аат. Дьахтар түөһүгэр, уолугар анньынар киэргэлэ. ☉ Брошка, брошь
[Байбаралаах Малаанньа] түөһүн тылыгар бриллиант брошкалаах уонна икки илиитин тарбахтарыгар кыһыл көмүс биһилэхтэрдээх. Л. Попов

күлүктээ диэнтэн дьаһ
туһ. Онтон бэргэһэтин сулбу тардан ылан күлүктэтэ тутан, испиискэ уматта. Амма Аччыгыйа
Миигиттэн чугас тохтоотулар да, байбаралаах үөт хойуу лабаатыгар күлүктэтэн, өйдөөн көрбөтүлэр. С. Федотов

байбай диэнтэн хамс
көстүү. Байбаралаах ырбаахыланан Байбарыйа хаамта, Хара таас истиэкилээристээх Харсыатыгар хам ылларда. Өксөкүлээх Өлөксөй. Баҕарар кыыһым киэргэнэн Байбарыйан киирээтин Миэхэ эттэ: «Бүгүн дьэ мин Барсыам этэ күүлэйдии!» М. Джалиль (тылб.)

аат. Ювелирнай алмаастан кырыылаан, чочуйан оҥоһуллубут киэргэлгэ туттуллар күндү таас. ☉ Бриллиант
[Байбаралаах Малаанньа] харыларыгар саха ууһа оҥорбут ойуулаах кыһыл көмүс бөҕөхтөөх, кыһыл көмүс ыаҕайа ытарҕалаах, үрдүк түөһүн тылыгар бирилийээн брошкалаах уонна икки илиитин тарбахтарыгар кыһыл көмүс биһилэхтэрдээх. Л. Попов

аат. Халадаай ырбаахы туруору саҕата. ☉ Воротник-стойка якутского традиционного женского платья
Хала даай ырбаахытын үрдүнэн, бытыгына дьэрэкээннээх байбаралаах ырбаахыны эбии кэппитэ, халадаай ырбаахытын м у о м а л ы г а көһүннэ. «ХС»

сыһ. Эйэҕэстик, сымнаҕастык, мэндээриччи (көр — киэҥ харахтар, күн тустарынан). ☉ Мягко, ласково (смотреть — о глазах, о солнце)
Көрсүөтүк алаарыччы көрбүт ыраас харахтаах …… хороччу улааппыт кыыс оҕо дьахтар этэ. Эрилик Эристиин
Байбаралаах Малаанньа Владислав Леопольдович диэки алаарыччы көрүтэлээн кэбистэ. Л. Попов
Аламаҕай маҥан күн алаарыччы көрүүтэ бандьыыттар эйигин ытыах буолбуттара. Р. Кулаковскай

туохт. Байбаралаах гын, байбарата тик (хол., былаачыйа тэллэҕэр). ☉ Пришивать оборки на подоле платья
Дьокуускайтан быйыл кыһын Ымыы ыыппыт таҥаһынан Дьогдьуурдаан, байбаралаан Ырбаахы тиктэн баран, Ыраах уура сылдьыбытын Ылан кэттэ, киэргэннэ. Күннүк Уурастыырап
Сэттэ үүс тириитинэн Байбаралаан оҥорбут Саҕынньах таҥаһын Нэлбэгэйдии иилинэн, Тоҕус киис тириитинэн Намыччылаан, дьарҕаалаан оҥорбут Дьабака бэргэһэтин Төбөтүн оройугар Туорайдыы ууруммут. Саха нар. ыр. II

дьүһ. туохт. Олус уойан онон-манан сымнаҕастык үтэн тахсыбыт курдук суон көрүҥнэн. ☉ Чрезмерно располнеть, выпирать мясистой массой (о лице, жирном теле и пр.)
Көхсүн этитэ-этитэ, Сабардам оҕонньор аантан иһэ урут былҕайан тахсан кэллэ. Болот Боотур
Дьиэлээх хотун Ылдьаана, мылтаҕар сирэйдээх, былҕайбыт суон дьахтар. Н. Якутскай
Бу кулуба тойон хотун ойоҕо Байбаралаах Балбаара былҕайан турар. И. Гоголев

аат., эргэр. Урут Кытайтан аҕалыллар, үксүгэр күөх өҥнөөх, халыҥ солко таҥас. ☉ Китайка (ткань)
Кийиит кыыһы Байбаралаах кытаайка ырбаахылаан …… Арыалдьыт кыргыттар аҕалан Күтүөт сэргэ олортулар. Саха нар. ыр. IV
[Чуукаарга] кытаайка торҕо билигин да баар баҕайыта ини. Л. Попов
Суон Даарыйа …… кыһыл кытаайка солко былаатын бобуонньуктуу бааммыт. М. Доҕордуурап

даҕ. Намыһах эрээри самыытынан суон, кэтит (киһини этэргэ); туоратынан барбыт, бөскөҕөр (хол., бартыбыал). ☉ Невысокий, но широкий в бёдрах (о фигуре); толстый, пухлый (напр., о портфеле)
Сипсики Силиппиэн уонна лаглаҕар быһыылаах, таппаҕар самыылаах Байбаралаах Малаанньа ас бэлэмигэр сүүрэллэр-көтөллөр. Л. Попов
Онтон сүүрдэ, хаһан да арахпатах эргэ таппаҕар бартыбыалын кыбыммытынан. Н. Заболоцкай
ср. каракалп. тапалдас ‘коротыш’