Якутские буквы:

Якутский → Русский

батыччахтаа=

идти, ходить с трудом (по вязкой почве) ; бадарааҥҥа киирэн батыччахтаатым я с трудом шёл по грязи.

Якутский → Якутский

батыччахтаа

туохт. Туохха эмэ батыллан атаххын нэһииччэ сыҕарытан көнтөрүктүк хаамп. ☉ Ходить, двигаться неуклюже, с трудом, застревая в чем-л. вязком, топком, рыхлом
Кыыс иҥнэн охто-охто хаарга батыччахтаата. И. Данилов
Көрө түспүтүм, күөл ыксатынааҕы киэҥ бадарааҥҥа атым батыччахтаан эрэр. Т. Сметанин
Тайах хаарга батылла сылдьар, туох баар күүһүн муҥунан батыччахтыы сатыыр. И. Федосеев
△ Атахтаргын киэҥник уурталаан, ыараханнык, тыастаахтык үктэнэн хаамп. ☉ Ходить тяжелой поступью, с трудом переставляя ноги. Ойуун тиэргэнигэр киирбэккэ, кулуба атын көнтөһүн күрүө аанын баҕанатыгар сөрүү тардаат, балаҕаҥҥа батыччахтаан тиийдэ. И. Гоголев
Мин титиикпиттэн ойон тахсан, сытар оҕуһу миинэ түстүм. Онтон соһуйан оҕуһум сүүрэн батыччахтаата. Н. Неустроев

Еще переводы:

батыччахтат

батыччахтат (Якутский → Якутский)

батыччахтаа диэнтэн дьаһ
туһ. Кириэстээх үрэҕэр быһа түһэрдии, тоҥуу хаары кэстэрэн батыччахтаттылар. П. Филиппов

кыаспарый

кыаспарый (Якутский → Якутский)

кыаспай диэнтэн хамс
көстүү. Оҕус орулаабытынан туора ойон, куотан батыччахтаата, тоспун ыллым диэбиттии кэлбит сирин диэки кыаспарыйда. ГКН МҮАа

аан-ньаһа

аан-ньаһа (Якутский → Якутский)

Сылгы кистиирин үтүктэр тыл. ☉ Подражание ржанию лошади
Алталаах-сэттэлээх уол оҕо, талаҕы миинэн баран, «аан-ньаһа!» диидии, аты үтүктэн батыччахтаан кэлэр. П. Ойуунускай

батыччахтас

батыччахтас (Якутский → Якутский)

батыччахтаа диэнтэн холб. туһ. Сылгылар халҕаһалыы анньан, үтүрүһэ-үтүрүһэ сырсан батыччахтаһан тахсан испиттэр. Саха сэһ
1977
Хайа саҕа буолан күлүгүлдьүйэн тигээйилээбит ынахтар батыччахтаһан аастылар. П. Тобуруокап

тартат

тартат (Якутский → Якутский)

тартай диэнтэн дьаһ
туһ. [Кулунчук] таптаабыппын истэрдии, Таныыларын тартатта, Куустарбытын билэрдии Кулгаахтарын хамсатта. И. Эртюков
Атыыр соноҕос таныытын тартаппытынан, иҥэрсийэиҥэрсийэ томтор үрдүгэр өрө батыччахтаан таҕыста. А. Фадеев (тылб.)

күллүөйдэт

күллүөйдэт (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Ууну, бадарааны баллырҕаччы кэһэн, батыччахтаан хаамп. ☉ Идти, двигаться напропалую по чему-л. жидкому, вязкому, издавая хлюпающие звуки
Бадарааннаах суол устун үнтү күллүөйдэтэн, хаамыы-сэлии былаастаан айанныыллар. У. Нуолур
[Хаайыылаахтар] сааскы ууну курдары-хардары күллүөйдэтэллэр. У. Нуолур

күндээриҥнэт

күндээриҥнэт (Якутский → Якутский)

күндээриҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. Аттар кырдалга батыччахтаан тахсаннар, ууларын дьигиһийэн күндээриҥнэтээт, кырдал кыраай отун тардыаласпытынан бардылар. Амма Аччыгыйа
Аламаҕай маҥан күн ачалаан айгырыыр, силигириир күөх отун-маһын кэрэхсээн, чугаһаан көрөөрү гыммыттыы намтаан, сыралҕан уотун күндээриҥнэтэ ыһыахтыыр. «ХС»

дэхсилэн

дэхсилэн (Якутский → Якутский)

дэхсилээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Умуһахтар бары дэхсилэммиттэрин кэннэ, пионер баһаатайа Ольга Керемясова күн уотугар күлүмнүүр күрдьэҕин кырыска батары аста. Л. Габышев
Оҕонньор оҕуһа батыччахтыыр Уолба адаар дулҕата Остуол ньуурунуу дэхсилэнэр. С. Васильев
Уу олохсуйбут намыһах сирдэрэ кумаҕынан толорулунна, уулуссалар дэхсилэннилэр, өрүс тааһынан кутулуннулар. «Кыым»

ыксатынааҕы

ыксатынааҕы (Якутский → Якутский)

даҕ. Туох эмэ ыксатыгар, таһыгар, адьас чугаһыгар баар. ☉ Находящийся вблизи чего-л., близлежащий
Дьокуускай куораттааҕы байыаннай комиссариат киэҥ олбуорун иһэ уонна ыксатынааҕы уулусса дьонунан туолбуттар. Амма Аччыгыйа
Көрүдүөр аанын ыксатынааҕы түннүк анныгар кыра остуол баарыгар бүк түһэн …… суруйа олорор дьуһуурунай надзирательгэ түрмэ хонтуоратыттан ылбыт нэрээтин илдьэн көрдөрдө. Эрилик Эристиин
Көрө түспүтүм, күөл ыксатынааҕы киэҥ бадарааҥҥа атым батыччахтаан эрэр. Т. Сметанин

бадьара

бадьара (Якутский → Якутский)

бадьара дьоруо – 1) ат айанныырыгар икки хаҥас эбэтэр икки уҥа атахтарын наар ылан үктүүрэ. ☉ Иноходь (об аллюре лошади)
[Саллааттар] хара элэмэс аты бадьара дьоруонан түһэрэн иһэр салгын харааччы сиэбит сирэйдээх, бытыктаах киһини бары эндэппэккэ биллилэр. П. Филиппов
Маҥан табанан, маҥхаай табанан бадьара дьоруо уурдаран, баран иһэбин. Л. Попов; 2) поэт. киһини долгуппат үчүгэй айаннаах (хол., ат). ☉ Художественный эпитет, описывающий езду на иноходце
Мачайар Баһылай биэс мөһөөккө барбатах бадьара дьоруо атын миинэн алааһы хайа хаамтаран тахсар. Саха фольк. Бадьара дьоруо аттардаах Баҕарах-Хаҥалас оҕолоро, Бааралаахпын билэннэр, Барбат-кэлбэт буоллулар. Саха нар. ыр. II
Сиэллээх моонньохтоох Чороон айахха Бадьара дьоруо сылгы Батыччахтыыр арыылаах Саамы кымыһын Дьалкылдьыччы куттулар. П. Ядрихинскай