находящийся в верховье; с верховья; үрэх баһынааҕы киһи человек с верховья реки.
Якутский → Русский
баһынааҕы
Еще переводы:
нэктий (Якутский → Якутский)
туохт. Кылааныҥ сүтэн, эргэрэн нэк буол. ☉ Быть изношенным, истёртым (о мехе)
Бэйэтэ буоллаҕына нэктийэн илин эҥээрэ сороломмут быыһык саҕынньаҕын оронун баһынааҕы көхөттөн ылбыта. С. Тумат
Кыыһы, утуйар таҥаска сытыаран, нэктийэн хаалбыт куобах уорҕата суорҕанынан саппыта. Дьүөгэ Ааныстыырап
көччүк (Якутский → Якутский)
I
аат. Бүччүм, бүөм сир; ньээкэ уйа. ☉ Укромное место; заветный уголок
Тымныыттан-тымныы дойду ис көччүгэр иһийбит итииттэн-итиини биэрэр эрчимэ олус улахан эбит. Суорун Омоллоон
II
даҕ. Кыһалҕата суох, чэпчэки (олох). ☉ Беззаботный, легкий, беспечный (о жизни)
Мин эдэрдэр тустарынан этэбин. Тула маннык көҥүл, көччүк олох оргуйа турдаҕына, кинилэр үрэх баһынааҕы олоҕу ордоруохтара дуо? А. Кривошапкин (тылб.)
урутаа (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Ким, туох эмэ иннигэр түс, инникилээ, бастаа. ☉ Опережать, быть впереди
Эн урутууруҥ наадатыгар тугу ситистэххинэ сатанарый? В. Яковлев
Ипподром арҕаа баһынааҕы өҕүллүүгэ мин атым урутаан кылбас гынан таҕыста. И. Семёнов
Кус бииһиттэн, биллэн турар, көҕөн урутуо, маҥнай тахсыбыт ууга кини бэйэлээх маатыргыа. И. Никифоров
2. кэпс. Ким эмэ иннинэ, бастакынан олох олорон бүт, өл (хол., кэргэнниилэртэн биирдэстэрэ). ☉ Скончаться, умереть первым (напр., об одном из супругов)
Эн биһикки түөрт уон сыл Эйэлээхтик олорбуппут. Эмээхсиним эрэйдээх, Эн урутаан бардаҕыҥ... Күннүк Уурастыырап
Бииргэ өйөһөн олорон бүттэхпит ити, эн урутаатыҥ. П. Аввакумов
Хомойуох иһин, Любовь Фёдоровна Николай Егоровиһы хас да сыл иннинэ урутаан хомоппута даҕаны, улаханнык суохтаппыта даҕаны. М. Чооруоһап
ыһыытаа (Якутский → Якутский)
туохт. Ыраахтан киһини ыҥыран биитэр тугу эмэ этэн хаһыытаа, үөгүлээ. ☉ Громко, протяжно кричать или звать кого-л. издали
Ылдьаана ойуур саҕатын кэрийэ сылдьан ыҥыра, ыһыытыы сатыыр. Н. Якутскай
Бай, иннигэр ыгылыйбыт куолаһынан киһи ыһыытыыр. И. Гоголев
Ыһыытаан, буойан көрөллөр да, оҕолор истибэттэр, эбии тэбиэһирэн айдааннара үксүүр. КК
◊ Үрэх (үрүйэ) ыһыытыыр баһа көр бас II
Дьарҕаалаах бөһүөлэгэ Индигир үрэх ыһыытыыр баһын диэки турара. И. Федосеев
Лааҕырдара үрэх ыһыытыыр баһыгар, саҥардыыҥҥыта аҕай хараҕын далыттан сүппүт үрдүк хайа тэллэҕэр баар. Тумарча
Үрүйэ ыһыытыыр баһынааҕы хатыҥ былаастаах талах ойуур имириир тыыннааҕы мэлдьэспиттии иһийбит. «Кыым»