дьүккүй диэнтэн төхт
көрүҥ. Кыдьыгыра кыйыттыбыт имигэс сүһүөхтэрин арыт бакытан, арыт чиккэччи тэбинэн, иннин диэки дьүккүйтэлээн, кэннин диэки чугуйталаан …… таҥнары куугунаан түстэр түһэн истэ, туохтан да толлубат, тугу да тулуйар эр бэрдэ, эдэр киһи. Амма Аччыгыйа

дьүһ. туохт. Атаххын бакытан, иҥнэҥнээн, тиэтэллээхтик, көнтөрүктүк хаамп, сүүр. ☉ Идти торопливо, неуклюже ступая кривыми ногами и переваливаясь с боку на бок
Үөр табалар …… сирэйдэрэ туһулуурун хоту ньаадьаҥалаатылар. И. Никифоров

дьүһ. туохт. Тобуккун бакытан, бытааннык атыллаанан сыҕарый (бакыйа кырдьыбыт киһи туһунан). ☉ Медленно двигаться, с трудом переставляя согнутые в коленях ноги (о старом человеке)
Эмээхсин сэрэммиттии аргыый аҕай били киһи диэки бакаалаата. Д. Таас
Буркун сонун элээмэтин кыбыммытынан үүтээнин диэки бакаалаата. И. Гоголев
Оҕонньор күн аайы маастары ыйыталаһа кулуупка бакаалаан тиийэр да, туһа суох. «ХС»

1. даҕ. Харса-хабыра суох, толоос, дохсун (хол., майгы). ☉ Нахальный, наглый, дерзкий (напр., нрав)
   Баай бардам, тот дохсун (өс хоһ.). Бу бардам уол кэккэттэн урутаан бараары муҥнуур буоллаҕа. Кинини хайдах эмэ гынан ахсымнаабат гына иитиэххэ наада. Эрилик Эристиин
   Даарыйа да эмээхсин намылхай саҥатынан уолун бардам быһыытын намырата соруммата. Амма Аччыгыйа
   Тусахов уруккуттан даҕаны бардам майгытынан, хабыр быһыытынан сураҕырара. Софр. Данилов
2. аат суолт. Харса-хабыра суох буолуу, толоос быһыы. ☉ Наглость, дерзость, спесь
   Мин аҕам бардамын билбэккэ дылы Сырдык тыын көмүскэлигэр эргэ барбыт буруйдаах буоллаҕым. Эрилик Эристиин
   Норуот Тыгын бардамын, ордуоһун, баттыгаһын, аҥаардас сэриинэн, өлөрүүнэн-сүтэриинэн дьарыктаммытын сэмэлиир. Саха сэһ. I
   Бардамы бахтат, Дохсуну тохтот, Көлдьүнү күөй! Өксөкүлээх Өлөксөй
   Хара санаа Хаҥыл бардама, Харса суоҕа Хампарыйбыта. Күннүк Уурастыырап. Тэҥн. дохсун
   ср. монг. бардам ‘гордый, чванливый’
   ◊ Бардам баай – баай киһи тостутуора, толоостук быһыыланарын ойуулуур халбаҥнаабат эпиитэт. ☉ Постоянный эпитет, отражающий крутой, деспотичный нрав богатого человека (богача)
   Ол гынан баран Күр үп Күнүскү үлэттэн көстүбэт, Бардам баай Балыыра суох барҕарбат. А. Софронов
   Ол сирбит быйаҥын киниэхэ орооммут Күннэтэ оҕустуу көлүллэр этибит. Бардам баай ап-чарай илимэр иҥнэммит Бакаайы кэтэрбит, бакыйан иһэрбит. С. Васильев. Бардам тутуу Барылы кэскил Баай <байанай> барыылаах фольк. – булчуттары араҥаччылыыр Баай хара тыа иччитин хоһуйар эпиитэт. ☉ Постоянный эпитет, используемый при описании лесного духа – щедрого покровителя охотников
   Бардам тутуу Барылы кэскил, Баай барыылаах Тойон эһэм, Истэ сэргэҕэлээ, Көрө бүдүлээ! Өксөкүлээх Өлөксөй
   Баай хара тыам иччитэ, Бардам тутуу, Барылы кэскил, Баай байанай тойон эһэм! Барар күнүм баһыйда Бастаах бэйэбин бакытан тураммын Эҕэрдэлээн эрэбин. А. Софронов
   Бардам тутуу, барылы кэскил Баай Барыылаах эһэҕит кэлэн турабын! Амма Аччыгыйа