Якутские буквы:

Якутский → Якутский

баҕастыын

эб. Этиллэр предмети атын тастыҥ предметтэри кытта холбоон, түмэн этиини көрдөрөр (холб. түһүктүүн тут-лар). Выражает совокупное, обобщенное представление о предмете речи с другими прочими предметами (употр. с совместным падежом)
Кэбис, тиэтэйэбин, кулубалыын баҕастыын бары бааллар. А. Софронов
Ити кэнниттэн биһиги, сүһүөҕэр туран хаамар ааттаах барыта ыттыын баҕастыын, табаны быыстала суох түүннэри-күннэри кэтээтибит. Н. Заболоцкай
Үөрэхтээхтиин, нууччалыын баҕастыын бары тоҕо анньан кэлбиттэр дии. Көргө-нарга холуйар буоллахтара. Болот Боотур

баҕас

эб. Этэр санааны чорботонкүүһүрдэн көрдөрөр. Выражает выделение, усиление высказываемой мысли
Уулаах баҕас туох да буруйа суох. Эрилик Эристиин
Ыстатыйаларыҥ баҕас тахсыахтарын сөп. В. Яковлев
Ааттары кытта утары туруорар дэгэттэнэр. С именами имеет оттенок противопоставления
Аласовы баҕас сыыһа уһуллулар! Софр. Данилов
Бэйэм баҕас кини түҥ-таҥ тылыгар-өһүгэр үөрэнэн да бардым. «ХС»
Туохтуур формаларын уонна сыһыаттары кытта этиллэр санаа чахчылааҕар эрэмньилээх буолуу дэгэттэнэр. С формами глагола и с наречиями имеет оттенок уверенности в достоверности высказываемой мысли
Эһиэхэ ыыппыттара баҕас – улахан уойуулаах тыһылар. «ХС»
Көрдүүрү баҕас көрдөөбүтүм да, көстүбэтэҕэ. Н. Павлов
Билигин баҕас сатыыр инибин. И. Гоголев
Манна баҕас миигин өйдүөхтэрэ. Софр. Данилов
Ардыгар ааттары, туохтуурдары уонна сыһыаттары кытта туттуллан сэниир дэгэттэнэр. С именами, глаголами и наречиями иногда приобретает оттенок пренебрежения
Куобаҕы баҕас ытыллыа. Амма Аччыгыйа
Син орто учуутал баҕас буолуом этэ. «ХС»
Баламаттык хамсаннахха, Балаҕан сууллара баҕас Баалаах дьыала буоллаҕай. П. Тобуруокап
Чэ, ол баҕас харыһыга суох таҥас буолуохтаах. Н. Заболоцкай
С личными местоимениями имеет более яркие (пренебрежительный и самоуничижительный) оттенки
Кини баҕас эмиэ ханнык эмэ өйдөөххө дылы. П. Ойуунускай
Эн баҕас саҥата суох сыт! «ХС»
Мин баҕас биир бугулу оҕустум дуу, суох дуу. Амма Аччыгыйа
-тах формалаах аат туохтууру кытта сыһыан-иэйии дэгэттэнэр. С причастием на -тах приобретает эмоциональный оттенок
Нохоо! Бу маннык куттал буолан эрдэҕинэ, сырыттаҕыҥ баҕас тоҕо холкутай? Эрилик Эристиин
Эчи, абылаттаҕа баҕас күүстээҕин! И. Гоголев
Туохтуур баҕарар киэбин кытта сыһыан-иэйии дэгэтэ ымсыырыы-баҕарыы толбоннонор. С глаголами в сослагательном наклонении в модально-эмоциональном спектре значения появляется оттенок желания
Кини хараҕар аһыныы кыыма буолбакка, таптал уота көстөрө баҕас буоллар! «ХС»
Билигин от охсон сайгылдьыппыт баҕас киһи! Амма Аччыгыйа
Туох диэн ыйытар солбуйар аат формаларын уонна саҥа аллайыылары кытта ордук күүстээх эмоциональнай-модальнай дэгэттэнэр. С формами вопросительного местоимения туох и некоторыми междометиями имеет более сильный модально-эмоциональный оттенок
Тоҕо баҕас үчүгэйгиний, эчи баҕас бэркиний! Н. Павлов
Тоҕо баҕас чуордарай, сымсаларай! Амма Аччыгыйа
Тугун баҕас толооһой! «ХС»

