1. баттаа диэнтэн дьаһ. туһ. Атахпын маска баттаттым. — Ол дьиэ тутуутугар кини аҕата, бэрэбинэҕэ баттатан өлөр охтуутун охтубута. А. Сыромятникова
   Туох эрэ ыараханынан төбөтүн сыыйа баттатан иһэр курдук, Коля улам-улам төбөтүн хоҥкутан барбыта. Л. Попов
2. Ааҥҥа маһы өйөннөрө уур (дьиэлээхтэр суохтарын бэлиэтэ). ☉ Подпереть дверь палкой (в знак отсутствия хозяев)
   Дьиэтин аанын таһыттан баттатан кэбистэ. ПЭК СЯЯ
   Ааннарын баттата-баттата, Эмээхситтэр, дьахталлар киэргэнэн, Эриэн былаатынан симэнэн, Сиэттиһэ-сиэттиһэ субустулар. С. Васильев
   Дьиэтин аанын таһыттан хатаан баран, эбиитин өссө суон дүлүҥүнэн баттатан кэбистэ. Н. Заболоцкай
3. көсп. Түүн утуйа сытан, куһаҕан түүлү түһээн эбэтэр куттанан хаһыытыы, саҥара сатаа. ☉ Впадать в ужас от страха в тяжелом, болезненном сне
   Мин ол түүнү быһа баттатан аанньа утуйбатым. И. Федосеев
   Өксүүнньэ баттатан илиитин-атаҕын хамсата сатыысатыы хаста даҕаны бэрт куһаҕаннык кыкынайбахтаан ылла. Күндэ
   Уһуктубут киһи! Хамсаабыт киһи! Тыый, кыайан хамсаабаппын. О, баттаттым дии, быһыыта... Суорун Омоллоон
   ♦ Сүр баттат – кимтэн эмэ толлон, куттанан, сабырыйтарар буолан, тугу да утары этэр да, оҥорор да кыаҕа суох буол. ☉ Робеть перед кем-л., подавляющим волю. [Омоҕой баай эмээхсинэ:] Оҕонньор, эн ити Эллэй таһыттан киирдэр эрэ уҥуоҕуҥ босхо барыар дылы хамсыыр ээ, быһыыта куттанар, сүр баттатар быһыылааххын
   Саха фольк. Хайа, бачча үлүгэр баҕайыттан [Киил оҕонньортон] оҕолор сүрдэрин баттатан эрдэхтэрэ. Н. Лугинов
   Кими кыайаары диэн наһаа сүр баттатар, баһыйтарар этим. Г. Колесов. Түһээн да баттаппат – туох эмэ туһунан олох тугу да билбэт, сэрэйэн да көрбөт. ☉ Ничего не подозревать, совершенно не знать, даже не догадываться о чем-л.
   Дьэллик ол туһунан түһээн да баттаппакка, дьиэтигэр төннөн истэ. Н. Заболоцкай
   Кинини маннык ыалдьыа диэн киһи түһээн да баттаппатах суола. Күннүк Уурастыырап
   Мин соргум суон өһүөтэ хаачыгырыы тостуо диэн баччааҥҥа диэри түһээн да баттаппат этим. И. Гоголев

1) побуд. от баттаа =; атахпын маска баттаттым мне ногу придавило деревом; ааны баттат = подпереть дверь палкой (в знак отсутствия хозяев); уон сымыыты баттаттыбыт (курица) сидит на десяти яйцах; 2) давить, душить, мучить (о кошмарах); бөлүүн баттаттым прошлой ночью меня душили кошмары.