Якутские буквы:

Якутский → Якутский

араатардаа

туохт.
1. Уоттаахтык-төлөннөөхтүк тылла эт. Ораторствовать, выступать с пламенной речью
Кырдьык, табаарыс Фокин, оччо суолтата да суох боппуруоска олус уохтаахтык араатардыырын сөбүлүүр киһи этэ. Амма Аччыгыйа
Дириэктэрдээх завуч утуу-субуу бэрт өр араатардаатылар. Иккиэн даҕаны тыл этиини бэркэ баһылаабыт дьон. Н. Лугинов
2. Тылла эт. Выступать с речью
Бүгүн мунньахха нэһилиэк сэбиэтигэр баайы, кулаагы киллэриллиэ суохтаах, дьадаҥы өттүттэн киллэриллиэхтээх диэн араатардаатылар. Күндэ
Бары пионер хаалтыстаахтар, оскуолаҕа үөрэнэллэр, мунньахха араатардыыллар. Эрилик Эристиин
3. көсп., сөбүлээб. Тылгынан кыыр, мээнэни дойҕохтоо. Болтать попусту, заниматься пустозвонством, пустословием
Сүөһүнү сүмэлээх, тотоойу аһылыгынан хааччыйыахпыт диэн салайааччыларбыт мунньах ахсын айахтарын муҥунан араатардыыллар. Софр. Данилов
«Эмээхсиэн, араатардаама, аҕытаассыйалаама, түксү! Итини мин бэйэм да эн саҕа билэбин», — диэн буолар. Амма Аччыгыйа
Данилович тойон, нагаанын харбыалаан көрө-көрө, дьону куттаан араатардаата. М. Доҕордуурап
4. көсп., үгэрг. Тыл этэр талааннаах киһи курдук туттан-хаптан, оҥостон тылла этэ сатаа. Пространно говорить о чем-л. с претензией на красноречие
— Ыл эрэ, таһыйталаан көр эрэ. — Бэйи, оргууй тиргилин! Баран дэлби таһыйталыам диэн мунньахха тоҕо араатардаабатаххыный? Дьүөгэ Ааныстыырап
Иван уус, куулга мээккэ бурдугу кутакута, тугу эрэ араатардаан айаҕа кытарар. М. Доҕордуурап

Якутский → Русский

араатардаа=

ораторствовать; выступать с речью; араатардыыр искусствотына= аатырара он славился своим ораторским искусством.


Еще переводы:

араатардааһын

араатардааһын (Якутский → Якутский)

араатардаа диэнтэн хай. аата. Солуута суох араатардааһын — бюрократизм биир көрүҥэ

араатардас

араатардас (Якутский → Якутский)

араатардаа диэнтэн холб. туһ. [Хомуньуус] Уйбаныабы кытары бииргэ сылдьан үлэлээбит, араатардаспыт дьоннору хомуйан хаайталаатылар. Н. Түгүнүүрэп

айылааҕын

айылааҕын (Якутский → Якутский)

сыһыан т. Саҥарааччы күһэллэн чугуйар, сөбүлэһэр, талар сыһыанын үксүгэр быһаарыы, соруйуу, баҕарыы дэгэттээх көрдөрөр. Выражает уступку, вынужденное согласие, выбор говорящего с оттенком решимости, побуждения, желания (пусть хоть, дай бог, уж если на то пошло, лучше, добро бы)
Онон, айылааҕын, иэс төлөстөхпүт буоллун. «ХС»
Айылааҕын, бэйэҥ туран араатардаа. Софр. Данилов
Чэ, кэпсээҥҥит суох буоллаҕына, айылааҕын, мин аҕыйах боппуруоһу ыйытыым. «ХС»
Айылааҕын оннук буоллун — этэҥҥэ ааста, хата улахан куһаҕан тахсыбата (улахан сүтүк, кутталлаах алдьархай тахсыан сөп түбэлтэтэ кыра содуллаахтык эбэтэр содула суох этэҥҥэ ааспытыттан астынан, үөрэн этии). Пронесло, и слава богу: пусть будет так (выражение чувста облегчения, удовлетворения тем, что опасный, чреватый большими неприятностями случай прошел более или менее благополучно)
Ньукулай оҕотун, эмээхсинин диэки көрөн баран: «Айылааҕын оннук буоллун», — диэтэ. Бэс Дьарааһын. [Кыыс] сыыйа-баайа Тэрэнтэй сүтүгүн булбутун туһунан кэпсээтэ. «Көр, айылааҕын оннук — буоллун!» — Эмээхсин ити сураҕы үөрэ иһиттэ. —«Баччаны мэлдьи биллибэккэ гынан баран, хата, ол хантан көһүннэ?» Д. Таас. Болот оҕонньор соҕуруу дойдуга бассабыыктар кыайан-хотон иһэллэрин истэн баран, тулуйбакка тыл кыбытта: «Айылааҕын оннук буоллун...» Эрилик Эристиин