Якутский → Русский

баҕас

частица модальная 1) придаёт высказываемому оттенок убеждённости -то; ол баҕас чахчы это-то правда; ытарбынан баҕас үчүгэйбин стрелять-то я мастер; балыгы баҕас хостуур инибит рыбы-то наверняка наловим; 2) употр. обычно с личн. мест., выражает пренебрежение, высокомерное, неуважительное отношение говорящего к кому-чему-л., а также уничижение: кини баҕас өйдөөххө дылы ... он, такой-сякой, будто умный...; мин баҕас тугу да оҥорботум я, ничтожный, ничего не сделал; 3) усил. выражает эмоциональное отношение к высказываемому: эттэҕиҥ баҕас сүрүн ! ну и сказал же!; эчи , ырааҕын баҕас ! уф, как далеко!; тугун баҕас хомолтолооҕой ! как это досадно!; ср. баҕаһын; 4) усил. с оттенком пожелания: бүгүн кэллэр баҕас пришёл бы он сегодня; ср. ханнык II; 5) усил. с оттенком ограничения: иһиттэр баҕас өһүргэниэ этэ если бы он услышал, обиделся бы; тымныйбатар баҕас туох да буолуо суоҕа если только не простудится, то с ним ничего не случится; ср. эрэ 1.


Еще переводы:

баҕаһын

баҕаһын (Якутский → Русский)

частица усил. как; куһаҕанын баҕаһын ! как плохо!; эрэйин баҕаһын ! как трудно!; сүрүн баҕаһын ! как это ужасно!; ср. баҕас 3.

былдьанылын

былдьанылын (Якутский → Якутский)

былдьан диэнтэн атын
туһ. Киниттэн баҕас былдьаныллыа эбээ. Н. Неустроев

кынтайаахтаа

кынтайаахтаа (Якутский → Якутский)

кынтай диэнтэн аччат. Иҥнэрэ тэтэрэ кыыһаахтаан Тоҕо баҕас кэрэкэтэй! Көрүҥэүскэлэ кынтайаахтаан Тоҕо баҕас көнөкөтөй! С. Васильев. Кырасыабай бэйэкэҥ [дьуолка] Кынтайаахтыы лаглайан, Күндү алмаас өҥүнэн Күлүмүрдүү тураҕын. Г. Данилов

айыытын баҕаһын

айыытын баҕаһын (Якутский → Якутский)

көр айыы даҕаны
Аата араастаан ааттаан, кулгаахтаах буола-буола, муҥнааҕы, айыытын баҕаһын... Н. Заболоцкай

баҕаһын

баҕаһын (Якутский → Якутский)

эб. Саҥарааччы этэр санаатын иэйиилээх күүһүрдүүтүн көрдөрөр (хаачыстыбаны көрдөрөр даҕ., сорох аат тыллары, аат туохт. кытта тутлар). Выражает эмоциональное усиление высказываемой мысли (употр. с сущ., прил., прич., обозначающими качество)
Уу, санаата куһаҕанын баҕаһын. А. Сыромятникова
Ок-сиэ, бу тыам сыта барахсан сүрэхпэр-быарбар дьырылаан киирэрэ, эчи, минньигэһин баҕаһын. С. Ефремов
Ааны алдьатаары гынна. Омунун баҕаһын! Амма Аччыгыйа
Саҥардаҕыҥ, аата, айыытын баҕаһын. Н. Заболоцкай

дьүүкү

дьүүкү (Якутский → Якутский)

көр дьүүкээ. Сыҥааҕырдаан айгыстар Сыылба, дьүүкү дьоннордуу: «Уубун хана муҥ саатар утуйдаҕым баҕас дуу?» Ф. Софронов

кыынньас

кыынньас (Якутский → Якутский)

кыынньаа диэнтэн холб. туһ. «Быйыл баҕас кустуур инибит?» — Трофим салҕаан кыынньаста. Н. Апросимов

ах

ах (Русский → Якутский)

межд. бок, тууй-сиэ; ах, как красиво! бок, тоҕо баҕас үчүгэйэй!; ах, я забыл! тууй--сиэ, умнан кэбиспиппин!

салаҕай

салаҕай (Якутский → Якутский)

көр солоҕой
Тугун ини туйгунай! Тоҕо баҕас олохтооҕой! Этэн кэпсииртэн эриэккэһиэн! Көрөн сөҕүөхтэн үтүөкэтиэн! Саныыртан салаҕайыан! С. Зверев

таксыыстаа

таксыыстаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Таксыыһынан үлэлээ. Работать таксистом
Таксыыстаан аһаан саас ортобор чугаһаатым, ити идэбин баҕас бары өттүнэн баһылаатым. Р. Баҕатаайыскай