Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бааллан

туохт. Долгуннуран бар, күүстээх долгуннан (хол., өрүс, муора). ☉ Покрываться сильной волной (напр., о реке, море)
Арай сири-халлааны сиксийэр силлиэ-буурҕа түстэҕинэ эрэ, кырылас долгуннарынан кырбаһар, балаһа долгуннарынан баалланар үһү. Софр. Данилов
Байҕал уута барылыы баалланар – Бассабыыктар эмиэ оннук бараммат күүстээхтэр. Күннүк Уурастыырап
Балкыырдаах байҕалым Баалланарын курдук Бассабыык баартыйа Барҕаран таҕыста. П. Ойуунускай

баалын

көр баайылын
Хотон анныгар эриэн быа бааллан турар үһү (тааб.: таҥалай). Дьиэ хаҥас өттүгэр биир маҥан тарбыйах орон атаҕар бааллан туран, ороҥҥо турар кирдээх туос ыаҕайаны салаан тордурҕатар. Күндэ
Көлүүр аттара, үөттэр анныларыгар бааллан тураннар, бүгүлэхтээн кэҕилдьиһэллэр, тыбыыра-тыбыыра сири табыйбахтаан ылаллар. Л. Попов
Ат баалыннаҕына тупсар. «ХС»
♦ Өйө-санаата бааллар көр өй-санаа
[Ньукулай] илистэн өйө-санаата бааллан туймаарталаан ылаттыыра. Г. Колесов.
◊ Оһоҕоһо бааллар көр оһоҕос
Оһоҕоһо бааллар диэн кыраны өлүүлээн биэрбиппит. В. Алексеев

Еще переводы:

көөһөкөчүй

көөһөкөчүй (Якутский → Якутский)

көөһөй диэнтэн субул
көстүү. Дэлиһиэй, көөһөкөчүйэн тиийэн хотон аанын өҥөйөн туран, бардьыгынаата. Эрилик Эристиин
Дарба Дьарааһын үрүҥ дьиэттэн тахсан, сэргэҕэ бааллан турар атын диэки хааман көөһөкөчүйдэ. В. Титов

дыгыыска

дыгыыска (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Икки көлөһөлөөх чэпчэки тэлиэгэ. ☉ Двухколесная легкая тележка
Тыа суолун устун чэпчэки бэйэлээх дыгыыска тыаһа суох сылдьырыйан иһэр. Н. Босиков
Кулууп таһыгар икки көлөһөлөөх чэпчэки дыгыыскаҕа хара тураҕас ат көлүллэн сэргэҕэ бааллан турара. В. Протодьяконов

күлүкүчүс

күлүкүчүс (Якутский → Якутский)

күлүкүчүй диэнтэн холб. туһ. Таһырдьа ат бөҕө бааллан турар
Хараҥаны ортотунан саалаах дьоннор күлүкүчүһэллэр. Р. Кулаковскай
Уолаттар саҥата-иҥэтэ суох, тиэтэйэ-саарайа миэстэ-миэстэлэригэр күлүкүчүстүлэр. В. Яковлев
Борук-сорукка ньиэмэстэр олох чугаспытынан күлүкүчүһэллэр, биһиэннэрин ытыалыыллар. И. Сосин

кэҕилдьис

кэҕилдьис (Якутский → Якутский)

кэҕилдьий диэнтэн холб. туһ. Хамыыһыйа чилиэттэрэ, кэҕилдьиһэн кэбиһэ-кэбиһэ, сүбэлэһэ түстүлэр. Амма Аччыгыйа
Көлүүр аттара, үөттэр анныларыгар бааллан тураннар, бүгүлэхтээн кэҕилдьиһэллэр. Л. Попов
Илиитин күөрэтэн быраһаайдаһан тахсан эрэр Түүлээхэпкэ эйэҕэстик кэҕилдьистилэр. «ХС»

сандаал

сандаал (Якутский → Якутский)

аат. Үчүгэй сыттаах куруук күөх соҕурууҥҥу мас. ☉ Южное вечнозелёное дерево, насыщенное ароматом, сандал
Оҥочолорго дууп мас тоһоҕону толору хааламмыт, баарыстаах бааркалар уонна пальмалар, сандааллар, суп-суон кипарис төрүттэрин ыга симиммит турецкай ааллар кутуруктарыгар бааллан турар этэ. М. Горькай (тылб.)

тэһитин

тэһитин (Якутский → Якутский)

туохт. Элэйэн, эргэрэн онон-манан тэһэҕэстэн, хайаҕастан. ☉ Износиться, местами продырявиться
Онон-манан тэһиттибит таҥас ботолоох ыҥыырдаах аттар бааллан утуктуу тураллар. Күндэ
Тирэҥсэбит тилэҕэ Тэһиттиэҕэ дэһэҥҥит Тэйэн тумна хаамымаҥ! С. Васильев

ыйылаамахтаа

ыйылаамахтаа (Якутский → Якутский)

ыйылаа диэнтэн тиэт
көрүҥ. Саппарах тохтоотоҕуна сытыы баҕайы тыал суптурута сүүртэлээн ыйылаамахтыыр. Софр. Данилов
Маска бааллан турар Моойторук иччилэрин сайыһан ыйылаамахтыыр. Л. Попов
Буулдьа, миинэ, биһиги тыыммытын сылгылаан, бокуойа суох ыйылаамахтыыр, барчаланар. Н. Кондаков

лип курдук

лип курдук (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Ыарахан, кытаанах. ☉ Тяжёлый, массивный
    Кыыс …… тирии бүрүөһүннээх, быа тардардаах лип курдук ыа ра ха н ха лҕа ны а р ыйа та рта. Болот Боотур
    Анфиса атаҕынан тэ биэлээтэ да, аана лип курдук, аспаттар. Н. Габышев
  2. сыһ. суолт. Кыбыс-кытаанахтык, барбат-кэлбэт гына (бааллан хаал). ☉ Крепко, надёжно (быть связанным чем-л.)
    Ки н и х а н н а да б ыгы а лыы р к ы а ҕа суох эбиэккэ дылы лип курдук онно хам бааллан хаалбыта. В. Гаврильева
баарка

баарка (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Мас тоһоҕолорунан тиһиллэн оҥоһуллубут таһаҕас таһар уу сэбэ (баарса көрүҥэ). ☉ Барка (небольшая деревянная баржа)
Дьокуускайга таһаҕаһы араас аалынан, болуотунан, баабыһабынан, баарканан уһааран аҕалаллара. ИОВ ЯК
Иккиэн оргууй аҕай оҥочолорун кытта бодьуустаспыттара, оҥочолоро дууп мас тоһоҕону толору хааламмыт бааркалар кутуруктарыгар бааллан турар этэ. М. Горькай (тылб.)
Омуктарын бааркаҕа олордон, Нижнэй куоракка Волга өрүһүнэн атаарбыттар. Л. Толстой (тылб.)

быһаҕастаа

быһаҕастаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ортотунан быс, аҥаардаа. ☉ Делить пополам, на две части. Быаны быһаҕастаа. Эти быһаҕастаа
□ Уол туран иккиэннэригэр хаан өһөҕүн быһаҕастаан биэрэр. Саха ост. I
Хаһааҕа аһыы турар убаһалартан, биири тутан, ортотунан быһаҕастаан, икки бааллан турар ыттарга эр-биир быраҕаттаан биэрбитин ыттар саҥата суох сии турбуттар. Саха ост. II