Якутские буквы:

Якутский → Якутский

атахсыт

аат. Ыыраахтаах туйахтаах дьиэ сүөһүлэрин уонна кыылларын сутуйар сыстыганнаах ыарыы (хол., табаны, ынаҕы, кыыл табаны, уо. д. а.). ☉ Заразное заболевание парнокопытных животных (напр., оленей, крупного рогатого скота), некробактериоз
Табалар атахсыт ыарыынан ыалдьыбатыннар диэн, биир да сиргэ тохтоппокко, куруутун үүрэ сылдьыбыппыт. ДФС КК
Таба иитиитигэр улахан хоромньуну таһаарар ыарыылартан биирдэстэринэн некробактериоз эбэтэр атахсыт ыарыы буолар. «ХС»
«Ааспыт сайын курдук уот кураан сатыылаатаҕына, атахсыт ыарыыта иэдэтэр», — Миитэрэй сиэбиттэн бөппүрүөскэтин хостонор. «ЭК»

Еще переводы:

холоп

холоп (Русский → Якутский)

м. 1. ист. кулут, хамначчыт; 2. перен. үдьүмэр, илииһит-атахсыт.

дьа ах

дьа ах (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Атахсыт ыарыы. ☉ Копытница (копытянка) (гнойная опухоль на конечностях некоторых животных). Дьаах - олус сыстыганнаах ыарыы

туйахсыт

туйахсыт (Якутский → Якутский)

атахсыт диэн курдук
Аны туран икки таба туйахсыт буолан моһуоктаабыттара. «ХС»

дьааҕыр

дьааҕыр (Якутский → Якутский)

туохт. Атахсыт ыарыынан ыарый (таба туһунан). ☉ Болеть копытницей (копытянкой) (об оленях). Миитэрээс табата дьааҕырбыт быһыылаах. Кырдьаҕас уучаҕым былырыын дьааҕыран өлбүтэ

көхсүргүүр

көхсүргүүр (Якутский → Якутский)

аат. Таба тыҥатын ыарыыта, таба сөтөлө. ☉ Болезнь легких у оленей
Биригэдьиир бэйэтэ даҕаны, уопуттаах ветеринарнай биэлсэр буолан, атахсыт уонна көхсүргүүр ыарыыларынан ыалдьыбыт табалары, тутатына билэ охсон, эмтээн үтүөрдэр. ССП ЫН

ыыраахсыт

ыыраахсыт (Якутский → Якутский)

атахсыт диэн курдук
Сүөһүлэри ыыраахсыт буулаан сордообута. П. Аввакумов
Табаларбыт аанньа мэччийбэккэ дьүдьэйэллэрэ, ыыраахсыт уонунан табаны охтороро. «ХС»
Ыыраахсыт, быттыйыы таба иитиитигэр баччааҥҥа диэри улахан хоромньуну оҥороллор. МФА ХОКТХ

куобай

куобай (Якутский → Якутский)

  1. аат., түөлбэ. Таба туйаҕа хайыта баран ириҥэрэр ыарыыта. ☉ Болезнь, встречающаяся у оленей (копыто раскалывается и начинает гноиться), копытница
    Таба туйаҕа уһун ардахха илийэн кэбириир, ону тааска, даркыга быһыта тэппитэ хайыта баран ириҥэрэн куобай буолар. П. Егоров
  2. даҕ. суолт. Туйаҕа хайыта баран ириҥэрбит (таба). ☉ Пораженный копытницей (об олене)
    Куобай табалары, атахсыттары эмиэ эмтииллэрэ. П. Егоров
күөдьүй

күөдьүй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Күүскэ умайан бар (уот туһунан). ☉ Зажигаться, разгораться, раздуваться (об огне)
Көмүлүөк күөдьүйэр, тыһыргыыр, Суол ааныгар уот ыстанар. Баал Хабырыыс
Кур лаҥха баттаабыт ходуһалара сайыҥҥы өттүгэр ойуур баһаара турар, күөдьүйэр, олус кутталлаах сирдэринэн буолаллар. ПАЕ ОС
Холумтан уота күөдьүйбүтэ, иһит-хомуос таҥкынаабыта. С. Курилов (тылб.)
2. көсп. Көхтөн, көхтөнөн күүһүр, улаат. ☉ Разгораться, усиливаться, возобновляться, возрастать
Хатыҥ чараҥ диэкиттэн ырыа, көр-нар күөдьүйэн иһиллэр. Бары верандаҕа мусталлар. Л. Попов
Түүҥҥү уһун сэһэҥҥэ Күлсүүлэрэ күөдьүйэр, Күнүһүгэр үлэҕэ Күүрүүлэрэ күүһүрэр. А. Абаҕыыныскай
Таба атахсыт ыарыыта үксүгэр сайын, куйаас саҕана күөдьүйэр. СДН ТИиВСНь
ср. монг. көгдьи ‘пылать, гореть’, калм. көгдьи ‘вспыхивать, начинать гореть’