туохт.
1. Самыырдаа. ☉ Идти, лить (о дожде); дождить
Ардахтаабытыгар хахха оҥостон олорбут сыгынаҕар эпсэри сыстан, бириһиэн сонун үрдүнэн бүрүнэ тардыммыта. СП ҮД
Олуур халлаан ардахтыаҕа куйааска Охсон, мунньан — хомуйбахтаан хаалыахха. А. Абаҕыыныскай
Сайдар араас буолаллар, Араастык арыллаллар; Арыт алыс кураанныыллар, Арыт алыс ардахтыыллар. С. Данилов
2. Куһаҕан күн-дьыл буоларын билэн ыарый, мөлтөө, хам баттата сылдьар курдук туруктан (киһи туһунан). ☉ Недомогать, прихворнуть, предчувствуя ненастную погоду; быть в подавленном состоянии (о человеке). Сэмэн ардахтаан нэһиилэ сылдьар
□ [Иван Петрович] сатаан бардаҕына «ардахтаан» этэ-сиинэ бүтүннүү ньамньыраата, араас дьарҕата, ангината көбөн иэдэттэ. Н. Лугинов
3. Ардаҕы, куһаҕан күнү-дьылы билгэлээн уратытык быһыылан (сорох кыыл, көтөр туһунан). ☉ Вести себя необычно, предчувствуя дождь, ненастную погоду (о нек-рых птицах и животных). Элиэ ардахтаабыт — маска олорон эрэ кистиир
□ Тыа саҕатыгар, хаппыт тиит мутугар тураах көтөн кэлэн олордо уонна өр соҕус кынатын түүтүн оҥостон сахсынан баран, «Харра-раах хар харра-раах!» — диэн ардахтаан хааҕырҕаата. Н. Якутскай
4. Көҕөрүмтүйэн көһүн, өлбөөр, болоор (самыыр түһүөн иннинэ сорох туттар тэриллэр өҥнөрө уларыйарын туһунан). ☉ Тускнеть, блекнуть (об изменении светового тона некоторых предметов перед дождем). Хотуур ардахтаабыт. От охсор массыына хотуурун быһаҕа ардахтаабыт
♦ Ардахтаабыт тураах курдук — улаханнык санаарҕаабыт, сирэйэ-хараҕа саппаҕырбыт көрүҥнэммиттии. ☉ Иметь печальный, разбитый вид
Петькабыт бастаан утаа санаата түһэн, ардахтаабыт тураах курдук турулуччу көрөн олорбохтоон баран, кэнникинэн көнньүөрэн, тэҥҥэ ыллаһан-туойсан барда. В. Ойуурускай
Дьоннор сирэйдэрэ-харахтара салбаҕырбыт көрүҥнээхтэр, хайдах эрэ сэниэтэ суохтук, ардахтаабыт тураах курдук салбыҥнаһаллар. Г. Угаров
Якутский → Якутский
ардахтаа
Якутский → Русский
ардахтаа=
1) быть в подавленном состоянии при приближении дождя, ненастья (о человеке); 2) мокнуть под дождём, быть мокрым (о птицах); ардахтаабыт тураах курдук как мокрая ворона; 3) издавать особые звуки, менять поведение в предчувствии дождя (о птицах и животных); тураах ардахтыыр к дождю ворона каркает особо; баҕа ардахтаан тыаҕа тахсыбыт лягушки, предчувствуя дождь, вышли на берег; 4) тускнеть (о блестящей поверхности нек-рых предметов перед дождём); хотуур ардахтаабыт коса потускнела.
Еще переводы: