туохт.
1. Биир тэҥ субуллук хатыланар лигийэн эрэр курдук тыаһы таһаар. ☉ Издавать быстро и равномерно повторяющийся дробный стук
Сотору мотуор үлэлээн битийдэ. Н. Габышев
Барабаан дирбийэр, үрүт-үөһэ битийэр. «ХС»
Ыттар үрэллэр. Эмиэ мотуор киһи сүрэҕинии битийэр. Н. Габышев
[Саала иһэ] олус итийдэ, оччобачча муусука баара иһиллибэт да буолла. Биир кэм сүүһүнэн атах тыаһа битийэр. Н. Лугинов
△ Күүскэ субуллук тэбиэлээ (сүрэх туһунан). ☉ Сильно, равномерно биться (о сердце)
Сүрэҕэ күүскэ тэбэн битийэр. Н. Габышев
Кыыс оҕо хаҥыл сүрэҕэ битийэн тэптэ, иэдэһигэр хаана оонньоон, кулгааҕын эминньэҕэ кытта кытарда. М. Доҕордуурап
Куула, халдьаайы тыа улаҕаларын диэки өрүһүйэ-өрүһүйэ, үрүтүрдүгэр битийэн, кэҕэ кыыллар дорҕоонноох куоластара лоҥкунаан иһиллэр. Эрилик Эристиин
2. Өрүтэ көтүөккэлээн, тыастаахтык лигийэн ыстаҥалаа, үҥкүүлээ. ☉ Прыгать, плясать, громко топая ногами
[Аркаша] үҥкүүлээн битийдэ, тибиистээн тиҥийдэ. ДьИэБ. Ойуун эккирээн битийэн аартыктанар, ол быыһыгар мээнэ кутурар. Эрилик Эристиин
[Ойуун] ойон туран, аллаах ат сиэлэн иһэрин курдук, битийбитинэн барда. Амма Аччыгыйа
Акыллыбыт үрдүк уҥуохтаах киһи уҥа-хаҥас хайысхаламмытынан, кыараҕас-кыараҕастык атыллаан трибунаҕа битийэн кэллэ. А. Федоров. Ат сиэлэн иһэрин курдук, битийбитинэн барда. Амма Аччыгыйа
△ Биир сиргэ салгыҥҥа уйдаран кынаккынан дайбана тур. ☉ Биться, махать крыльями в воздухе (о птицах)
Күөх хонуу чэлгийэр, Күөрэгэй күөрэйэн битийэр. С. Васильев
Кини айылҕаны кытта тэҥҥэ ситэн-хотон испитэ. Күөрэгэй биир сиргэ битийэ турарын дьиктиргиирэ. Н. Босиков

аат. Инники туох эмэ буолуохтааҕын таайтарар, биллэрэр, кэрэһэлиир бэлиэ, чинчи, сибики. ☉ Предчувствие, предзнаменование, примета
[Дьэбдьиэ] дьиэ иһигэр ол-бу бити итэҕэйэр курдуга. Н. Габышев
Урут, хаһан да дьиэ таһыгар чугаһаабат хабдьы көтөрдөр тэлгэһэ иһигэр, күрүө үрдүгэр түһэр буолбуттара. Мыычаан оҕонньорго бу эмиэ биир бит этэ. Кини тойоннуурунан, быйыл мас көтөрө сутуур, соппоҥ дьыла турара. Н. Якутскай
Балаайа куһаҕан битэ — хаҥас иҥэ быһыта тыыппыта, кырдьык, мэнээккэ буолбатаҕа: сотору «Хантаайап массыыната куорат суолун ортолоон иһэн, суол ханаабатыгар түһэн турар, аттыгар киһи баара биллибэт» — диэн сурах иһиллибитэ. Далан
ср. тюрк. бүт, пүт ‘верить’
◊ Куһаҕан биккэ дылы кэпс. — туох эмэ куһаҕан буолуохтааҕын биттэммиккэ дылы. ☉ Как дурная примета
Аата куһаҕан биккэ дылы. Болот Боотур
Ол иһин, куһаҕан биккэ дылы, бөлүүн балыктыы сылдьан кинини ахтыбыта ээ санаатыгар. Софр. Данилов
«Бэйи, ити куһаҕан биккэ дылы, тоҕо ыралыыр күтүрүй?» — Сөдүөччүйэ чаанньыгын үөһэ тардан кэбистэ. Амма Аччыгыйа

аат. Туох эмэ буолуохтааҕы түүлүнэн эбэтэр атын туох эмэ бэлиэнэн сэрэйии, билгэлээһин. ☉ Предчувствие, основанное на приметах, знаках. Бит-билгэ оччото суох
□ Кыһыҥҥы уһун киэһэлэргэ таабырыннаһыыны, остуоруйалаһыыны, былыргы дьон бити-билгэни итэҕэйиилэригэр, барыныбары айыыргыыр кэнэн үгэстэригэр иитиллэн үөскээбитин …… ахтар. КНЗ КАӨ

ситим сыһыан холб. Урут этиллибиккэ сөбүлэһэр - утарар икки ардынан сыһыаны эрэмньилээх буолуу дэгэттээх көрдөрөр. ☉ Выражает уступительно-противительное отношение к ранее сказанному с оттенком уверенности (как ни говори)
Диэбит-диэбэтэх иһин, мин күһүҥҥү кэми олус таптыыбын. Диэ-диэбэтэх иһин, Сэмэн сүөһүтэ сыл тахсыбыт буолуо. ГНС СТСДТ

аат., кэпс. Түүлүнэн биттэнэн инникини билии, билгэлээһин; инникини билгэлиир, өтөрү көрөр түүл. ☉ Предзнаменование, пророчество по сну; вещий сон
Улуу ойуун, уруйдуубун! …… Түһээбит түүлбүн төлкөлөөн кулу, Түүл-биппин билгэлээн кулу. Өксөкүлээх Өлөксөй
[Уйбаан:] Киһи эрэ даҕаны былыкка, ардахха түүлэ-битэ уларыйар куолута. А. Софронов
Тоойуом, түүл-бит куһаҕан... Бу күн сириттэн араҕар Кэм-кэрдии кэллэ быһыылаах... И. Чаҕылҕан
♦ Түүл-бит курдук — чуолкайа суохтук, үдүк-бадык (өйдөө). ☉ Смутно, нечётко, как во сне (помнить — букв. словно сон-примета)
[Ийэлээх аҕата өлбүттэрин] Дьөгүөрсэ түүл-бит курдук өйдүүрэ. Н. Якутскай
Үүтээниттэн тахсан эрэрин үчүгэйдик өйдүүр, уоннааҕыта түүл-бит курдук буолбута. И. Гоголев
Ньаҕара Бүөтүр уол кэлэн кинини саа луоһунан быһыта сынньан, хараҕыттан-сирэйиттэн уот чаҕылыйталаан эрэрин эрэ өйдүүр. Онтон ыла аара тиэйэн иһэллэрин түүл-бит курдук өйдүүр. Эрилик Эристиин

примета, предзнаменование; предчувствие; куһаҕан биккэ дылы как дурная примета (о внезапном появлении чего-л. очень страшного, неприятного); бит гын не говори, а то сглазишь (букв. считай хорошей приметой).

1) плясать, топчась на одном месте; 2) учащённо забиться (о сердце).