блуждать, плутать; ойуурга муммут он заблудился в лесу.

только мн. хараҥа, бороҥуй; блуждать в потёмках хараҥаҕа харбыалас; сидеть в потёмках хараҥаҕа олор.

прич. от блуждать; # блуждающий взгляд мэлээриҥнэс көрүү; блуждающая почка мед. босхо барбыт бүөр.

1) ходить, бродить без цели, блуждать, скитаться; сүөһү бырдахтан мэнээктээтэ скот забегал от комаров; 2) размножаться, разводиться (в большом количестве); бу диэки куобах мэнээктээтэ в этих местах развелось слишком много зайцев.

несов. 1. кого-что (заставлять кружиться) эргичит; 2. (описывать круги) эргий; орёл кружит под облаками хотой былыттар анныларынан эргийэр; 3. (блуждать) муна сырыт; 4. (о вьюге, метели) ытылын; метель кружит силлиэ ытыллар; # кружить голову 1) (вызывать головокружение) мэйиитин эргит; 2) (лишать возможности здраво рассуждать) төбөтүн эргит, иирт.

килээрий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Ол-бу диэки килээриҥнии турда. Амма Аччыгыйа
Туохха үөрэн килээриҥнээтиҥ? М. Ефимов
Саала иһин тула көрөн килээриҥнээбитэ. М. Попов
♦ Көрөн килээриҥнээ — солуута суохтук, акаарытык көрүтэлээ. ☉ Блуждать бессмысленным взглядом
Киһи олбу диэки көрөн килээриҥнээтэ. — Мээнэнэн көрбүт киһи …… иччитэ суоҕунан тулатын көрүнэн килээриҥнии хаалбыта. Г. Попов

1) заходить куда-л., к кому-л., посещать, навещать кого-что-л.; атаспар сырыттым я заходил к приятелю; театрга сырыт = посетить театр; ыарыһахха сырыт = навестить больного; 2) в сочет. с деепр. на = ыы, =а основного гл. выступает в роли вспомогательного гл. и означает длительность или постоянство действия: биһиэхэ кэлэ сылдьыҥ приходите к нам; посещайте нас; оҕоҕун көрө сырыт ухаживай за своим ребёнком; не спускай глаз со своего ребёнка; эн миигин өйдүү сырыт помни меня всегда; мин өргө диэри кинини саныы сылдьыбытым я долго думал о нём; муна сырыт = плутать, блуждать; илиим манан иһэ сылдьар рука у меня в этом месте опухла.

туохт.
1. Тугу эмэ көрдөөн элбэхтик төттөрү-таары хаамп, кэрий (үксүгэр мунан-тэнэн). ☉ Блуждать, бродить
Балачча өрө-таҥнары мэскэйдээбиттэрин кэннэ, кэмниэ-кэнэҕэс, иннилэригэр киэҥ сыһыы нэлэс гына түстэ. П. Филиппов
Гаврил Петрович иэгэйэр икки атахтаах үктэммэтэх сис тыаларынан, маардарынан, ыҥыыр аттаах, суос-сатыы даҕаны төһөлөөх сири мэскэйдээбитэ буолуой. Эрчимэн
2. Тугу эмэ элбэхтик салгымтыалаахтык хатылаа, бис. ☉ Без конца повторять одно и то же, заладить, тянуть одну и ту же песню
Максим үөрэҕэ олус салгымтыалааҕа, туох да сонуна суоҕа, барыта кини урут аахпыт, истибит суолларын мэскэйдээн тахсаллара. П. Филиппов. Огдоос оҕо диэни төрөппөтөх бу ыалга биири, биири эрэ мэскэйдээн тахсара — оҕо туһунан. С. Ф едотов

туохт.
1. Баран иһэр суол гун сүтэрэн эрэйдэн, туора-маары айан наа (киһи мунуо да суоҕар). ☉ Блуждать, сбиваться с пути
Бэрт сиһилии ыйдаран баран, уончата мунан-тэнэн, үксүн сатыы саллырҕайдаан, кини университет дьиэтин син булла. Амма Аччыгыйа
Доҕор хараҕа мунантэнэн суол көрдүүрбэр Сулус буолан сырдыырга дылы. Л. Попов
Барбыт сиригэр син сыылларан тиийэр, мунартэнэр диэни билбэт. Н. Габышев
2. көсп. Туохха эмэ ыарырҕатан, хайдах быһаарыныаххын булума. ☉ Теряться, приходить в замешательство
Мунатэнэ, абалана турдахпына Эрдэлиирим бу тиийэн кэллэ эбээт. Амма Аччыгыйа
Хас суруйааччы литератураҕа т у с - т у һ у н а н н ы к к и и р э р. С о р о х у у н ь у у лдьаҕай суруйуулартан саҕалаан, бэрт өр эрэйдэнэн, мунан-тэнэн баран, сыыйа анал суолун булунар. Софр. Данилов
Ити курдук мунан-тэнэн, балачча өр саҥата суох буугунаһан бүк түһэн олордулар. П. Филиппов

1. сыһ. Барар хайысхаҕын чуолкай билбэккэ, сыыһа-халты, туора-маары. ☉ Не зная точного направления, блуждая
   Тураахтар, дааҕырҕаһа-дааҕырҕаһа, тэнтик-мунтук, тэлиэс-былаас көттүлэр. Суорун Омоллоон
   [Маня] уот иннигэр тэнтик-мунтук үктээн кэлэн, олоппоһугар ыараханнык олордо. А. Фёдоров
   Тэнтикмунтук айаннаан, наадалаах сирбитин үлэ чааһа саҕаланыа быдан иннинэ бадахтаах буллубут. «ХС»
2. даҕ. суолт. Чуолкайа, эрэлэ суох, саарбах. ☉ Вызывающий подозрение, сомнительный, ненадёжный
   [Ньукулай — Уйбааҥҥа:] Эмиэ Миитэрэй курдук, тэнтик-мунтук баҕадьы буолууһуккун. Н. Түгүнүүрэп
   Мин түннүк модьоҕотугар бүк түһэн лааппыга олордум, ханнык эрэ тэнтик-мунтук санааҕа ыллардым. А. Гайдар (тылб.)
   ◊ Тэнтик-мунтук сырыт — барар-кэлэр сирэ суох буол, ускул-тэскил сырыт. ☉ Не иметь постоянного места жительства, скитаться
   Сорохтор оннук тэнтик-мунтук сылдьан, арааһынайга түбэһээччилэр. Болот Боотур
   Куоракка аҕыйах хонукка ыалы кэрийэн, тэнтикмунтук сылдьымахтаан баран, син олохпутун булунан бардыбыт. М. Ефимов
   ср. др.-тюрк. телтүк ‘глупец’, узб. тантик ‘изнеженный; полоумный’, уйг. тенимек ‘блуждать, плутать’, каракалп. тентик ‘балбес’