Якутские буквы:

Якутский → Якутский

атааннаах

даҕ.
1. Сөбүлээбэккэ туоратар, туора көрөр. Недолюбливающий, не допускающий кого-л. в свою среду
Кэмсинэбин — Арыт алҕаһаан кэбиһэн, Атааннаах дьонум айаҕар Аһылык буоларбыттан. Л. Попов
Атааннаах дьон Атаҕастыылларын, Алларастыылларын эмиэ амсайбытым. В. Гольдеров
2. Аймалҕаннаах, утарсыылаах. Противоречивый
Түбүктээх олох көстүбэт мас сухата Сирэйдэрин дириҥник да хоруйбут, Атааннаах үйэ ыар сэмэтэ-суҥхата Кинилэри муударай оҥорбут. С. Данилов
Мин сотору атааннаах аан дойдуттан арахсыам, Онон орто дойду олоҕун долгуна Миигин долгуппат буолан турар. И. Гоголев

атааннаах- мөҥүөннээх

фольк. Охсуһуулаах, түрбүөннээх, иирээннээх, аймалҕаннаах (олоҥхоҕо аан дойдуну бөлөһүөктүү анаарар хоһоон көһөр олугуттан). Беспокойный, тревожный, полный раздоров, борьбы (из формулы олонхо, философски живописующей древнюю эпическую страну, вселенную, мир)
Ону ааһа көрдөҕүнэ — аҕыс иилээх-саҕалаах, атааннаах-мөҥүөннээх аан ийэ дойдуларын хаба ортотугар аҕыс салаалаах Аар Кудук Мас үүммүт эбит. Ньургун Боотур
Аҕыс иилээх-саҕалаах Атааннаах-мөҥүөннээх Айгыр-силик Аан ийэ дайдыбытыгар Ат таппатынан Аньыы баҕадьы Ааҥнаабыт эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй
Аҕыс иилээх-саҕалаах, атааннаах-мөҥүөннээх Аан Ийэ дойдуга уол оҕо барахсан эрэй бөҕөнү эрэйинэн тэлэргэ, муҥ бөҕөнү муннунан тыырарга ананан айыллар буоллаҕа эбээт. Далан


Еще переводы:

недруг

недруг (Русский → Якутский)

м. естеех, атааннаах.

алаҕалдьыччы

алаҕалдьыччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Онон-манан, үрдүнэн-аннынан; түргэнник, элэкис (көрөн ыл). Небрежно, поверхностно; мгновенно, быстрым взглядом (окинуть кого-что-л.)
Атааннаах аан ийэбин Алтан тиэрбэс уутунан Алаҕалдьыччы көрбүтүм. С. Зверев

алыптат

алыптат (Якутский → Якутский)

алыптаа диэнтэн дьаһ
туһ. [Дьахтар:] Мин ынырык уордаах дьылҕам, биһиги сирбит бухатыырдарын уһулуччуларыгар буолбакка, атааннаах аймахха, хаан өстөөххө мин сүрэхпин алыптаттыҥ дии. Н. Гоголь (тылб.)

айалаҥнаах

айалаҥнаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Айдааннаахкуйдааннаах, атааннаах-мөҥүөннээх (олоҥхоҕо тут-лар). Тревожный, беспокойный, смутный (встречается в олонхо)
Арҕааҥҥы айалаҥнаах алдьархайдаах ала часкыйа маҥан халлаан акылаатын аннын диэки алаарыччы көрөн турдахха …… аартык аҥалдьыйан көстөр эбит. Күннүк Уурастыырап

айгырыын

айгырыын (Якутский → Якутский)

айгырыын силик көр айгыр-силик
Аҕыс иилээх-саҕалаах, Атааннаах-мөҥүөннээх, Айгырыын силик Аҥаат-муҥаат Аан ийэ дойду Айылгылаах аралы далбарыгар, Кэскиллээх киэҥ киэлитигэр Айыллан үөскээбит. Саха нар. ыр. II

кылбаҥнат

кылбаҥнат (Якутский → Якутский)

кылбаҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Талбаҕа күөгүлээн күстэх балыгы өрүтэ эһэн кылбаҥнаталлар. Амма Аччыгыйа
Онтон уолан Манчаары, Атааннаах Сайсарытын Ахтан алгыы, мунчаара, Кылыһын кылбаҥнатыа. С. Данилов
Булуҥ үрдүнэн биир үүт маҥан аттаах киһи кылбаҥнатан иһэрэ көһүннэ. М. Доҕордуурап

алаҕаркаан-тэтэгэркээн

алаҕаркаан-тэтэгэркээн (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Кэрэ, сырдык, үтүөттэн-үтүө (нор. айымнь. төрөөбүт Аан ийэ дойдуну киэргэтэр эпитет). Прекрасная, светлая, благословенная (украшающий эпитет родной страны, земли людей)
Аҕыс иилээх-саҕалаах, Атааннаах-мөҥүөннээх, Алаҕаркаан-тэтэгэркээн Аан ийэ дайды Араҕас далбар быарыгар, Алтан ньээкэтигэр [көмүс балаҕан үөскээбит]. П. Ойуунускай

иҥнис

иҥнис (Якутский → Якутский)

туохт. Ыы муннугунан уун-утары көрсө түс; кэтиллэ түс (үксүгэр иҥниһэ түс диэн аттаһык ф-ҕа тутлар). Встречаться, сталкиваться с кем-л. лицом к лицу; сталкиваться с кем-л. вплотную; наталкиваться на кого-л. (преим. употр. в аналитической ф. - иҥниһэ түс)
Киһи аймах историятын атааннаах аартыгар утарыта иҥнистибит биһиги сидьиҥ фашистары кытта, туораһар, аасыһар сир суох. Амма Аччыгыйа
Иккиэн ааҥҥа иҥниһэ түстүлэр. Амма Аччыгыйа

саккай

саккай (Якутский → Якутский)

сыһ., хаарты. Бааннаах харчыга бүтүннүүтүгэр (сыаналаан хаартыта уур). На все деньги, поставленные на кон, находящиеся в банке, ва-банк (ставить карту — напр., в игре в штос). Саккай уур. Саккай сап
Сэгэриэм, Күнүс, Түүн сэргэстэһэ сылдьаллар өрүүтүн
Сырдык диэн, Хараҥа диэн, Итии диэн, Тымныы диэн тэҥ соҕус күүстээхтэр. Атааннаах Аан дойду уурар-уксар, саккай сапсар оонньуулара — итилэр. М. Тимофеев

харсыы

харсыы (Якутский → Якутский)

харыс I диэнтэн хай. аата. Оҕолор күрүө үрдүгэр тахсан оҕустар харсыыларын көрөн ыһыы-хаһыы бөҕө буола олороллор
Солко таҥас суугуна, хаарыс таҥас харсыыта, Кыыс үөрбүт дьэдьэн имэ, Уол оҕо ойуолуута. С. Данилов
Эйэни, ил диэни билиммэт Сор уонна Дьол бүппэт харсыыта. П. Тобуруокап
Сырдык хараҥа харсыыта — Аҕатын атааннаах тыйыс дьылҕата, Байбал төлкөтө буолбута. М. Ефимов