткие слова сытыы чыпчархай тыллар; 3. (звучный) хатан, таһырҕас. хлестнуть сов., однокр. быһа биэр, быпа курбуулаа, сырбат. хлоп межд. хап! (тыаһы үтүктүү). хлопать несов. 1. (производить шум) охсуолаа, лабырҕат, лаһырҕат; хлопать дверьми ааны лабырҕат; хлопать бичом кымньыынан охсуолаа; 2. (разрываясь, стреляя, производить звук) төлүтэ тэп; 3. (аплодировать) ытыскын таһын; 4. кого, по чему (ударять) охсуолаа, таптай, тобугурат; хлопать рукой по плечу илиигинэн саннын таптай.