уст. головной убор замужней женщины.

заглавие.

1) лучший, самый лучший, первосортный; бастыҥ от первосортное сено; бастыҥ ходуһа самый лучший луг; ыалдьыттары ас бастыҥынан аһаттылар гостей угостили лучшими кушаньями; 2) передовой; бастыҥ үлэһит передовой работник.

аат.
1. Саха дьахтара төбөтүн эргитэ баанар эбэтэр оннук кэтэр таҥаһа (үксүгэр оҕуруолаах, киэргэллээх). ☉ Национальный женский головной наряд в виде ленты вокруг головы, украшенный бисером
Үрүҥ, кыһыл бастыҥалаах дьахталлар от мунньан күөгэлдьистилэр. А. Бэрияк
Уоттар, көй үгүс уоттар, Саха кыыһын бастыҥатын Санатан чаҕылла оонньууллар. Н. Босиков
Маайа сибэкки арааһын хомуйан бастыҥа өрүнэр. И. Егоров
2. Сыарҕа сыҥаахтарын холбуур туорай мас (тард. ф-гар тут-лар). ☉ Передняя перекладина (вязо´к), связывающая полозья (саней, нарт)
Суолу икки өттүнэн суодаспыт тииттэр эп-элэҥнэстэр. Ат туос бөтөрөҥүнэн түһэн, сыарҕа бастыҥатын тэбиэлээн тибиргэтэр. Айталын
△ Орон бас өттүнэн туорайа. ☉ Перекладина, головка спинки кровати
Сарра Абрамовна утуйар хоһугар, кырабаат бастыҥатын кыһайа үрүт-үрдүгэр туруору соҕус ууруллубут икки хос сыттыкка сытар. Софр. Данилов
Вильям орон бастыҥатыгар өйөнөн хамсаабакка олорор. В. Яковлев
Алеша кырабаат бастыҥатыттан икки илиитинэн тайанан кырабаакка олороро, ыардык тыынара. Г. Николаева (тылб.)

1. даҕ.
2. Хайа эмэ өттүнэн атыттардааҕар быдан ордук, барыларыттан ордук үчүгэй (хаачыстыба, көстүү уо. д. а. туһунан). ☉ Лучший, самый лучший, первосортный
   Көмүс бөҕөнү көтөхтөрүөм этэ, күөх далайым бастыҥ балыктарын туутугар туһаайыам этэ, куйууругар кутуом этэ. П. Ойуунускай. А. Абаҕыыныскай саха сэбиэскэй литературатыгар актыыбынайдык үлэлээтэ
   Кини бастыҥ айымньылара ааҕааччыларга биһирэттилэр. Софр. Данилов. Бастыҥ чороону ылан, бэйэтин диэки иҥнэри тутан илиитин иһинэн үс төгүл уокка кутан биэрэр. Саха фольк.
3. Инники күөҥҥэ сылдьар, бастаан иһэр (үлэнэн-хамнаһынан, туохха эмэ ситиһиинэн). ☉ Передовой, находящийся впереди всех (напр., по уровню развития, достижений в чем-л.)
   Саха норуотун …… бастыҥ талааннаах ырыаһыта, саха суруйааччыларын тапталлаах убайдара уонна иитээччилэрэ Платон Алексеевич Ойуунускай үтүөкэннээх киһи этэ. Амма Аччыгыйа
   Настя «Арктика» сопхуос биир бастыҥ булчута буолбута. Н. Якутскай
   Икки дьиэни холкуос бастыҥ үлэһиттэригэр Иван Михайловка уонна суотчут Павел Поповка бырабылыанньа уурааҕынан анааннар, көһөн киирдилэр. М. Доҕордуурап
4. аат суолт.
5. Хайа эмэ өттүнэн атыттартан таһыччы ордуга (тард. ф-гар). ☉ Выдающееся отличие от других по каким-л. лучшим качествам
   Дьүһүннээх бастыҥа, нарын үтүөтэ, кыыс оҕо дьахтар, хаастара сыыйыллан, имнэрэ тэтэрэн тураахтыыр эбит. П. Ойуунускай
   «Огонектуур» сурунаал Ойууларын бастыҥын Ойо быһан ыланнар, Оҕолорго ыһаллар. Күннүк Уурастыырап
   Оксана көстөр дьүһүннүүн, быһыылыын-майгылыын бу дэриэбинэ кыргыттарын биир бастыҥнара этэ. Суорун Омоллоон
6. Инники күөҥҥэ сылдьааччылар, бастаан иһээччилэр (хол., үлэҕэ-хамнаска уо. д. а. – э. ахс. ф-гар). ☉ Передовики (производства и др.)
   Бастыҥнартан үөрэнэммин Бачча кэллим дэнэбин. Күннүк Уурастыырап
   ◊ Бастыҥ орон – бастыҥ ыалдьыкка, хоноһоҕо анаммыт, көмүлүөк оһоххо утары биллэрик уонна орто ороннор икки ардыларыгар турар муннук диэки уҥа орон. ☉ Одна из правых (относительно входа) угловых нар, напротив камелька, расположенная между крайними и средними нарами и предназначенная для почетных гостей
   Сабырыкыны түгэх дьиэҕэ аһаран, хагдаҥ эһэ тириитэ олбохтоон, бастыҥ ороҥҥо олортулар. Күннүк Уурастыырап
   Игнатий Ханчыыһын бастыҥ ороҥҥо өттүгэстии түһэн олорор. М. Доҕордуурап. Маҥан сылгы тириитин бастыҥ оронугар тэлгээбит. Саха фольк.